Математикалық сайысМақсаты
Математикалық сайыс: мақсат және формат
Сайыстың мақсаты — білім алушылардың математика пәніне қызығушылығын арттыру, логикалық ойлау қабілетін дамыту, математика тарихына қатысты танымын кеңейту және математикаға байланысты жұмбақтар мен тапсырмаларды шешу дағдыларын жетілдіру.
Жүргізушінің кіріспе сөзі
Қош келдіңіздер, құрметті қонақтар мен білім алушылар! Мектебімізде өтіп жатқан жаратылыстану ғылымдары онкүндігі аясында 8-сыныптар арасында ұйымдастырылатын «Брейн-ринг» математикалық сайысын ашық деп жариялаймыз!
Сайыс тәртібі
- Екі топ қатысады, әр топта 5 қатысушыдан.
- Сұрақтарға кезекпен жауап беріледі.
- Егер дұрыс жауап берілмесе, қарсылас топ жауап беруге мүмкіндік алады.
- Жеңімпазды анықтау үшін әділ қазылар алқасы тағайындалады.
I тур: «Күш сынасып көрелік!»
Тапсырмалар (1-бөлім)
- Өрнекті ықшамдаңыз: a³ − 3a²b + 3ab² − b³
- Теңдікті толықтырыңыз: a³ − b³ = ?
- Көбейтіндіні ашыңыз: (a − b)(a + b)
- Сұрақ: 900°-тан үлкен, 1800°-тан кіші бұрыш қалай аталады?
- Сұрақ: Ең алғашқы әйел математик кім?
- Тапсырма: 7 санына байланысты 3 мақал айтыңыз.
- Сұрақ: 1 — тақ сан ба, жұп сан ба?
Тапсырмалар (2-бөлім)
- Анықтама: дәлелдеуді қажет ететін тұжырым қалай аталады?
- Сұрақ: 900°-тан кіші бұрыш қалай аталады?
- Теңдікті толықтырыңыз: a³ + b³ = ?
- Сұрақ: 100-ді 0-ге бөлгенде не болады?
- Өрнекті жазыңыз: (a − b)² = ?
- Сұрақ: Екі көзінен бірдей айырылса да, ерекше есте сақтау қабілетінің арқасында еңбегін жалғастырған математик кім?
- Тапсырма: 1, 100, 1000 санына байланысты 3 мақал айтыңыз.
Ескерту
100-ді 0-ге бөлу анықталмаған. Бұл — «сан шығады» деп жауап беретін тұзақ сұрақтардың бірі.
II тур: Софизмдер
Софизмдер (1-топ)
- X = X − II
- XXV = XXI + XI
Міндет: қате қай қадамда жіберілгенін анықтап, дәлелдеудің «әлсіз жерін» табу.
Софизмдер (2-топ)
- X − IX = I
- XXV = XIV + XI
Міндет: жазылу ережесін, азайтудың тәртібін немесе теңдікті түрлендірудегі қателікті табу.
III тур: Логикалық есептер мен жұмбақтар
Жұмбақтар
Атасы қалғып мүлгиді,
Әкесі зорға жылжиды,
Ағасы — шабан,
Өзі — жорға,
Інісі — жылдам,
Баласы — жүйрік,
Зымырап тұрған.
Атадан он баламыз,
Бір-бір жастан арамыз.
Қосылып кейде басымыз,
Азайып кейде қаламыз.
Бөлініп кейде арамыз,
Көбейіп те қаламыз.
Есептер
- Біреу алты жылқысына күн сайын 10 кг сұлы береді. Жем жылқының жасына қарай бөлінеді: биеге — 3 кг, құнанға — әрқайсысына 2 кг, тайға — әрқайсысына 1 кг. Бие, құнан, тай саны қанша?
- Табаға бір салғанда екі самса ғана сияды. Самсаның бір жағы 1 минутта, екінші жағы 1 минутта піседі (барлығы 2 минут). Үш самсаны 3 минутта қалай пісіруге болады?
Бұл турда жауаптан бөлек, ойлау барысын түсіндіру ерекше бағаланады.
IV тур: Сөз құрау
«АРИФМЕТИКА» сөзінің әріптерін пайдаланып жаңа сөздер құраңыз. Бір әріпті екі рет қолдануға болмайды.
VI тур: «Құпия қара жәшік»
Сипаттама
Қытайлықтар бұл затты «суанпан», ал жапондықтар «соробан» деп атаған. Бұл — есептеуге арналған құрал.
Көмек: 101 түйме, 11 ине.
Жауабы
Есепшот
VII тур: Әзіл есептер
Сұрақтар
- Төртбұрыштың бір бұрышын кесіп тастаса, неше бұрыш қалады?
- Бір таяқтың екі ұшы бар. Екі таяқта неше ұш бар? Бес таяқта неше ұш бар? Бес жарым таяқта неше ұш бар?
Қорытынды
Барлық тур қорытындысы бойынша әділ қазылар ұпайларды есептеп, жеңімпаз топты анықтайды.