Логикалық есептер шешу
Үздік математик — 2012
Бұл сайыстың негізгі мақсаты — оқушылардың ауызша есептеу дағдыларын дамыту, логикалық есептерді шеше білуін жетілдіру және сұрақтарға жылдам, нақты жауап беруге үйрету. Сонымен қатар алған білімін тиімді қолдануға жаттықтырып, математика пәніне қызығушылығын арттыру, ойлау қабілетін дамыта отырып шапшаңдыққа, білімділікке, дарындылыққа және озық болуға тәрбиелеу.
Сабақтың форматы
- Түрі: сайыс сабақ
- Көрнекілігі: интерактивті тақта
- Құралдар: интерактивті тақта, үлестірме қағаздар
Қатысушылар
5–6-сынып оқушылары. Әр қатысушы сайысқа қатысу үшін өзіне сәйкес нөмірді таңдап алады.
Сыныптар
- 5Aқатысушылар тізімі
- 5Бқатысушылар тізімі
- 6Aқатысушылар тізімі
- 6Бқатысушылар тізімі
Бағалау
Оқушылардың жұмысын әділ бағалау үшін қазылар алқасы сайланады. Нақты білім мен терең ой сыналатын бұл сайыста әр жауаптың дәлдігі мен жылдамдығы ескеріледі.
Ұран
Ешкімнен сен қалыспа,
Білімі кімнің көп болса — сол озады сайыста.
Сайыс кезеңдері
1-кезең
Логикалық есептер
2-кезең
Мақал-мәтелдер
3-кезең
Есепке кім жүйрік?
4-кезең
Кім көп біледі?
5-кезең
Қорытынды
Математика туралы ойлар
«Математика — барлық ғылымдардың тұңғышы және оларға пайдалы да, қажет те.»
Р. Бэкон
«Арифметика — математиканың, ал математика — ғылымдардың патшасы.»
К. Гаусс
«Ақыл-ойды тәртіпке келтіретін — математика, сондықтан да оны оқу керек.»
М. В. Ломоносов
Ұйымдастыру
Әр кезең интерактивті тақта арқылы көрсетіледі. Оқушылар өз нөмірлеріне сәйкес тапсырмаларды орындайды. Жауаптың дұрыстығы, дәлелдеу мәдениеті және уақытқа ілесу қабілеті бағаланады.
Жігер беретін жолдар
Қиындықтан ешқашан қашпаймыз,
Алғырлық пен тапқырлықты ұштаймыз.
Жеңістерге бастайтын жол — білім.
1-кезең: Логикалық есептер
Интерактивті тақтадағы есептерден әр оқушы өз нөміріне сәйкес тапсырманы таңдап, шешімін ұсынады.
Есеп 1
7 жұмыртқаның бағасы 7 теңге болса, 100 жұмыртқаның бағасы неше теңге?
Жауабы: 100
Есеп 2
1 т темір ауыр ма, әлде 1000 кг мақта ауыр ма?
Жауабы: бірдей
Есеп 3
4 827 105 санындағы үш цифрды ең кіші сан шығатындай етіп сызып таста. Сонда қандай сан қалады?
Жауабы: 2 105
Есеп 4
Сандар қатарындағы келесі санды тап: 20, 21, 23, 24, 26, 27, …
Жауабы: 29
Есеп 5
Квадрат үстелді айнала төрт адам отыра алады (әр жағына бір-бірден). Мектепте дәл осындай 7 үстелді жалғап, бір қатарға қойып ұзын үстел құрды. Осы үстелді айнала қанша адам отыра алады?
Жауабы: 16
Есеп 6
Түйе, бота маң басқан, төрт аяғын тең басқан.
Шұнақ құлақ бес ешкі, қос лақпен қос ешкі.
Төрт қозылы екі қой — бәрін бірге санап қой.
Жауабы: 17
Есеп 7
Көл-тоғанды қырға барып, келіп қонды тырналар.
Жұп-жұптан қонып сол жерде, он орында отырды олар.
Санап берші тырналар — қанша болды бұл жерде?
Жауабы: 20
2-кезең: Мақал-мәтелдер сайысы
Берілген мақал-мәтелдердегі нүктенің орнына тиісті санды қойып, мақалдың толық нұсқасын дұрыс әрі мәнерлеп оқу.
Ер 1 рет өледі, қорқақ 1000 рет өледі.
7 рет өлшеп, 1 рет кес.
2 құзғын таласса, 1 қарғаға жем болар.
1 кісі қазған құдықтан 1000 кісі су ішеді.
Жақсыны 7 жыл жетелесең — адам болар, жаманды 7 жыл жетелесең — надан болар.
30 тістен шыққан сөз 30 рулы елге тарайды.
Білгенің бір 9, білмегенің 99.
3-кезең: «Есепке кім жүйрік?»
Өмірде ойлап тұрсаң, бәрі де — есеп. Есепсіз сүрген өмір мазмұнсыз. Осы кезеңде берілген тапсырмаларды барлық қатысушы бірдей орындайды.
Тапсырма 1
Жұлдызшалардың орнына цифрларды қойып, көбейтуді орында:
524 × 27 = 14 148
Тапсырма 2
0, 1, 2, 3 цифрларынан цифрлары қайталанбайтын барлық мүмкін төрт таңбалы сандарды жазыңдар (мысалы, 3201 және т.б.). Алынған ең үлкен және ең кіші сандардың айырмасы неге тең?
Жауабы: 3210 − 1023 = 2187
Тапсырма 3
Қаладағы бай тұрғын үш ұлына мұраға екі үй қалдырды. Ұлдары мұраны тең бөлгісі келді: үлкен екі ұлдың әрқайсысына бір-бір үй тиді, ал кенжесіне ақша берілді. Оған ағаларының әрқайсысы 500 динардан берді. Бір үйдің құны қанша?
Жауабы: 1500 динар
4-кезең: «Кім көп біледі?»
Бұл кезеңде әр оқушыға 7 сұрақтан қойылады. Жауаптың дұрыстығымен қатар, кімнің қаншалықты тез жауап бергені (уақыты) есепке алынады.
5-сынып (нұсқа 1)
- 1. Санауда қолданылатын сандар? (натурал)
- 2. Санның ең үлкен бөлгіші неге тең? (санның өзіне)
- 3. 2-ге бөлінбейтін сандар қалай аталады? (тақ сандар)
- 4. Қандай сандар 5-ке бөлінеді? (соңы 0 немесе 5 болатын сандар)
- 5. Жай сандардың кестесін жасаған грек ғалымы кім? (Эратосфен)
- 6. 1/2-ге кері сан? (2)
- 7. Ғасырдың жартысы неше жыл? (50 жыл)
5-сынып (нұсқа 2)
- 1. Неше цифр бар? (10)
- 2. Кез келген натурал санның бөлгіші? (1)
- 3. 2-ге бөлінетін сандар қалай аталады? (жұп сандар)
- 4. Қандай сандар 10-ға бөлінеді? (соңы 0 болатын сандар)
- 5. Ең кіші натурал сан? (1)
- 6. Санды қандай санға бөлуге болмайды? (0-ге)
- 7. 3-ке кері сан? (1/3)
6-сынып (нұсқа 1)
- 1. Шеңбердің екі нүктесін центр арқылы қосатын кесінді? (диаметр)
- 2. Өзара кері сандардың көбейтіндісі неге тең? (1)
- 3. Оң санға да, теріс санға да жатпайтын сан? (0)
- 4. 9-ға қарама-қарсы сан? (-9)
- 5. -99,9 бен 1 қайсысы үлкен? (1)
- 6. 0-ден үлкен сандар? (оң сандар)
- 7. Таңбалары әр түрлі сандардың көбейтіндісі қандай сан? (теріс сан)
6-сынып (нұсқа 2)
- 1. Қандай сан барлық сандарға қалдықсыз бөлінеді? (0)
- 2. Қарама-қарсы сандардың қосындысы неге тең? (0)
- 3. Шеңбердің нүктесін центрімен қосатын кесінді? (радиус)
- 4. |-10| мен 1 қайсысы үлкен? (|-10|)
- 5. Екі санның қатынасы қалай аталады? (пропорция)
- 6. 0-ден кіші сандар? (теріс сандар)
- 7. Ең үлкен уақыт өлшемі? (ғасыр)
5-кезең: Қорытынды
Сайыс соңында қазылар алқасы нәтижелерді шығарып, оқушылардың белсенділігі, шапшаңдығы және есептерді шешудегі дәлдігі бойынша қорытынды жасайды. Мақсат — жеңісті ғана емес, математикаға деген қызығушылықты күшейтіп, ойлау мәдениетін нығайту.
Әділқазыға құрмет
Шын жүйрік — шабысынан танылады, нақты білім — терең оймен сыналады. Баға берер әділқазы ортамызда, сіздерге құрметпен қол соғылады.
Негізгі нәтиже
Әр кезең оқушының есептеу дағдысын, логикалық ойлауын және жылдам шешім қабылдау қабілетін ашады. Бұл — білімді бекітудің әрі өзін көрсету мүмкіндігінің тиімді үлгісі.