Балалар әдебиетінің атасы
Сабақтың барысы
Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушыларды сабақтың тақырыбымен, мақсат-міндеттерімен және негізгі әдістерімен таныстыру.
- Сабаққа жағымды көңіл күй қалыптастыру.
Кіріспе: «Шаттық шеңбері»
Тәрбиеші балаларды бір-бірінің иығына қолдарын қойып, шаттық шеңберін құруға шақырады. Таңның арайы мен күннің нұры сияқты бүгінгі көңіл күйдің де жарқын болатынын айтады.
Отбасының гүліміз,
Көңілді өтер күніміз.
«Қайырлы таң!» деп айтамыз,
Бір болып кеште қайтамыз.
Осы сабақта ұлы ағартушы, ұстаз, жазушы Ыбырай Алтынсариннің еңбексүйгіштік пен адамгершілік туралы ойларын талқылау көзделеді.
Ыбырай Алтынсарин туралы қысқаша мәлімет
Тұлға
Ыбырай Алтынсарин — қазақтың тұңғыш педагогы, ағартушы, ұстаз, жазушы.
Өмірбаяны
1846 жылы қазіргі Қостанай облысында дүниеге келген.
Еңбегі
- Қазақ әліппесін құрастыруға үлес қосты.
- Қазақ даласында алғаш мектеп ашқан ағартушылардың бірі.
- Балалар әдебиетінің негізін қалаушылардың қатарында.
Негізгі бөлім: сахналық көрініс
«Әке мен бала» (мазмұндама)
Әке баласын ертіп, егіннен жаяу қайтып келе жатады. Жолда жатқан аттың ескі тағасын көріп, әкесі: «Балам, анау тағаны алып жүр», — дейді.
Бала: «Сынып қалған ескі тағаны алып не қылайын?», — деп ерінеді. Әкесі үндемей, тағаны өзі алып жүре береді.
Қаланың шетіне жеткен соң, теміршіге кіріп, әлгі тағаны үш тиынға сатады. Одан әрі жүргенде, шие сатып отырғандардан сол ақшаға біраз шие сатып алып, орамалына түйіп алады.
Жолай әкесі бір-бірлеп шие жеп келе жатып, әдейі қолынан жерге түсіре береді. Артта келе жатқан бала әр түскен шиені жерден алып, аузына салып отырады. Осылайша әкесі шамамен он шақты рет шие тастайды, ал бала әр жолы еңкейіп көтереді.
Соңында әкесі тоқтап: «Көрдің бе, бір ғана рет еңкейіп тағаны көтеріп алуға еріндің. Енді сол тағаға алған шиені теремін деп он рет еңкейдің. Есіңде болсын: аз жұмысты қиынсынсаң — көп жұмысқа тап боласың; азға қанағат етпесең — көптен де құр қаласың» , — деп ақыл айтады.
Қорытынды: талқылау және бекіту
Сұрақ-жауап
- Баланың істегені дұрыс па? Неліктен?
- Әке баласына қандай ой айтты?
- Бала мінезінен қандай қасиеттерді байқадыңдар?
- Сендер әкелеріңнің тілін аласыңдар ма? Үйде қандай ақыл естисіңдер?
Ойын-жаттығу: «Асыл қасиеттер ағашы»
Оқушылар «қасиеттер ағашына» пайдалы мінездерді іледі де, зиянды қасиеттерді қоқыс жәшігіне тастайды. Мақсат — жақсы мен жаманды ажыратып, өз мінез-құлқына талдау жасау.
Қажетті қасиеттер
- Еңбекқорлық
- Иманды болу
- Адалдық
- Әділдік
- Әдептілік, ізеттілік
- Инабаттылық, қарапайымдылық
- Сыпайылық
- Жауапкершілік
- Қанағат
Қажетсіз қасиеттер
- Жалқаулық
- Өзімшілдік
- Күншілдік
- Сараңдық
- Қорқақтық
- Менмендік
- Қатыгездік
- Ашу, ызақорлық
Тақтамен жұмыс: «Домино» тәсілі
Оқушылар өлең жолдарын аралас күйден дұрыс ретімен құрастырады:
1-бөлік
Бір Аллаға сыйынып,
Кел, балалар, оқылық.
2-бөлік
Оқығанды көңілге
Ықыласпенен тоқылық.
Сабақ соңында тәрбиеші оқушыларға алғыс айтып, келесі кездескенше жылы лебіз білдіреді.
Қаскелең қаласы, зерде бұзылыстары бар балаларға арналған мектеп-интернат тәрбиешісі — Исмайлова Жадра Муратовна