Сәулет өнері Сабақ мақсаты
Сабақ тақырыбы
Сәулет өнері
Сабақ мақсаты
- Бейнелеу өнерінің күрделі салаларының бірі — сәулет өнерін таныстыру.
- Оқушыны дәстүрлі өнерге айналған жанрды танып-білуге, оның ерекшеліктерін ажыратуға үйрету.
- Сәулет өнерін зерделеу арқылы білімін жан-жақты кеңейту.
- Сурет салу барысында таза әрі ұқыпты жұмыс істеу дағдысын дамыту.
Сабақ түрі
Жаңа тақырып
Сабақ әдістері
- Сұрақ-жауап
- Әңгімелеу
- Суреттер көрсету арқылы сипаттап түсіндіру
- Интерактивті тақта
Сабақ барысы
- 1 Ұйымдастыру кезеңі: амандасу.
- 2 Құрал-жабдықтарды тексеру.
- 3 Үй жұмысын тексеру.
- 4 Жаңа сабақ.
Сәулет өнері деген не?
Сәулет өнері архитектура деп те аталады. Бұл атау латын және грек тілдеріндегі «бас құрылысшы» деген мағынаны білдіреді. Біздің түсінігімізде сәулет өнері — адамдардың күнделікті өмірі үшін салынатын ғимараттар: тұрғын үйлер, қоғамдық және тұрмыстық нысандар, мемориалдық ескерткіштер.
Назар аударыңыз
Сәулет өнері тек құрылыс емес: ол кеңістікті ұйымдастырып, қоршаған ортаны эстетикалық тұрғыдан түсінуге және қабылдауға ықпал етеді. Ғимараттың көркем бейнесі оның функциясынан алыстамайды — керісінше, нысанның кімге және не үшін арналғанын айқын көрсетеді.
Сәулет өнерінің негізгі типтері
Сәулет өнері бірнеше типке бөлінеді. Әрқайсысы адамның қажеттілігіне, қоғамның қызметіне және өндірістік мақсаттарға қарай қалыптасады.
Тұрмыстық
Қалалық және ауылдық үйлер, сарайлар.
Кәсіби (өндірістік)
Фабрика, зауыт құрылыстары, электр тораптарының орталықтары, гидротехникалық нысандар, теңіз порттары, вокзалдар, метро және т.б.
Шаруашылық
Қоймалар, гараждар, автотұрақтар.
Қоғамдық
Оқу-ағарту және білім беру ғимараттары, театрлар, мәдени демалыс үйлері, мұражайлар, көрме залдары, стадиондар, мемориалдық ескерткіштер және т.б.
Әлемнің жеті кереметі және сәулет ғажайыптары
Сәулет өнерінің мүмкіндігін түсіну үшін тарихи мысалдарға назар аударуға болады. Ежелгі заманда даңқы жер жарған ерекше құрылыстар мен мүсіндер «Әлемнің жеті кереметі» деген атаумен белгілі.
1) Мысыр пирамидалары
Египеттегі Каир маңында орналасқан ең ірі үш пирамида: Хеопс, Хефрен және Микерин. Бұлар — бүгінге дейін жеткен жеті кереметтің бірі.
2) Семирамиданың аспалы бағы
Ежелгі Шығыстың аса бай қаласы Вавилонда болған деген дерек бар. Аңыз бойынша, оны патша Навуходоносор сүйікті жарына арнап салдырған. Биіктігі шамамен алты қабатты үймен шамалас болған делінеді.
3) Артемида ғибадатханасы
Кіші Азиядағы Эфес қаласында орналасқан, грек мифологиясындағы әйел тәңірі Артемидаға арналған ғибадатхана.
4) Зевстің мүсіні
Грекияның оңтүстігіндегі Олимпияда, олимпиялық ойындар орталығындағы ғибадатханада орналасқан Зевстің алып мүсіні.
5) Галикарнастағы Мавсол мавзолейі
Кіші Азиядағы Кария патшалығының астанасы Галикарнаста (қазіргі Түркия, Бодрум) Мавсол патшаға арналып салынған кесене.
6) Родос алыбы
Биіктігі шамамен 36 метр болған, қоладан құйылған алып мүсін.
7) Александрия шамшырағы (маяк)
Ніл өзенінің сағасындағы Фарос аралында, Александрия қаласында орналасқан теңізшілерге бағыт көрсететін шамшырақ.
Ой түйін
Пирамидалардан өзге кереметтердің көбі бүгінге толық жетпесе де, олардың даңқы ғасырлар бойы сақталды. Адам қолымен жасалған ғажайып туындыларды «дүниенің сегізінші кереметі» деп мадақтау — ежелден қалыптасқан ұғым. Әр ел өзіндегі ерекше сәулет нысандарын осы теңеуге лайық көреді.
Қазақстандағы «сегізінші керемет»: Қожа Ахмет Ясауи кесенесі
Біздің елімізде сегізінші кереметке теңеуге болатын сәулет ескерткіштерінің бірі — Түркістан қаласында орналасқан Қожа Ахмет Ясауи кесенесі. Ол ұлы ғұлама Қожа Ахмет Ясауиге арнап салынған. Тарихи деректер бойынша, кесененің құрылысына Ақсақ Темір (Әмір Темір) бастамашылық жасаған.
Практикалық жұмыс
Тапсырма
Тақтаға ілінген плакаттағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесінің суретін түрлі түсті бояумен салып шығу.
Бекіту сұрақтары
- 1 Сәулет өнерінің қандай түрлерін (типтерін) білесіңдер?
- 2 «Әлемнің жеті кереметі» дегеніміз не?
- 3 Қожа Ахмет Ясауи кесенесін кім салдырған және ол қайда орналасқан?
Бағалау
Оқушылардың аяқталған жұмыстарын тексеріп, сапасына қарай бағалау.
Қорытынды және үй тапсырмасы
Үйге тапсырма
Ескі мавзолейлер мен кесенелердің суреттерін тауып, қарап шығып, біреуін қағазға салып келу.