Оқушыларға шардағы қағаздарды алғызып, сөйлемді оқытып сұрақтарға жауап алу
Сабақтың барысы
Бұл сабақ оқушылардың сөйлем туралы білімін жүйелеп, сұраулы сөйлемнің құрылымы мен қызметін тәжірибе арқылы меңгертуге бағытталған. Жұмыс түрлері: әңгімелесу, сұрақ-жауап, оқулықпен және дәптермен жұмыс, ойын, шығармашылық тапсырмалар.
I. Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық дайындық
Оқушылардың назарын сабаққа шоғырландыру, жағымды көңіл күй қалыптастыру.
Сабақ мақсатымен таныстыру
Сыныпта қонақтар бар екені ескертіледі. Оқушылар қонақтарды жақсы тәртіппен, біліммен қарсы алып, сабақта сөйлем туралы білімін тереңдетіп, сұраулы сөйлемді меңгеретіні айтылады.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Үй жұмысы
229-жаттығу: оқушылар жазып келген әңгімелерін оқиды.
Қайталау сұрақтары
- Қандай тақырыпты өтіп жатырмыз? (Сөйлем)
- Сөйлем дегеніміз не?
- Сөйлем неден құралады?
- Сөйлемдегі сөздер қалай жазылады?
- Сөйлем қандай әріптен басталады?
- Хабарлы сөйлем дегеніміз не? Мысал келтір.
III. Жаңа сабақ
Кіріспе әңгіме
Тақтадағы жазу оқылады: «Сұрақ-жауап әлемі».
Оқушылар басқа да «әлемдер» туралы ой бөліседі: ертегілер, хайуанаттар, құстар, кітаптар, балалар, сиқырлар және т.б.
Сабақ барысында оқушылар «сұрақ-жауап әлеміне» саяхат жасап, сұраулы сөйлемнің қызметін тәжірибе арқылы анықтайды.
Шарлармен жұмыс (тәжірибелік бөлім)
Тақта алдында шарлар көрсетіледі. Әр шардың ішінде қағазға жазылған сөйлемдер бар. Оқушылар қағаздарды алып, сөйлемдерді оқып, жауап береді.
1-шар
Сенің атың кім?
2-шар
Нешінші сыныпта оқисың?
3-шар
Сабақтарың нешеде басталады?
4-шар
Сабақтан бос уақытта не істейсің?
Талқылау сұрақтары
- Оқылған сөйлемдер қандай сөйлемдер?
- Неліктен олар сұраулы сөйлем деп аталады?
- Сұрақты не үшін қоямыз?
- Қандай ереже шығарамыз?
Қорытынды ереже
Жауап алу мақсатымен айтылған сөйлемді сұраулы сөйлем дейміз.
Ереже оқулықтан хормен оқылады.
Тірек-сызба
Сұраулы сөйлемнің белгілері мен құрылымы тірек-сызба арқылы бекітіледі.
IV. Оқулықпен жұмыс
230-жаттығу (слайд)
Өлең шумақтары мәнерлеп оқылады және салыстырылады.
- Қай ақын сұраулы сөйлемді қолданған?
- Өлеңдерде не туралы айтылады?
- Аққу туралы не білеміз?
V. Дәптермен жұмыс
231-жаттығу
Мәтін оқылып, мазмұны анықталады. Оқушылар мәтіндегі сұраулы сөйлемдерді тауып, көшіріп жазады.
Көке, мынау не төбешік?
Илеу деген не?
Бүкіл құмырсқа бір-ақ үйде тұра ма?
Олар тату тұра ма?
Қосымша әңгіме
Құмырсқа туралы білетіндерін сұрап, ой бөлісу арқылы тақырыпты кеңейтеді.
VI. Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары орындалып, оқушылардың зейіні қайта шоғырландырылады.
VII. Тақтамен жұмыс
232-жаттығу
Берілген жағдайларды білу үшін сұраулы сөйлемдер құрастырылады:
- Сабақтың нешеде басталғанын білу үшін;
- Асқардың сабаққа неге кешіккенін білу үшін;
- Қазақ тілінде неше жуан дауысты дыбыс бар екенін сұрау үшін.
VIII. Мәтінмен жұмыс
233-жаттығу
- 1 Мәтінді іштей оқыту.
- 2 Рөлге бөліп оқыту және мәтін бойынша сұрақтар қою.
Талқылау
- Қандай сөйлемдер оқылды?
- Сұраулы сөйлем қалай оқылады?
IX. Шығармашылық диктант
Берілген хабарлы сөйлемдерді сұраулы сөйлемге айналдыр.
1) Қар қалың жауды.
2) Қасқыр — жыртқыш аң.
3) Анар қалада тұрады.
X. Қорытынды
Сабақ соңында «Аққала» ойыны арқылы негізгі ұғымдар қайталанады және бекітіледі.
1
Сөйлем дегеніміз не?
2
Сөйлем нешеге бөлінеді?
3
Сұраулы сөйлем дегеніміз не?
4
Сұраулы сөйлемнен кейін қандай тыныс белгісі қойылады?
Қорытынды: бүгінгі сабақта оқушылар сұраулы сөйлемнің анықтамасын меңгеріп, оны мәтіннен табуды және өздері құрастыруды үйренді. Келесі сабақта бұл білім одан әрі толықтырылады.
XI. Үй тапсырмасы
234-жаттығу орындау.
XII. Бағалау
Оқушылардың сабақтағы белсенділігі, тапсырмаларды орындау сапасы, жауаптарының дәлдігі ескеріле отырып бағаланады.