Инсерт кестесі
Қазақ әдебиеті (7-сынып): «Кәрі қыран» сабағының жоспары
Бұл сабақ жоспары оқушылардың көркем мәтінді терең түсінуіне, баллада жанрының ерекшелігін тануына және биіктік, адалдық, өрлік сияқты құндылықтарды пайымдауына бағытталған.
Сабақтың тақырыбы
«Кәрі қыран»
Сабақтың түрі
Жаңа сабақ (интеграциялық)
Мақсаты
Ақынның өмірі мен шығармашылығы туралы жан-жақты түсінік қалыптастыру, «Кәрі қыран» мәтіні арқылы оқушының дүниетанымын кеңейту.
Міндеттері
- Баллада жанры туралы білім беру және өлең мазмұнын меңгерту.
- Биіктік, адалдық, ұлт туралы түсініктерін кеңейту; көзқарасын қалыптастыру, пікір айтуға және ойын анық жеткізуге жетелеу.
- Өрлікке, ерлікке, қайсарлыққа, арлылыққа тәрбиелеу; ұлттық асыл қасиеттерді бойына сіңіруге жағдай жасау.
Әдіс-тәсілдер мен ресурстар
Қолданылатын әдістер
- Түсіндіру
- Сұрақ-жауап
- Венн диаграммасы
- INSERT кестесі
Көрнекіліктер
- Географиялық карта
- Плакаттар
- Суреттер
- Интерактивті тақта
Пәнаралық байланыс
- Биология
- География
- Музыка
- Бейнелеу өнері
- Қазақ тілі
Сабақтың барысы
Кезеңдер
- I. Ұйымдастыру кезеңі
- II. Жаңа сабақ
Жаңа сабақтың мазмұны
- Ақынның өмірі
- Шығармашылығы
- Ақын туралы пікірді аудиожазбадан тыңдау
- Ой шақыру және талқылау
Ой шақыру: «Қыран» туралы сұрақтар
Қыран қандай құс?
Қыран — жыртқыш құс. Тыныс алу жүйесі жақсы дамығандықтан биікте еркін ұшады, көзі өте өткір.
Қазақстанның қай өңірлерін мекендейді?
Көбіне таулы аймақтарды мекендейді, ұясын таудың ұшар биігіне салады.
Неліктен халқымыз қыранды қасиетті құс санаған?
Қыран — жеті қазынаның бірі. Ел ерлерін қыранға теңеген, өйткені ол биікте самғайды, өлексеге жоламайды, адамға зияны жоқ деп танылған.
Неліктен мемлекеттік туда қыран бейнеленген?
Мағынасы — еліміз әрдайым биіктен көрінсін, қырандай тәуелсіз, намысшыл, адал болайық деген ұғым.
Мәтінмен жұмыс
- Мағынасы қиын сөздерге түсіндірме беріп, сөздікпен жұмыс жүргізу.
- Баллада жанры туралы қысқаша мәлімет беру.
Ойталқыға арналған сұрақтар
- Мәтіннен нені түсіндік?
- Қыран қандай бейнеде суреттеледі?
- Қыранды өзін-өзі өлімге итермелеген қандай күш?
- «Қыранша өмір сүргенің қандай бақыт, қандай бақыт қыранша өле білген» деген жолдарды қалай түсінесің?
Топтық жұмыс
1-топ
Өлең шумақтарына талдау жасау.
2-топ
Ұйқас түрін анықтау.
3-топ
Буын және бунақ санын табу.
Сергіту сәті
Ақын өлеңіне жазылған «Атамекен» әнін бірге орындау.
Ой түйін және рефлексия
Венн диаграммасы
Қазақ халқы мен қыран құсты салыстыру: ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау.
INSERT кестесі
Білгенім, жаңадан білдім, келіспеймін/күмәнім бар, білгім келеді бағандары бойынша ой қорыту.
Бес жолды өлең
Тақырып: Қадыр ақын немесе қыран бейнесі (оқушы таңдайды).
Бағалау
Оқушылардың мәтінді түсінуі, талдауы, топтық жұмысқа қатысуы және ойды дәл жеткізуі бойынша бағалау жүргізіледі.
Үй тапсырмасы
- Ұнаған шумақты жаттау.
- «Қадыр – Қыран – Қазақ» тақырыбында ойтолғау жазу.
- Ақын туралы қосымша мәлімет ізденіп келу.