Шалбарды пішу

Өндірістік оқыту сабағы

Тақырып

Әйел шалбарын пішу. I өлшемге әзірлеу. I өлшем өткізу

Сабақ түрі

Аралас

Техникалық жабдықталуы

АҚТ

Көрнекіліктер

Нұсқау карталар, үлгілер, оқушылардың жеке құралдары, шеберхана жабдықтары

Пәнаралық байланыс

Құрастыру, Мататану, Жабдық, Технология

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Оқушыларға әйел шалбарын пішу, I өлшемге дайындау және I өлшемді өткізу бойынша кәсіби дағдыларды қалыптастыру.

Дамытушылық

Логикалық ойлау қабілетін және көз дәлдігін дамыту.

Тәрбиелік

Тазалыққа, ұқыптылыққа және тігін өндірісіне тән жақсы қасиеттерге тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

Ұйымдастыру → Кіріспе → Ағымды нұсқау → Қорытынды

I. Ұйымдастыру бөлімі (3–5 минут)

  • Оқушылармен сәлемдесу.
  • Сабақта жоқ оқушыларды белгілеу.
  • Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

II. Кіріспе бөлім

Өткен сабақты қайталау: сұрақ-жауап (слайд).

  1. 1Шалбар пішуге қандай өлшемдер қажет?
  2. 2Ст және От өлшемдері немен ерекшеленеді?
  3. 3Шалбар сызбасын құрастыру үшін қандай қосымшалар алынады?
  4. 4Вс өлшемі қалай алынады?
  5. 5Шалбар ұзындығы қалай өлшенеді және қалай белгіленеді?
  6. 6Шалбар сызбасының торы қалай тұрғызылады?
  7. 7ЯЯ2 нүктесі қалай анықталады?
  8. 8ЯЯ3 нүктесі қалай табылады?
  9. 9Т1–Т11 қанша болады және ол неге байланысты?
  10. 10Бант сызығы қалай сызылады?
  11. 11Артқы бойдағы Т4 нүктесінде шалбар балансы қанша алынады?
  12. 12Б2–Б4 нүктесі қалай анықталады?

Тақырып пен мақсатты хабарлау

Бүгінгі сабақта әйел шалбарын пішудің негізгі талаптарын қайталап, матаны дайындаудан бастап бөлшектерді пішу, көктеу, I өлшемге әзірлеу және I өлшем өткізуді кезең-кезеңімен орындаймыз.

Пішуге қойылатын талаптар

Пішім сапасын жақсарту үшін бұйымды пішу барысында төмендегі талаптарды қатаң сақтау қажет:

Үлгіні орналастыру ережелері

  • Үлгілер арасындағы арақашықтықты қажетсіз үлкейтпеу.
  • Алдымен негізгі ірі бөлшектерді, кейін араларына ұсақ бөлшектерді орналастыру.
  • Матаны жиек жағын пішушіге қаратып жаю.
  • Негізгі жіп бағытын матаның жиегіне параллель сақтау.

Мата ерекшелігін ескеру

  • Барқыт, вельвет, түкті маталарды түгі төменнен жоғары қарай бағытталып орналастыру.
  • Үлбір және түкті шұға маталарын түгі жоғарыдан төмен қарай қаратып салу.
  • Үлкен өрнекті маталарда суреттің қиюласуын алдын ала жоспарлау.
  • Ақауларды (тесік, дақ, талшық үзігі, жіп ұшы) бормен белгілеп, үлгіні ақау үстіне салмауды қадағалау.

Белгілеу дәлдігі

  • Бақылау белгілерін түсіру: бел сызығы, тізе сызығы, бүкпе ендері және т.б.
  • Бор сызығының қалыңдығы 0,1 см болуы тиіс.

Технологиялық кезеңдер

1) Матаның өң бетін анықтау

Көп жағдайда өң бетінде сурет айқынырақ, түсі қанық болады. Егер өңі мен терісін ажырату қиын болса, матаның жиегіндегі тесіктерге назар аударыңыз: тесіктердің бағыты теріс бетінен өң бетіне қарай «шығып» тұрады.

2) Декатерлеу (отырғызу)

Матаны пішер алдында міндетті түрде декатерлейді. Декатерлеу кезінде мата ұзыннан және аздап енінен отыруы мүмкін, бұл бұйымның өлшемі мен пішіміне әсер етеді. Процесс үтікпен булау, ылғалдандыру және кептіру арқылы жасалады, кейін мата табиғи жолмен кептіріледі.

Маңызды: Декатерлеу матаның бірқалыпты болуына және бояудың өзгермеуіне көмектеседі.

3) Әйел шалбарын пішу

Пішу алдында мата өң бетін ішіне қаратып ұзыннан екіге бүктеледі. Арқау жібінің негізгі жіпке перпендикуляр түсуін және екі жақ жиегінің теңесуін қадағалау қажет. Мата жиегі пішушіге қаратып үстел үстіне жайылады.

Үлгіні орналастыру және бастыру тәртібі

  1. 1 Алдымен симметриялы негізгі бөлшектердің үлгілері орналастырылады: шалбардың алдыңғы және артқы бөліктері. Өлшемнен кейін бел қиығы нақтыланған соң белдік пішіліп алынады.
  2. 2 Үлгідегі негізгі жіп бағыты матаның жиегіне параллель болуы тиіс. Үлгілер матаға мұқият түйреледі.
  3. 3 Үлгі үшкір бормен (0,1 см) айналдыра бастырылады. Кейін тігіс енін қалдырып, екінші рет сызылады.

Тігіс ендері (нормалар)

  • Бүйір қиығы 1,5–2 см
  • Адым қиығы 1,5–2 см
  • Балақ қайыру сызығы 3–4 см
  • Алдыңғы бөліктің орта қиығы 1–1,5 см
  • Артқы бөліктің орта қиығы (жоғарғы) 2,5 см
  • Артқы бөліктің орта қиығы (төменгі) 1–1,5 см

Қию алдындағы бақылау

  • Үлгі бастырылғаннан кейін бақылау белгілерін түсіру.
  • Бөлшектердің дәлдігін тексеру.
  • Матаны қимас бұрын бөлшектерді түйреуішпен қайта бекіту.
  • Қию кезінде қайшыны үстелден көтермей қию және жұмыс біткенше матаны орнынан жылжытпау.
  • Пішім бөлшектерін соңынан қайта тексеру.

I өлшемге әзірлеу (көктеу) тәртібі

I өлшемге дайындау тәсілдері (слайд) бойынша орындалады:

  • Бүкпелерді бір бөлшектен екінші бөлшекке көшіру.
  • Бүкпелерді көктеу.
  • Бүйір және адым қиықтарын көктеу.
  • Орта қиықтарын көктеу.
  • Балақты бүгіп көктеу.
  • Бел қиығына жиекті қосып көктеу.

I өлшем өткізу тәртібі

I өлшем өткізу тәсілдері (слайд) бойынша орындалады:

  • Көктелген бұйымды тұлғаға кигізіп, түймелігін түйреу.
  • Өлшемді бұйым балансын тексеруден бастау: бел және мықын сызықтары бойынша қонымын бағалау.
  • Бүкпелердің ұзындығын және симметриясын тексеру.
  • Балақтың кең-тарлығын және ұзындығын анықтау: кең болса — бүйір/адым қиықтарынан тарылтып түйреу; тар болса — жіберілетін жерін бормен белгілеу.

Ереже: I өлшем тапсырыс берушінің оң жағынан алынады.

Жаңа сабақты бекіту (сұрақтар)

Технология бойынша

  1. Декатерлеуді не үшін жасайды?
  2. I өлшемді қалай өткізесіз?
  3. Шалбарды I өлшемге қалай дайындайсыз?
  4. Бүйір және адым қиықтарын неше см көктейсіз?
  5. Бұйым бөлшектерін көктегенде бұйым қиығы қай жаққа қарауы керек?
  6. I өлшем тапсырыс берушінің қай жағынан өткізіледі?
  7. Матаны пішерде жиегін қай жаққа қаратып жаяды?
  8. Шалбардың бел қиығына мата жиегін не үшін көктейді?

Қауіпсіздік ережелері

  1. Тігін машинасының қауіпті жерлерін атаңыз.
  2. Пішушінің жұмыс киімін сипаттап беріңіз.
  3. Үтік температурасын қандай жағдайда өзгертеді?
  4. Диэлектрлік кілемшені не үшін және қай жерге төсейді?
  5. Механик пен электриктің атқаратын жұмыстарын атаңыз.
  6. Пішушіге қажетті құралдарды атаңыз.
  7. Машинаның инесі сынған кезде не істеу керек?
  8. Үтіктің қауіпті жерлерін атаңыз.
  9. Инемен жұмыс жасағанда не істеуге болмайды? Ине мен көздің арақашықтығы қандай болуы керек?
  10. Зардап шеккен адамға қандай алғашқы көмек көрсетесіз?
  11. Үтіктің қызғанын қалай тексересіз?

III. Ағымды нұсқау

Оқушылар жұмыстарын өз бетімен орындайды: шебердің көрсетуі бойынша декатерленген матаны жайып, шалбар үлгілерін орналастырып, пішіп қияды. Қиылған бөлшектерді жинап, I өлшемге әзірлейді және бір-біріне I өлшем өткізеді.

Жұмыс орнын аралау кезінде бақылау

  • Еңбек тәсілдері мен операциялардың дұрыс орындалуы.
  • Технологиялық процестің толық әрі дәл орындалуы.
  • Жұмыс барысында қауіпсіздік ережелерінің сақталуы.
  • Оқушылардың өзара бақылауы мен ұқыптылығы.

IV. Қорытынды нұсқау

Сабақты қорытындылау

  1. Жақсы орындалған жұмыстарды атап өту.
  2. Жіберілген қателерді талдап, олардың пайда болу себептерін түсіндіру.
  3. Бағаларды жариялау.

Шеберхананы тәртіпке келтіру

Сабақ соңында жұмыс орнын жинастыру және құрал-жабдықтарды өз орнына қою.

Нәтиже: Оқушылар матаны дайындаудан бастап пішу, көктеу және I өлшем өткізудің толық циклін тәжірибе жүзінде орындайды.