Қазақстанның Ресейге қосылуының алғышарттары мен себептерін, салдарын айқындай білу

Пән мұғалімі: Смайлова Р.

Пәні: Қазақстан тарихы · 10-сынып

Сабақтың тақырыбы

Қазақстанның Ресей құрамына кіруі

Сабақтың мақсаты

Қазақстанның Ресейге қосылуының алғышарттарын, себептерін және салдарын анықтай алу.

Сабақтың сипаты

Типі:
қорытынды сабақ
Түрі:
қайталау сабағы
Әдістері:
ой қозғау, сұрақ-жауап, екі жақты күнделік, RAFT

Сабаққа қажетті құралдар мен көрнекіліктер

  • Интерактивті тақта
  • Кеспе қағаздар
  • Слайд материалдары
  • Бейне сұрақтар

Сабақтың жоспары

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен амандасып, назарын сабаққа аудару.
  • Оқушылармен бірге сабақтың мақсатын нақтылау.

1) Ой қозғау

Жұптық/топтық жұмыс

Тапсырма: сөздердің мағынасын ашып, мысалмен түсіндіру.

1) Халық

Белгілі бір аумақта өмір сүретін, ортақ тарихы мен мәдениеті бар қауым.

2) Бодан

Басқа мемлекетке саяси тәуелді жағдайда болуы.

3) Көтеріліс

Әлеуметтік-саяси қысымға қарсы ұйымдасқан қарсылық әрекеті.

2) «Сен білесің бе?»

Жеке жұмыс

Оқушылар берілген тұжырымдардың дұрыстығын анықтап, дәлел келтіреді.

Тапсырмалар тізімі

  • Қазақ даласының «Ликургі» атанған, «қой үстінде бозторғай жұмыртқалаған» заманды негіздеген билеуші — Тәуке хан.
  • 1635, 1643, 1652 жылдары қазақтарға қарсы жорықтарды басқарған жоңғар қоңтайшысы — Себан-Рабдан.
  • Жоңғарлар қазақ жеріне 7 бағытта, 700 мың әскерімен кірді.
  • 1819 жылы Сүйік сұлтан бастаған рулар Ресейге қосылуға ниет білдірді.
  • 1860 жылы Верный бекінісі бой көтерді.
  • 1859 жылы Қастек бекінісі осы өлкедегі стратегиялық маңызды күшті пунктке айналды.
  • 1715 жылы Қарақұмда құрылтай жиыны өтті.
  • Верный бекінісіне алғаш рет 1000 орыс солдаты орналастырылды.
  • Сырым Датұлы Ресей өкілдерімен келісімге келуге ұмтылды.

3) Бейне таспа сұрақтары

Оқушылар бейнематериалдағы үзінділер бойынша тарихи тұлғаны немесе оқиғаны анықтайды.

Үзінді 1

«Біз... маған қарасты Орта жүз бен Кіші жүздің көптеген... халқымен сіздің алдыңызда күлліміз бас иеміз... Сіздің қамқорлығыңызда болсақ дейміз».

Сұрақ

Бұл үзінді қай ханның хатынан алынған?

Дұрыс жауап

Әбілхайыр ханның Анна Иоанновнаға жазған хаты.

Үзінді 2

«Сырым бастаған қарулы топтар тосыннан шабуыл жасап, тез арада жоқ болады. Оның артынан қуса да, ешкім жете алмайды».

Сұрақ

Сырымға мұндай сипаттаманы кім беруі мүмкін?

Дұрыс жауап

А. В. Суворов.

Үзінді 3

«1825–1840 жылдар аралығында олар біздің ауылдарымызды 15 рет тонап, талқандады. Мұндай озбырлыққа шыдай алмаған біз басқа жаққа көшуге мәжбүр болдық. Бірақ онда да тыныштық бермеді. Сондықтан мен қолыма қару алып, халқымның ұлы күресін басқаруға шықтым».

Сұрақ

Әңгіме кім туралы?

Дұрыс жауап

Кенесары Қасымұлы.

Үзінді 4

«Жер жағдайын ұқыпты пайдаланып, ескі Жаркент қаласының күншілік жеріндегі Қосқолаң тауының арасында берік бекінген бұл ханның 500 сарбазы жоңғардың 50 мың әскеріне қасқайып қарсы тұрады. Аз қолды таптап өтпек болған дұшпан қиын қияға ұмтылып, 10 мың адамынан айырылады. Осы кезде бұл ханға 20 мың әскерімен Алшын Жалаңтөс батыр көмекке келіп, жоңғарлардың ту сыртынан шабуыл жасайды».

Сұрақ

Бұл ерлік қай жылы және қазақтың қай ханы тарапынан көрсетілді?

Дұрыс жауап

1643 жыл, Салқам Жәңгір хан.

4) Екі жақты күнделік

Салыстыру және талдау

Тапсырма: Қазақ жерінің Ресейге қосылуының тиімді және тиімсіз жақтарын ажыратып, дәлелдеу.

Тиімді жақтары

  1. 1 Қазақ елі жоңғар қысымынан құтылуға мүмкіндік алды.
  2. 2 Орта Азия хандықтарының озбырлығынан қорғану мүмкіндігі күшейді.
  3. 3 Батыс мәдениеті мен ғылымын игеруге жол ашылды.

Тиімсіз жақтары

  1. 1 Қазақ халқы ұлан-байтақ жерінен айырылды.
  2. 2 Орыстандыру саясатының зардабы күшейді.
  3. 3 Ұлттық тұтастыққа нұқсан келді.
  4. 4 Табиғи байлықты игеру көбіне біржақты сипат алып, қорлардың сарқылуына әсер етті.
  5. 5 Дәстүрлі шаруашылық жүйесі әлсіреді.

Қорытынды ой

Қазақстанның Ресей құрамына кіруі — тарихи тұрғыдан күрделі үдеріс. Оны түсіну үшін себептері мен салдарын қатар талдап, әр дерекке сыни көзқараспен қарау маңызды.

Толық нұсқасын жүктеу

Ескерту: сілтемені өз файлыңыздың URL-мекенжайымен ауыстырыңыз.