Талғаулы салалас
Сабақтың мақсаты
Сабақ талғаулы салалас туралы түсінікті жүйелеуге, оқушылардың ойлау және сауатты жазу дағдыларын дамытуға бағытталады.
Білімдік
Талғаулы салалас сөйлемнің мәнін оқушыға түсінікті тілмен жеткізу, мысалдар арқылы бекіту.
Дамытушылық
Ұжымдық және деңгейлік тапсырмалар арқылы логикалық ойлауды, талдау дағдысын дамыту.
Тәрбиелік
Белсенді қатысу мәдениетін қалыптастыру, сауатты жазу мен оқу дағдыларын жетілдіру.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу, түгелдеу.
- Оқу құралдарын тексеру, сынып тазалығына көңіл бөлу.
- Оқушылардың зейінін сабаққа шоғырландыру.
2) Үй тапсырмасын пысықтау
Үйге берілген тапсырма сұралады. Өткен сабақты меңгеру деңгейін анықтау үшін оқушыларға бірнеше жетекші сұрақ қойылады.
Ұсынылатын формат
«Нені түсіндің? Неге олай ойлайсың? Мысал келтір» қағидасымен қысқа жауаптар алу.
3) Жаңа сабақты түсіндіру: талғаулы салалас
Анықтама
Талғаулы салалас құрамындағы жай сөйлемдер бір-біріне тәуелсіз, дербес әрекеттерді білдіреді және сол әрекеттердің тек біреуі ғана жүзеге асатынын көрсетеді.
Байланысу ерекшелігі
- Жай сөйлемдер салаласа байланысады.
- Байланысуы жалғаулықты шылаулар арқылы жүзеге асады.
- Сөйлем бөліктерінің арасына үтір қойылады.
Талғаулық мағына беретін жалғаулықтар
Мысалдар
Мен не бұл адамдардың ортасынан кетуім керек, не болмаса барша жанға тынышсыз болатын зұлымдықты қоюым керек екен ғой.
Өзі кетіп құтылды, әйтпесе өзіміз-ақ тастатқалы жүр едік.
Сөз бен қылық суық көңілді жылытады немесе жылы көңілді суытады.
4) Жаттығулармен жұмыс
114-жаттығу
Мәтіннен талғаулы салалас сөйлемдерді теріп жазыңдар және олардың қалай құрмаласып тұрғанын түсіндіріңдер.
Тақтамен жұмыс
Бірнеше сөйлемге синтаксистік және морфологиялық талдау жасалады.
115-жаттығу (шығармашылық жұмыс)
Екі топтағы жай сөйлемдерді талғаулы салалас етіп құрап, тиісті тыныс белгілерін қойыңдар.
5) Білімді бекіту
Өтілген тақырып бойынша қорытынды сұрақтар қойылады. Түсінбеген тұстарға қосымша түсіндіру беріледі.
Сұрақ үлгілері
- Талғаулы салалас сөйлем нені білдіреді?
- Қандай жалғаулықтар арқылы жасалады?
- Үтір қай жағдайда қойылады?
Күтілетін нәтиже
Оқушы талғаулы салаласты таниды, жалғаулықтарды дұрыс қолданады және тыныс белгілерін сауатты қояды.
6) Бағалау
Үй тапсырмасын орындауы және жаңа сабаққа белсенді қатысуы негізінде оқушылардың жұмысы бағаланады.
7) Үй тапсырмасы
- Ережелерді жаттау.
- Тақырыптың толық нұсқасын қарап шығу.