Ағартушы - педагог
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Ы. Алтынсариннің өмірі мен еңбектері туралы түсінік беру, оның шығармаларында жастарды неге үндейтінін таныту.
Дамытушылық
Қосымша материалдар арқылы оқушылардың ой-өрісін кеңейту, өзіндік пайымын және саналы көзқарасын дамыту.
Тәрбиелік
Өз еліне, жеріне, мәдени мұрасына құрметпен қарауға, білімге ұмтылуға тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу, сабаққа қатысымды тексеру, журналды толтыру.
- Сынып тазалығына назар аудару.
- Оқушылардың назарын сабаққа шоғырландыру.
2) Үй жұмысын тексеру
Тақырып: §36
Оқушылардың түсінігін сұрап, сұрақ-жауап арқылы тексеру.
Үй жұмысын қорытындылап, негізгі ойларды бекіту.
3) Жаңа сабақты меңгерту
Мақсатпен таныстыру
Сабақтың мақсатын тақтаға жазып, оқушыларға түсіндіру.
Ой түрткі сұрағы
«Ы. Алтынсарин кім?» сұрағы арқылы алдыңғы білімді еске түсіру және жаңа тақырыпқа көшу.
Кесте толтыру
- Қай жылы, қай жерде дүниеге келді?
- Қандай оқу орнын бітірді?
- Қандай еңбектер жазды?
- Шығармаларында жастарды неге үндеді?
«Жұлдызды сәт» ойыны
Төмендегі сұрақтар арқылы тақырып бекітіледі. Жауаптар жақша ішінде берілген.
-
1) Ы. Алтынсарин өмір сүрген жылдар. (1841–1889 жж.)
-
2) Ы. Алтынсарин — кім? (Ағартушы-педагог)
-
3) Негізгі тәрбиені кімнен алды? (Атасы Балғожа биден)
-
4) Қай жерде дүниеге келді? (Қостанай облысы, Торғай өңірі)
-
5) Қандай тілдерді жақсы меңгерді? (Орыс, араб, татар, парсы)
-
6) Орынбор шекаралық комиссиясы жанындағы мектепті қай жылы алтын медальмен бітірді? (1857)
-
7) Балғожа бидің хатшысы ретінде тілмаштық қызмет атқарған жылы. (1857)
-
8) «Қырғыз хрестоматиясы» қай әліпбиде жазылды? (Орыс әліпбиі)
-
9) Негізгі еңбектерінің бірі. («Қырғыздарды орыс тіліне үйретуге негізгі басшылық»)
-
10) 1879 жылы тағайындалған қызметі. (Торғай облысы мектептерінің инспекторы)
-
11) ХІХ ғасырдағы ағартушы, қоғам қайраткері, жаңашыл педагог. (Ыбырай Алтынсарин)
-
12) «Қырғыз хрестоматиясы» қай жылы жарық көрді? (1879)
-
13) «Кел, балалар, оқылық!» өлеңінің авторы. (Ы. Алтынсарин)
-
14) «Кел, балалар, оқылық!» өлеңіне ән шығарған композитор. (Жаяу Мұса)
-
15) «Қыпшақ–Сейітқұл» әңгімесінде уағыздалған кәсіп. (Егіншілік)
-
16) Қазақ қыздарына арнап мектеп-интернат ашылған қала. (Ырғыз)
-
17) Тұңғыш қазақ мектебін алғаш ашқан жылы. (1864)
-
18) Қазақ тарихына қандай ісімен енді? (Алғашқы қыздар мектебін ашты)
-
19) Ісін жолға қоюда із қалдырған жарқын бастамаларының бірі. (Қолөнершілік және ауылшаруашылық мектептерін ұйымдастырды)
Сөзжұмбақ: «Ыбырай»
Тапсырма: берілген сұрақтарға жауап беріп, сөзжұмбақ торын толтырыңыз.
Тігінен
- Ағартушы-педагог? (Ыбырай)
Көлденеңінен
- Қазақ қыздарына интернат ашқан қала. (Ырғыз)
- Жас Ыбырай кімнің қамқорлығында болды? (Балғожа би)
- «Қырғыз хрестоматиясы» жазылған әліпби. (Орыс)
- 1879 жылы қай облыстағы мектептің инспекторы болып тағайындалды? (Торғай)
- 1857 жылы қандай медальмен бітірді? (Алтын)
- Түркістан қаласының көне атауы. (Йасы)
Сөздер тізбегі
ЫРҒЫЗ · БАЛҒОЖА · ОРЫС · ТОРҒАЙ · АЛТЫН · ЙАСЫ
Үй тапсырмасы
Оқу
§37 тақырыбын оқып келу.
Қосымша
Қосымша тапсырмаларды орындау.