Шеңбер элементін тап
Сабақ тақырыбы: Қарапайым салу есептері
Бұл сабақта геометриялық салу есептерін орындау тәсілдері жүйеленіп, интерактивті тапсырмалар арқылы бекітіледі. Негізгі назар — дәлдік, ұқыптылық және логикалық ойлауды дамыту.
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Өткен материалды пысықтай отырып, салу есептерінің кейбір түрлерін салу жолдарын түсіндіру.
Дамытушылық
Оқушылардың ойлау қабілетін, салыстыру және дәлелдеу дағдыларын дамыту.
Тәрбиелік
Зеректікке, тиянақтылыққа және өлшеу мен салудағы дәлдікке тәрбиелеу.
Сабақ форматы және байланыстар
Сабақ түрі
Аралас сабақ.
Пәнаралық байланыс
- Сызу
- География
- Сурет-бейнелеу
- Еңбек
Қажетті құрал-жабдықтар
Сабақтың өту барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушыларды түгендеу.
- Құралдарын тексеру.
- Сыныптың сабаққа дайындығын бақылау.
II. Үй тапсырмасын тексеру және өткенге шолу
Интерактивті тақта арқылы тапсырмалар көрсетіліп, оқушылардан ауызша жауап алынады.
Тапсырма 1
Шеңбердің элементтерін анықта.
Тапсырма 2
Қателікті тап (берілген сызба/жазылым бойынша).
Тапсырма 3
Үшбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысын тап.
Тапсырма 4
Фигурада қанша үшбұрыш бар екенін анықта.
III. Жаңа сабақты түсіндіру
Жаңа тақырып интерактивті тақта арқылы көрсетіліп, салу қадамдары ретімен түсіндіріледі.
1-мысал: Берілген бұрышқа тең бұрыш салу
Салу алгоритміБерілгені
Төбесі O нүктесі болатын ∠pOq бұрышы.
Салу керек
∠BAC бұрышы ∠pOq бұрышына тең болсын.
Негізгі идея
Қашықтықтарды циркульмен көшіру және үшбұрыштардың теңдігін қолдану.
- 1 O центрімен кез келген радиусқа шеңбер жүргізіп, оның бұрыш қабырғаларымен қиылысу нүктелерін P және Q деп белгілейміз.
- 2 A нүктесінен бастап сәуле жүргіземіз.
- 3 A центрімен радиусы OP-ға тең шеңбер жүргіземіз; сәулемен қиылысу нүктесін B деп аламыз.
- 4 B центрімен радиусы PQ-ға тең шеңбер жүргіземіз.
- 5 Екі шеңбердің қиылысу нүктесін C деп белгілеп, AC сәулесін жүргіземіз. Сонда ∠BAC алынады.
Неліктен бұрыштар тең?
Үшбұрыштардың теңдігінің 3-белгісі бойынша: AB = OP, AC = OQ, BC = PQ. Сондықтан ∠POQ = ∠BAC.
2-мысал: Берілген бұрыштың биссектрисасын салу
ПрактикаБерілген бұрыштың биссектрисасын салу қадамдары интерактивті тақтада көрсетіліп, оқушылармен бірге орындалады.
IV. Сабақты бекіту
1–4 сұрақ арқылы тақырып пысықталып, есептер бірлесіп орындалады.
№231 есеп
Тақтамен жұмысЕсеп оқушылармен бірлесе отырып талданып, тақтада сызба арқылы көрсетіледі.
№232 есеп
Шеңбер салуБір оқушы тақтаға шығып, интерактивті тақтада шеңбер салу әрекетін орындайды.
№233 есеп
Ойын: «Гүл құрастыру»Сыныптың абыройын сақтап қалу үшін гүлдің 5 жапырақшасындағы есептер мен сұрақтарды дұрыс шешу қажет. 5 оқушы қатысып, бағаланады. Соңында оқушыларға алғыс білдіріледі.
V. Үй тапсырмасы
Салу есептері
2, 3, 4 салу есептерінің орындалу қадамдарын жазып келу.
Қосымша
№234 есеп.
VI. Сабақты аяқтау
Қорытынды жасалып, негізгі ұғымдар қысқаша қайталанады. Оқушылардың жұмысы бағаланып, сабақ аяқталады.