Оқушылардың көпшілігі
Қысқа мерзімді жоспар • Сауат ашу • 1-бөлім • 1-сынып
Сабақ тақырыбы: «Н» дыбысы мен әрпі. «Негеш бізде қонақта»
Бұл сабақта оқушылар «Н» дыбысы мен әрпін танып, мәтін мазмұнын түсінуге, оқиға желісін сақтап әңгімелеуге және әріпті дұрыс жазуға дағдыланады.
Оқу мақсаттары
- 1.1.1.2 — шағын мәтіндегі ақпараттың мазмұнын түсіну.
- 1.1.3.1 — мұғалімнің көмегімен оқиғаның ретін сақтай отырып баяндау.
- 1.2.9.1 — әріпті тану, ажырату және оны дыбыспен сәйкестендіру.
- 1.3.12.1 — жазу жолын, жоларалық кеңістікті, жолдың жоғарғы және төменгі сызығын сақтап, әріп элементтерін жазу.
Табыс критерийлері
Барлық оқушылар
- «Н» дыбысы мен әрпімен танысады.
- «Негеш» сұрақтарына жауап береді.
Оқушылардың көпшілігі
- «Н» дыбысына мысалдар келтіреді.
- Оқиға ретін сақтай отырып әңгімелейді.
Кейбір оқушылар
- Мәтінді мазмұндап, сөз ішіндегі «н» дыбысының орнын анықтап, дәлелдей алады.
Сабақ барысы
Басы: Ширату жаттығуы
Қызығушылықты ояту • 5 минут
«Төрт қадам алға» жаттығуы орындалады. Оқушылар бір-бірінің қолынан ұстап, шеңберге тұрады да төмендегі әрекеттерді бірге орындайды:
- «Алға — төрт қадам» (алға жүреді).
- «Артқа — төрт қадам» (артқа жүреді).
- «Менің аяғым топ-топ» (аяқтарын топылдатады).
- «Менің қолым шапалақтайды» (шапалақтайды).
- «Менің көзім жыпылықтайды» (көздерін жыпылықтатады).
- «Ал мен секіремін!» (секіріп, өз орындарына отырады).
Оқулықпен жұмыс
1-тапсырма: Сурет бойынша диалог
1-суретке қарап, балалардың не туралы сөйлесіп тұрғанын болжап, қысқа диалог құрастырады.
2-тапсырма: Буынға бөлу
Бұлтша ішіндегі суреттердің атауын атап, сөздерді буынға бөледі және буын санын анықтайды.
Ортасы: «Білгіш» ойыны
Мұғалім септік жалғауларының сұрақтарын қояды. Оқушылар тек «Н» әрпінен басталатын сөздермен жауап береді. Сөздер мектеп тақырыбына сай іріктелгені дұрыс.
Осы үлгі бойынша тапсырма әрі қарай жалғасады.
«Ойыңмен бөліс»
Оқушылар суреттегі заттардың аттарын атайды. Әр заттың атауын тапқан соң сөздерді буынға бөліп, дыбыстық құрамын анықтайды: сөзде неше дауысты және неше дауыссыз дыбыс бар екенін белгілейді.
«Дыбыстар әлемі»
Сөйлеммен жұмыс
Сөйлемді оқып, ішінде «н» дыбысы бар сөздерді табады.
Тілдік дағды
Тәуелдік және жіктік жалғауларының қарапайым түрлерін қолдануға дағдыланады.
«Сиқырлы қорап» ойыны
Оқушылар дөңгеленіп отырып, қорап ішіндегі суреттерді (пианино, лего, машина, теннис) қарайды. Бір оқушы: «Менің теннисим» дейді, келесі оқушы: «Сенің нең?» деп сұрайды. Немесе: «Оның несі?» деген сұрақ үлгісі қолданылады.
Осылайша оқушылар кезекпен сұрақ қойып, жауап беріп шығады.
Дыбыстық талдау
«Теннис», «машина», «лего» сөздеріне дыбыстық талдау жасап, «н» дыбысының сөздегі орнын анықтайды. Осы бақылаулар негізінде «Н» дыбысына қатысты қарапайым ереже құрастырады.
Дәптермен жұмыс
Жазылым
«Н» әрпін алдымен ауада, кейін дәптерге жазып үйренеді.
«Кел, сөйлесейік!»
Дәптерге кемпірқосақтың суретін салып, әр түсті атауды буынға бөліп айтады.
Мұғалім кемпірқосақтың жеті түсі сурет бояуларымен байланысты екенін түсіндіреді. Тапсырманы дамыту үшін кемпірқосақ түстерін сынып ішіндегі заттардан тауып көрсету ұйымдастырылады.
Қорытынды
Сабақ соңында оқушылар «Н» дыбысы мен әрпін таниды, сөздерді буынға бөліп, дыбыстық талдау жасайды, сондай-ақ сөйлем құрау және диалог жүргізу арқылы тілдік дағдыларын бекітеді.