Қазақша рефераттар

Сиқырлы сандықша

Сауат ашу оқу іс-әрекеті

Жамбыл облысы, Байзақ ауданы, Сарыкемер ауылы, «Балапан» балабақшасы. Әдіскер: А. Килибаева. Топ: ересектер. Оқу іс-әрекетінің түрі: сауат ашу. Тақырыбы: «С» дыбысы және әрпі.

Мақсаты

Балаларды «С» дыбысын анық, дауыстап айтуға үйрету; дыбысты әріппен сәйкестендіру; әріпті ауада және үрмебұршақпен жазу; «С» дыбысының сөз ішіндегі орнын анықтау; «С» әрпі бар сөздерді сызба (схема) бойынша оқыту.

  • «С» дыбысы бар сөздерге дыбыстық талдау жасау, буынға бөлу, дауысты және дауыссыз дыбыстарды ажырату дағдыларын жетілдіру.
  • Фонематикалық есту және логикалық ойлауды дамыту (KazLoto ойыны арқылы).
  • Байланыстырып сөйлеуді дамыту (дидактикалық ойын: «Сиқырлы сандықша»).
  • Сөздік қорын молайту: «С» әрпіне ұқсайтын заттарды таныту (таға, орақ).
  • Ұсақ моториканы «С» әрпін үрмебұршақпен жазу арқылы дамыту.
  • Сұраққа толық жауап беруге, достарын тыңдауға, ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Оқу іс-әрекетінің кезеңдері

1) Мотивациялық-қозғаушы кезең

Тәрбиешінің әрекеті

  • Балаларды шеңберге тұрғызу.
  • Жыл мезгілін сұрау: «Қазір жылдың қай мезгілі?»
  • Қысты сипаттату: «Қыс мезгілін айтып беріңдерші.»
  • Жылы лебіз айтуға бағыттау: жүректі бір-біріне ұсынып, жақсы тілектер білдіру.

Балалардың ықтимал жауаптары

  • Қазір қыс мезгілі.
  • Қыста күн суық болады.
  • Қалың киім киеміз.
  • «Әрқашан күніміз шуақты, арайлы болсын!»

2) Бұрынғы білімді еске түсіру

Тәрбиешінің әрекеті

«Балалар, біз қандай әріптерді білеміз? Тақтаға шығып көрсетіңдерші.»

Балалардың әрекеті

Тақтаға шығып, таныс әріптердің ұяшықтарын көрсетеді.

3) Ұйымдастыру-іздену: жұмбақ арқылы жаңа дыбысты ашу

Тәрбиешінің әрекеті

«Мен сендерге жұмбақ жасырамын. Мұқият тыңдап, жауабын табыңдар: Бауырмен жорғалайды,
“Ссс” етіп шағады. Бұл не?»

Жауапты тапқаннан кейін жыланның суретін көрсетеді.

Сөздік жұмыс және түсіндіру

  • Жылан — бауырымен жорғалайтын жануар (аяғы болмағандықтан бауырымен қозғалады).
  • Құрттар да бауырымен жорғалайды.
  • Жыланның дыбыстауы: «Ссс».

«С» дыбысы туралы сұрақ-жауап

«С» қандай дыбыс?
Дауыссыз дыбыс.
Неге дауыссыз?
Дыбысты айтқанда ауа кедергіге ұшырайды.
Қандай текшемен белгілейміз?
Көк текшемен.

«С» әрпі неге ұқсайды?

Жарты дөңгелекке ұқсайды. Суреттер арқылы ораққа және тағаға ұқсастығын байқатады.

орақ таға

Жазуға дайындық

  • Ауада жазу: нүкте қойып, сол жаққа қарай төмен доға жүргізу.
  • Үрмебұршақпен жазу: алдарындағы дәндермен «С» әрпінің пішінін құрастыру.

4) Фонематикалық естуді дамыту

Тәрбиеші дауысты және дауыссыз дыбыстарды айтады. Балалар: дауыссыз дыбыс естісе — көк текшені, дауысты дыбыс естісе — қызыл текшені көтереді.

5) «С» әрпі бар буындарды оқу

Тақтамен жұмыс: «С» әрпі қатысқан буындарды оқыту.

Са Ба Қа Та

Ескерту: Буындарды үлгі ретінде әртүрлі деңгейге сай қайталау және дыбыстауды түзету ұсынылады.

6) KazLoto ойыны: дыбыстық талдау жасау

Ойын шарты

  • Балаларға лото билеттері таратылады.
  • Бір бала қоржыннан ішінде сан жазылған тастарды алады.
  • Тастағы сан билетте болса, бала сол санды жабады/алады.
  • Тастар әуен тоқтаған сәтте ғана алынады; аралықта қоржындағы тастар араластырылады.

Сөзге дыбыстық талдау (мысал: «арыстан»)

Арыстан — жабайы жануар. Ол орманда және таулы аймақтарда мекендейді.

  • Сөздегі дыбыстар саны анықталады.
  • Дауысты және дауыссыз дыбыстар ажыратылады.
  • Буынға бөлінеді.
  • Әріптермен сәйкестендіріледі.
  • Сөзбен сөйлем құрастырылады.

Сөйлем құрастыру үлгісі

«Мен хайуанаттар бағында арыстанды көрдім.»

Ереже

Бір сөзде неше дауысты дыбыс болса, сонша буын болады.

7) Дидактикалық ойын: «Сиқырлы сандықша»

Ойын барысы

Тәрбиеші сандықшаны көрсетеді, ішінен заттың суретін/атауын алып, сөзде «С» дыбысының бар-жоғын және орнын анықтатқызады.

Мысал тапсырмалар

  • Қасқыр: «С» дыбысы бар, сөздің ортасында.
  • Автобус: «С» дыбысы бар, сөздің соңында.
  • Ұшақ: «С» дыбысы жоқ.
  • Кілт: «С» дыбысы жоқ.

Күтілетін нәтиже

Нені білуі керек

  • Дауысты және дауыссыз дыбыстарды ажыратады.
  • Дыбыстық талдау мен жинақтаудың негізгі ережесін түсінеді.

Нені игереді

  • «С» дыбысының артикуляциясын дұрыс айту.
  • «С» дыбысы бар сөздерге дыбыстық талдау жасау және жинақтау.
  • «С» дыбысы бар сөздерді/буындарды оқу.

Нені меңгереді

  • Дыбысты таңбасымен сәйкестендіру.
  • Әріптерді қосып оқу.
  • Буынға бөлу.
  • 2–5 сөзден сөйлем құрастыру.
  • Сұрақтарға толық жауап беру.