Қазақша рефераттар

Есі бар жігіт елін табар, Есі жоқ жігіт жаттың отын жағар

Туған жер — Отан

Қазақ және әлем халықтарының таңдаулы мақал-мәтелдері. Құрастырған: Өтебай Тұрманжанов. Бұл топтама туған жердің қадірі, елге адалдық, бірлік пен намыс туралы халық даналығын жинақтайды.

Отан мен елдің мәні

  • Отан — елдің анасы, ел — ердің анасы.

  • Отанды сүю — отбасыңнан басталады.

  • Отанын сүйген отқа жанбайды, суға батпайды.

  • Отан үшін күрес — ерге тиген үлес.

  • Отансыз адам — ормансыз бұлбұл.

Туған жердің қадірі

  • Бақа көлін сүйеді, бұлдырық шөлін сүйеді, ер жігіт елін сүйеді.

  • Туған жердің торғайы тұрымтайдай көрінер.

  • Құлыны тайдай көрінер, қыздары айдай көрінер.

  • Ұлтарақтай болса да, ата қоныс жер қымбат.

  • Ат төбеліндей болса да, туып-өскен ел қымбат.

Береке, бірлік және қорған

Бақыр қазан қайнаса — бәріміздің бағымыз.

Туған жердің әр тасы — біздің алтын тағымыз.

Іргесі берік елді жау ала алмас.

Ауызы бір елді дау ала алмас.

Жат жердің сынағы

  • Жат жерде жаның қиналса, ел қадірін білерсің.

  • Жұтым суға зар болсаң, көл қадірін білерсің.

  • Кісі елінде күркірегенше, өз еліңде дүркіре.

  • Кісі елінде сұлтан болғанша, өз еліңде ұлтан бол.

  • Өз елім — өлең төсегім.

Сағыныш пен тартылыс

  • Мал қонысын іздейді, ер жігіт туысын іздейді.

  • Аққу көлін аңсайды, адам туған жерін аңсайды.

  • Сұңқар қиясын сағынады, торғай ұясын сағынады.

  • Туған үйдің түтіні жылы, туған ананың күтімі жылы.

  • Жат елдің жақсысы болғанша, өз еліңнің сақшысы бол.

Ата қоныс — алтын мекен

Ата қоныс — алтын мекен.

Туған жердің жуасы да тәтті.

Ер жігіт: «Өскен елім», — дейді, «кіндік кескен жерім», — дейді.

Жат жердің қаршығасынан өз жеріңнің қарғасы артық.

Ел мен ердің жолы

  • Есі бар жігіт елін табар, есі жоқ жігіт жаттың отын жағар.

  • Тұлпар тегін табар, ер жігіт елін табар.

  • Өз інінде көртышқан да батыр.

  • Мал екеш мал да от жеп, су ішкен жеріне тартады.

Тірек, пана, тұғыр

  • Әркімнің өз жері — жұмақ.

  • Ата мекен — анаң; қысылғанда — панаң.

  • Егілмеген жер — жетім, елінен айырылған ер — жетім.

  • Туған жер — тұғырың, туған ел — қыдырың.

Туған жердің тазалығы мен аманаты

Елінен безіп, елсізде өлгеннің екі көзін қарға шұқиды.

Атамекен — туған жер: кір-қоңыңды жуған жер.

Кіндігіңді кескен жер — кісі болып өскен жер.

Ит — тойған жеріне, ер — туған жеріне.