Дастанның атауы Еңлік - Кебек дастаны
Сабақ жоспары (10-сынып, қазақ әдебиеті)
Батыс Қазақстан облысы, Теректі ауданы, Шаған жалпы орта білім беретін мектебінің қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі — Ханов Шохан Уалиханович.
Пән
Қазақ әдебиеті
Тақырып
Шәкәрім Құдайбердіұлы — “Еңлік – Кебек” дастаны
Жалпы мақсаттар
- Поэмадағы негізгі мәселелер мен тартыстарды талдау арқылы феодалдық әдет-ғұрып пен заңның құрбаны болған Еңлік пен Кебек бейнесін ашу; шығарманың композициялық құрылымы мен көркемдік ерекшелігін таныту.
- Өз бетінше және топпен білім алу дағдысын қалыптастыру; талдау арқылы сын тұрғысынан ойлауды дамыту; білімді өздігінен қолдануға, ізденіс пен зерттеу жұмыстарына, пікірді дәлелдеп жеткізуге үйрету.
- Адам бойындағы жақсы қасиеттерге баулу; махаббат сезімін қадірлеуге үйрету; туған жерге және ана тілге деген сүйіспеншілікті қастерлеу.
Оқытудың күтілетін нәтижелері
Білім
Шәкәрім шығармашылығы туралы жалпы мәлімет біледі.
Түсіну
Дастанның тақырыбын, идеясын, кейіпкерлер жүйесін, толғаныс пен тебіренісін таниды.
Қолдану / Шығармашылық
Талдау дағдылары дамып, шығармашылық ойы қалыптасады.
Негізгі дереккөздер
Сабақ барысы
І. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу.
- Оқушылар назарын сабаққа аудару.
- Көңіл-күйді анықтау мақсатында “аралға сапар” әдісі арқылы қысқа белсендіру.
- Қима қағаздар (ақ, көк) арқылы екі топқа бөлу: 1-топ — тарихшылар, 2-топ — әдебиеттанушылар.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру
“Алты ойшыл қалпақ” әдісі бойынша қорытындылау және пікір айту:
Ақ қалпақ
Цифрлар мен нақты деректер арқылы жаңа мәлімет ұсынады.
Сары қалпақ
Позитивті тұстарын атап, пайдалы жақтарын айтады.
Қара қалпақ
Әлсіз тұстарын, қиындықтары мен кері әсерін талдайды.
Көк қалпақ
Жинақтап, қорытынды жасайды және келесі қадамды ұсынады.
ІІІ. Топтық жұмыс
“Еңлік – Кебек” дастанына байланысты бейнетаспа көрсетіледі. Көргеннен кейін екі топқа тапсырма беріліп, постер қорғалады.
1-топ — тарихшылар
Поэманың жазылу тарихы мен мазмұнын қысқаша талдап, кіріспе бөлімдегі тарихи кезеңді әңгімелейді.
2-топ — әдебиеттанушылар
Шығарманың композициялық құрылымын, кейіпкерлер жүйесін сатылай кешенді талдайды; өлең тілі, көркемдегіш құралдар мен құбылтуларды анықтап, дәлел келтіреді.
Негізгі идеяны айқындау
Бұл сабақ жоспары “Еңлік – Кебек” дастанын тарихи негіз бен көркемдік құрылым тұрғысынан қатар талдауға бағытталған: бір жағынан — оқиғаның таралуы, нұсқалары, деректік арқауы; екінші жағынан — композиция, поэтика, кейіпкерлер жүйесі, идеялық-мазмұндық өзек. Оқу әрекеттері оқушының пікір айту, дәлелдеу, зерттеу және топта бірлесіп жұмыс істеу дағдыларын күшейтеді.