Оқушылардың Жамбыл Жабаевтың өмірі мен шығармашылығы туралы білімдерін толықтыру

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Оқушылардың Жамбыл Жабаевтың өмірі мен шығармашылығы туралы білімін толықтыру. «Ленинградтық өренім» өлеңінің мазмұнын ашып, оқушының өз ой-пікірін еркін айтуына мүмкіндік беру.

Дамытушылық

Жаңа мәліметтер негізінде білім мен дағдыларды дамыту; тіл мәдениетін, сөз байлығын, сөздік қорын және шығармашылық қабілетін жетілдіру.

Тәрбиелік

Өлеңнің тақырыбы мен негізгі ойын меңгерте отырып, халқымызға деген сүйіспеншілік пен тарихқа құрмет сезімін қалыптастыру; елжандылыққа, отансүйгіштікке тәрбиелеу.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Сыныптың сабаққа дайындығын тексеру, назарын жаңа тақырыпқа бағыттау.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Тақырып: ХХ ғасыр басындағы әдебиет. Талқылауға ұсынылатын сұрақтар:

  1. ХХ ғасырдың басындағы оқу-ағарту мен баспасөз туралы не білеміз?
  2. Сол кезеңдегі әдебиетте халық болашағын жақсартуды іздестіру бағыттарының өкілдерін және әр бағыттың ерекшеліктерін сипаттаңдар.
  3. «Айқап» журналы туралы не білесіңдер?
  4. 1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліс қай шығармада көрініс тапты?

III. Жаңа сабақ

1) Жамбыл Жабаев өмірі туралы мәлімет

«Білемін – Білгім келеді – Үйрендім» әдісі арқылы оқушылардың Жамбыл туралы бұрыннан білетіндерін жаздыру, ойларын оқытып, ортақ қорытындыға келу.

2) Шығармашылық мұрасына шолу

Ақынның өлеңдері, айтыстары мен дастандары туралы қысқаша шолу жасалады. 1941–1945 жылдар — Отан үшін ең ауыр кезеңдердің бірі. Гитлер бастаған неміс басқыншылары соғыс жарияламай, ел аумағына басып кірді. Нева жағасындағы Ленинград қаласы 900 күн бойы қоршауда қалды. Осы қасіретті тарихи оқиғаға Жамбыл «Ленинградтық өренім» өлеңін арнады.

3) Оқулықпен жұмыс және тарихи деректер

Өлеңмен жұмыс

  1. Өлең шумақтарын 3 топқа бөліп мәнерлеп оқыту.
  2. Әр шумақтың мазмұнын талдатып, негізгі ойды анықтату.

Тарихи контекст

Ленинград қоршауы мен оған байланысты деректерді мәтінмен жұмыс арқылы нақтылау, әдеби шығармадағы әсермен салыстыра талдау.

Ленинград блокадасы: қысқаша тарихи шолу

Үш жылдан астам уақытқа созылған Ленинград үшін шайқас елдің бүкіл солтүстік-батыс бөлігін қамтыды. Барлық ұлттардың жауынгерлерімен қатар қазақ жауынгерлері де қаланы табандылықпен қорғады.

Қоршауда қалған қалаға Қазақстаннан азық-түлік, қару-жарақ және әскери құрал-жабдық тиелген көптеген эшелон жөнелтілді. Ладога көлі маңындағы алғашқы шайқастардың өзінде-ақ қазақстандық 310-шы және 314-ші атқыштар дивизиялары ерекше көзге түсті.

Қазақстандық жауынгерлер Ленинград облысындағы 22 елді мекенді азат етуге, қоршаудағы қаланың «Үлкен жермен» байланысын қамтамасыз етуге және «Өмір жолын» салуға қатысты.

Әлия Молдағұлова

Ленинград үшін күрес шежіресінде Әлия Молдағұлованың есімі мәңгі қалды. Ержүрек комсомол, мерген қыз III дәрежелі Даңқ орденімен марапатталып, қаза тапқаннан кейін 1944 жылғы шілдеде Кеңес Одағының Батыры атағына ие болды.

Ленинград үшін шайқас 1941 жылғы 8 қыркүйекте басталып, 1943 жылдың қаңтарына дейін созылды. Қала толық жеңісті 1944 жылғы 27 қаңтарда ғана қарсы алды. Демек, қала осы уақытқа дейін жау қоршауында болды — барлығы 900 күн.

Сандар сөйлейді

  • Қала 900 күн қоршауда қалды.
  • Ленинград шайқасы кезінде 640 мыңнан астам адам аштықтан қаза тапқаны айтылады.
  • Тарихи деректерде бейбіт тұрғындар арасындағы шығын 850 мыңға жуық болғаны көрсетіледі.
  • Әскери шығындарды қоса есептегенде, құрбандар саны миллионнан асуы ықтимал.

Өліспей беріспеуге серт еткен ленинградтықтар жауға тізе бүкпей шайқасып, өшпес ерлік өнегесін көрсетті. Ұлы жырау Жамбыл Жабаевтың «Ленинградтық өренім» деп тебірене, толғана үн қатуы — дәл осы сын сағаттағы халық рухымен үндескен азаматтық үн.