Ауыз әдебиетінің түрлерін топтастыру
Қазақ әдебиеті · 7-сынып · Күнделікті сабақ жоспары
Сабақ тақырыбы: «Сөз басы»
Бұл жоспар 7-сыныпқа арналған қазақ әдебиеті пәні бойынша кіріспе бөлімді жүйелі өткізуге бағытталған. Материал оқушылардың әдебиет туралы бастапқы түсінігін кеңейтіп, ауыз әдебиеті мен жазба әдебиеттің айырмашылығын айқындауға көмектеседі.
Бөлім тақырыптары (1–5 сабақ)
- 1-сабақ. Сөз басы
- 2-сабақ. Лиро-эпостық жырлар
- 3-сабақ. «Қозы Көрпеш – Баян сұлу»
- 4-сабақ. Жырдағы кейіпкерлер
- 5-сабақ. Жырдың құрылысы
Сабақтың мақсаты
- а Әдебиеттің түрлері туралы түсінік беру арқылы оқушылардың пәнге қызығушылығын арттыру.
- ә Тәрбиелік мәні бар мысалдар негізінде оқушыларды елін, жерін, Отанын сүюге тәрбиелеу.
- б Білімді бақылау арқылы мәнерлеп оқуға дағдыландыру.
Ұйымдастыру деректері
- Сабақтың түрі
- Дәстүрлі сабақ
- Сабақтың әдістері
- Сұрақ-жауап, түсіндіру және т.б.
- Көрнекіліктер
- Оқулық, кітаптар және т.б.
- Пәнаралық байланыс
- Тарих, қазақ тілі
Сабақтың барысы
а) Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен амандасу, түгелдеу, оқу құралдарын тексеру, сыныптың тазалығына назар аудару. Оқушылардың зейінін сабаққа шоғырландыру.
ә) Үй тапсырмасын пысықтау
Демалыста оқыған шығармалары бойынша сұрақтар қою, оқушылардың жауаптарын тыңдау және қысқаша қорытындылау.
б) Жаңа сабақты түсіндіру
«Әдебиет» сөзі араб тілінен аударғанда «асыл сөз» деген мағынаны білдіреді. Қазақ әдебиеті барлық халықтардың әдебиеті сияқты екіге бөлінеді: ауыз әдебиеті және жазба әдебиет.
Ауыз әдебиеті — халық жазу өнерін білмеген кезеңде туған сөз өнері. Жазу-сызу болмағандықтан, елдің тарихы, өмірі, тұрмысы, салт-дәстүрі, туған жері, өнері мен арманы мәнді әңгімелер арқылы ауызша тараған.
Ауыз әдебиеті үлгілерін шығарған адамдардың аты-жөні көбіне белгісіз. Шығармалар алғашында ауызша жасалып, бір адамнан екінші адамға ауызша айтылу арқылы сақталған. Ал жазба әдебиеттің нақты авторлары болады.
Көркем әдебиет — оқушыларға беймәлім өмірді танытатын қуатты құрал. Адамға тәрбие беруші ең алдымен ата-ана, одан кейін ұстаз, мектеп және қоршаған орта. Өнері мен ғылымы дамыған қоғамда адам тәрбиені тек отбасынан ғана емес, мектептен және әдебиеттен де алады.
Топпен жұмыс: ауыз әдебиетінің түрлері
Оқушылар ауыз әдебиетінің түрлерін топтастырып, әрқайсысына қысқа мысал келтіреді.
Тұрмыс-салт жырлары
Мақалдар
Мәтелдер
Жұмбақтар
Ертегілер
Аңыз әңгімелер
Шешендік сөздер
Айтыстар
Білімді бекіту (сұрақтар)
- Қазақ әдебиеті нешеге бөлінеді?
- Ауыз әдебиеті дегеніміз не?
- Ауыз әдебиеті қандай салаларға бөлінеді?
Білімді бағалау
Оқушылардың жауаптарының толықтығы мен нақтылығына, сондай-ақ сабаққа белсенді қатысуына қарай білімдері бағаланады.
Үй тапсырмасы
«Ауыз әдебиеті және оның түрлері» тақырыбын оқып келу.