Қазақша рефераттар

Мақал - сөздің мәйегі

Сыныптан тыс іс-шара

«Салт-дәстүрім — қазынам» сайысының мазмұны мен өту тәртібі

Құрметті ұстаздар мен оқушылар! «Өнер және технология» әдістемелік бірлестігінің апталығы аясында өткізілетін «Салт-дәстүрім — қазынам» атты танымдық сайысқа қош келдіңіздер. Бұл байқау оқушылардың ұлттық құндылықтарға қызығушылығын арттырып, салт-дәстүр туралы білімін тереңдетуге бағытталған.

Мақсаты

  • Оқушылардың жан-жақты ойлау қабілеті мен тапқырлығын дамыту.
  • Қазақтың салт-дәстүрлері, әдет-ғұрыптары, ырым-тыйымдары туралы білімін тексеру.
  • Ас-тағамға байланысты мақал-мәтелдерді білуін шыңдау.
  • Ұлттық дәстүрді құрметтеуге, отаншылдыққа тәрбиелеу.
  • Ұрпаққа мәдени мұра қалдыру жолдарын насихаттау.

Бағалау

Сайыс басталар алдында әділ әрі әділқазылар алқасы сайланып, әр бөлім бойынша ұпай жинау жүйесі түсіндіріледі. Қатысушылардың жауаптары нақтылық, толықтық және жылдамдық қағидалары арқылы бағаланады.

Ескерту

Таныстыру бөлімі 5 ұпайға дейін бағаланады.

Өсиет сөз

Туған соң адам боп,
Білімсізден жаман жоқ.
Ел дәстүрін білмесең,
Жұрт айтады надан деп.
Ата-бабаң ардақты,
Жамандыққа бармапты.
Ардай тұтып үлкенді,
Ата жолын жалғапты.

Сайыс құрылымы

Сайыс кезеңдері төмендегі жоспар бойынша өтеді. Әр топтан бір оқушы шығып, реттік нөмірді (1, 2, 3) таңдайды. Әрі қарай кезеңдер белгіленген тәртіппен орындалады.

  1. I. Таныстыру

    0–5 ұпай

    Командалар өз реттік нөміріне сәйкес өзін таныстырады: атауы, ұраны, мүшелері және қысқа таныстырылым.

    Өнер қуып сайыскерлер өтер деймін,
    Бір басына өнер де жетсе деймін.
    Бәске түскен сайыскерлер кезектесіп,
    Таныстырып өздерін өтсе деймін.

  2. II. «Мақал — сөздің мәйегі»

    әр дұрыс жауап — 5 ұпай

    Әр топ бір мезгілде қағаз таңдап алады да, берілген 3 мақал-мәтелді жалғастырады. Орындау уақыты — 3 минут.

    1-топқа

    • 1) Ас иесімен тәтті, (тағамымен) жақсы.
    • 2) Асы бардың ырысы бар, аты бардың (тынысы) бар.
    • 3) Астың дәмін келтіретін тұз әулие, елдің сәнін келтіретін (қыз) әулие.

    2-топқа

    • 1) Аз қайғыны ас басады, көп қайғыны (дос) басады.
    • 2) Жақсыға берсең асыңды, жақсы сыйлар басыңды. Жаманға берсең асыңды, (итке тастар) басыңды.
    • 3) Арпа, бидай ас екен, (алтын, күміс) тас екен.

    3-топқа

    • 1) Ас — (адамның арқауы).
    • 2) Ас тасыса қатығы төгілер, ашу тасыса (ақыл төгілер).
    • 3) Алты жыл аш жүрсең де, ата-салтыңды ұмытпа.

    Осы бөлім аяқталған соң әділқазылар алқасы бағасын жариялайды.

  3. III. «Салт-дәстүрлерді білеміз бе?»

    5 минут

    Үш қағазда салт-дәстүрлерге байланысты сұрақтар беріледі. Топтар сол дәстүрдің мағынасын толық ашып, түсіндіріп жауап береді. Уақыт аяқталғаннан кейін жауаптар тыңдалып, бағаланады.

    Бұл бөлімде негізгі назар: дәстүрдің мәні, орындалу реті, тәрбиелік маңызы және қазіргі қоғамдағы орны.

  4. IV. «Бәйге»

    12 сұрақ

    Терезедегі ұяшықтардан әр топқа 4 сұрақтан беріледі (барлығы 12 сұрақ). Таңдау кезінде «оң жақта», «сол жақта», «ортада» деген бағыттау сөздері қолданылады.

    10 ұпай

    Жеңіл сұрақ

    20–30 ұпай

    Орташа сұрақ

    40 ұпай

    Қиын сұрақ

    Бөлім соңында әділқазылар бағасы тыңдалады.

  5. V. Шығармашылық жұмыс

    10–15 минут

    Бұл кезең Тәуелсіздіктің 20 жылдығына арналады. Оқушылар қағаз бен қайшыны пайдаланып «Бәйтерек» макетін жасап, өз жұмысын қорғайды. Негізгі өлшемдер: шапшаңдық, ұқыптылық, қиял ұшқырлығы және таныстыру шеберлігі.

    Жұмыс уақыты ішінде әуен қосылып тұрады. Әр топ 15 минут ішінде жасап шығып, нәтижесін таныстырады.

Қорытынды ой

Бүгін біз тәуелсіздіктің мерейтойына орай ұлттық құндылықтарды ұлықтай отырып, салт-дәстүрдің маңызын қайта жаңғыртуға үлес қостық. Ұмыт қалған дәстүрлерді зерделеу, кеңінен таныту және жаңғырту — сіздердің қолдарыңызда.

Ұстаным

«Алты жыл аш жүрсең де, ата-салтыңды ұмытпа!»

Болашақ жастар — еліміздің ұлттық құндылықтарын сақтап, оны жетілдіретін өздеріңіз. «Білімім, өнерім — саған, тәуелсіз Қазақстан!» деген ниетпен ұйымдастырылған сайыс өз мәресіне жетті.

Әділқазылар шешімі және марапаттау

Сайыстың қорытындысын шығару үшін сөз әділқазы мүшелеріне беріледі. Марапаттау мен сыйлықтар әдістемелік апталықтың жабылу салтанатында тапсырылады.

Кері байланыс

Оқушылар, осы сайыстан қандай әсер алдыңыздар? Уақыт мүмкіндік берсе, өз ойларыңызбен бөлісіңіздер. Осымен «Салт-дәстүрім — қазынам» сайысы аяқталды. Білім мен өнер сыналатын танымдық байқауларда әрдайым биіктен көріне беріңіздер!