Мұғалім Аралас дегенде оқушылар бөлме ішінде арлы берлі жүріп, араласып Жақсы адам деген кім
Атырау қаласы, №23 орта мектеп
Орыс тілі пәні мұғалімі: Бозжигитова Ляззат Қонақбаевна
Жақсылық жасау — өз қолыңда
Мақсаты
Оқушылардың «жақсылық» құндылығы мен «жақсы адам» туралы түсінігін кеңейту, сондай-ақ жақсылық пен жамандықтың қатар жүріп, адам өмірінде әртүрлі қырынан көрінетінін ұғындыру.
Міндеттері
- Жақсылықтың адам өміріндегі мәнін ашу және жақсылық жасаудың қуаныш әкелетінін сезіндіру.
- Жақсылықты түсінуге бағыттау, жақсылық жасауға тәрбиелеу.
- Оқушылардың ойлау, талдау, дәлелдеу дағдыларын дамыту.
Әдістемелік негіз
Тәрбие сағаты сын тұрғысынан ойлау технологиясы бойынша құрастырылған (талқылау, сұрақ-жауап, топтық жұмыс, мәтінмен жұмыс).
Сабақтың өту барысы
1) Ұйымдастыру бөлімі
Оқушыларға өздеріне ұнаған түсті таңдауды ұсынамын. Сынып үш топқа бөлінеді: сары, жасыл, қызыл (әр топта шамамен 5 оқушы).
Таңдалған түстер бойынша оқушылар тиісті топтарына орналасады.
2) Ой шақыру
Мұғалім сөзі
Балалар, бүгінгі тақырыпты айтпас бұрын, назарларыңызды слайд-шоуға аударуларыңызды сұраймын. Мұқият қарап шығыңыздар: содан кейін тақырыпты өздеріңіз табасыздар.
(Жай әуен қосылып, слайд көрсетіледі.)
Слайдтан кейін сыныпқа сұрақ қойылады: «Бүгінгі тәрбие сағатымыздың негізгі тақырыбы қандай болады?»
Оқушылардың жауаптары тыңдалады. Қорытынды: бүгін біз жақсылық туралы сөз қозғаймыз.
Қозғалысқа негізделген әдіс
«Аралас — Қатып қал — Топтас» әдісі қолданылады. Оқушылар қалам мен қағаз алып, 1 минут ішінде ойларын қысқа жазып отырады.
Негізгі сұрақ: «Жақсы адам деген қандай адам?»
- «Аралас» дегенде оқушылар сынып ішінде жүріп, бір-бірінен жауап жинайды.
- «Қатып қал» дегенде тұрған орындарында тоқтайды.
- «Топтас» дегенде өз топтарына қайта отырады.
Мұғалімнің түйіні
Жақсы адам — сөзі мен ісі бір жерден шығатын, айтқанын өзі ұстанатын адам. Ол түсінуге тырысады, бірақ одан пайда іздемейді.
Адам бұл дүниеге ештеңе сұрап келмейді: жақсы мен жаманды өскен соң өз таңдауыңмен қабылдайсың. Жақсылық пен жамандық адамның іс-әрекеті арқылы өлшенеді.
Халқымыз «жақсылық» ұғымын адамгершілікпен байланыстырған. Адамгершілігі мол жанды — жақсы адам дейді.
Талқылауға арналған сұрақтар
- «Жақсылық» және «жамандық» ұғымдарын қалай түсінесіздер?
- Жақсы болуды, жақсылық жасауды қалай үйренуге болады?
- Жақсы сөз айту жақсылыққа жата ма?
- Жақсылық жасау адамның жасына байланысты ма?
- Жақсы адамның бойында қандай қасиеттер болады?
3) Топтық тапсырмалар (Кластер стратегиясы)
Оқушылардың ойларын жүйелеу үшін әр топқа бөлек тапсырма беріледі.
I топ
«Жақсылық» сөзіне кластер құру
Ассоциациялар, қасиеттер, мысалдар.
II топ
«Жамандық» сөзіне кластер құру
Себеп-салдар, көріністері, алдын алу жолдары.
III топ
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер
Тақырыпқа сай нақыл сөздерді жинақтау.
4) Мағынаны тану кезеңі: мәтінмен жұмыс
Адамның ішкі сұлулығы — оның жүрегі. Жүрек жылуы, махаббат, ар-ұят, қайрат, мейірімділік, жақсылық, адамшылық — бәрі де осы жүректен бастау алады.
Ойымызды әрі қарай дамыту үшін әр топқа әртүрлі мәтін таратылады.
I топ
«Жақсылық сынықтары» (мәтін)
- Бұл әңгімені оқығаннан кейін қандай сезімде болдыңдар?
- Неліктен әже ұзақ жылдар бойы әйнек сынықтарын жинады деп ойлайсыңдар?
- Егер адамдар әженің не істеп жүргенін білсе, қалай әрекет етер еді?
II топ
«Ұстаз ақылы» (мәтін)
- Ұстазының жауабын шәкірттері дұрыс түсінді ме?
- Адамдар неге жамандыққа тез үйір болады деп ойлайсыңдар?
- Жүректі жамандық билесе, жақсы адам болуға не кедергі болады?
- Осы әңгімеден қандай қорытынды шығаруға болады?
III топ
«Екі қасқыр» (әңгіме)
- Ата «екі қасқыр» арқылы нені меңзеп отыр?
- Жақсылық пен жамандық өмірде қатар жүреді. Ал қайсысы жеңеді?
- Жақсылық жеңуі үшін адам не істеуі керек?
- Үш мәтінді өзара байланыстыруға бола ма? Олар бір-бірін толықтыра ма?
Мақал-мәтелдермен жұмыс
Оқушыларға бірнеше мақал-мәтел мен нақыл сөздер жазылған парақ таратылады. Әр топ өз мәтініне мазмұндас деп тапқан сөздерді белгілеп, не үшін сәйкес келгенін дәлелдейді.