Қазақша рефераттар

Электронды оқулықтан өлеңді тыңдатқызу

Павлодар қаласы, Железин ауданы, Железин №3 жалпы орта білім беретін мектеп

Қазақ тілі мен әдебиет пәні мұғалімі: Зеймуллаева Торгынай Сабитовна

Сабақ тақырыбы

Абай Құнанбаев — «Қансонарда бүркітші шығады аңға»

Сабақтың мақсаты

Оқушыларға өлеңнің мағынасын меңгерте отырып, қазақ халқының саятшылық өнері туралы мәлімет беру.

Міндеттері

  1. Сыни тұрғыдан ойлауға бағыттай отырып, өлеңдегі ақынның адам мен аң психологиясын суреттеудегі шеберлігін таныту; портреттік суреттерді (құс, аңшы, түлкі) ажырата білуге жетелеу.

  2. Сыни ойлау арқылы өзіндік қорытынды жасауға үйрету; бейнелі сөздерді таба білуге және шығармашылық жұмысқа баулу.

Күтілетін нәтиже

  • Абай туралы білімдері тереңдейді.
  • Құсбегілік жөнінде мәлімет алады.
  • Өлең құрылысы мен көркемдік ерекшелігін талдай алады.
  • Шығармашылық тапсырмаларды орындай алады.

Әдіс-тәсілдер

Топтық жұмыс Әңгімелеу Түсіндіру Пікір алмасу Талдау

Сабақ барысы

Ұйымдастыру кезеңі

5 минут • ОЖЕСО

Психологиялық ахуал қалыптастыру: оқушы мен мұғалім арасында сенімді, көтеріңкі көңіл-күйдегі қарым-қатынас орнату.

Оқушылар бір-біріне гүл сыйлау арқылы жақсы тілектер айтып, жағымды эмоция қалыптастырады. Түстерді таңдау арқылы топтарға бөлінеді.

Білімді өзектендіру

7 минут • АКТ, СТО

Сұрақ:

Абай атамыз туралы не білеміз? (INSERT әдісі)

Тақырыпқа шығу:

Қ. Телжановтың «Бүркітпен аңға шығу» картинасы арқылы өлең мазмұнына бағдар жасау.

Талқылау:

Қазақ халқының саятшылық өнері туралы не білеміз? Ата-бабамыздың сүйікті кәсібінің бірі — тазы жүгіртіп, қыран құс салу болғаны, аң-құсты бей-берекет ауламауға мән бергені айтылады.

«Абай» ұғымын топтастыру:

Ақын Аудармашы Сазгер Қарасөз шебері

Түсіну

8 минут • СТО, ОЖТ

Электронды оқулықтан өлең тыңдатылады. Тыңдағаннан кейін оқушылардан әсері сұралады.

Сөздікпен жұмыс

Қансонар
Жаңа жауған қардағы із.
Ғанибет
Қызық, тамаша, көңіл көтеру.
Аңдағанда
Түлкінің ізіне түскендердің жүрісі, аңға түсу үрдісі.
Томаға
Бүркіттің басына кигізілетін жабдық.
Қырымнан
Алыстан (кең мағынада).
Қақпан құрған
Жамбастап, сақтанып алған (аңшылыққа тән қимыл).

Тірек жолдар:

Тазы жүгірткен — діңкәсі қатып алар,
Бүркіт салған — қызыққа батып алар.

Сұрақ:

Қ. Телжановтың «Бүркітпен аңға шығу» картинасын сипаттағанда, ақынның қай өлең жолдарын пайдаланар едіңіздер?

Қолдану

8 минут • СТО, ОЖК

Тапсырма 1

Жұмыс дәптеріне өлеңнен аңшылыққа ғана тән сөздерді теріп жазу. Бұл сөздер тіл білімінде қалай аталады?

Тапсырма 2

Абайдың өлеңін хрестоматияда берілген М. Әуезовтің «Бүркіт аңшылығының суреттері», «Бүркітші» әңгімелерімен салыстыру. Қандай ұқсастық пен айырмашылық байқадыңдар?

Сергіту сәті

2 минут • ОЖЕСО

Интербелсенді тақта арқылы дене қимыл жаттығулары орындатылады.

Талдау

5 минут • ТЖДОО

Көркемдік тәсіл

«Қар — аппақ, бүркіт — қара, түлкі — қызыл, ұқсайды қаса сұлу шомылғанға...»

Бұл — шендестіру тәсілі: кереғар екі затты немесе құбылысты қатар қоя отырып, келесі бір заттың, ұғымның, құбылыстың сипатын танытатын айшықтаудың бір түрі.

Өлең құрылысы

  • «Қан-со-нар-да бүр-кіт-ші шы-ға-ды аң-ға» — 12 буынды, қара өлең ұйқасына жақын құрылым.
  • Өлең тармақтардан тұрады; 4 тармақ — 1 шумақ.
  • Тармақ — бунақтарға бөлінеді; бунақ — буыннан құралады.
  • Тармақ соңындағы дыбыс үндестігі ұйқасты жасайды.

Жеке жұмыс: әр жауап бағаланады.

Жинақтау

5 минут • СТО, ОЖК

«Бес жолды өлең» әдісі бойынша шағын өлең құрастыру.

Бағалау

5 минут • ТЖДОО

Қорытынды тапсырма

«Құсбегілік — ата кәсіп» тақырыбында ойтолғау жазу.

Толық нұсқасын жүктеу (қосымша материал).