Жеті қазына
Сабақтың тақырыбы
Жеті қазынаның бірі (Әдебиеттік оқу, 2-сынып).
Сабақтың мақсаты
Мәтіннің мазмұны мен идеясын ашу, «жеті қазынаны» танып, оны сақтау керектігін кейіпкерлердің әрекеті арқылы түсіндіруге мүмкіндік беру.
Сабақтың көрнекілігі
«Жеті қазынаның» суреті.
Сабақтың құрылымы
- Ұйымдастыру кезеңі
- Үй тапсырмасын тексеру
- Қызығушылықты ояту
- Мағынаны тану
- Қорытынды, бағалау, үй тапсырмасы
Күтілетін нәтижелер
Пәндік нәтиже
- Мәтінді мазмұнына сай жүйелі әңгімелеп, түсінгенін дәлелдеу.
- Сұрақтар мен тапсырмалар арқылы мәтін идеясын ашу.
Жүйелі іс-әрекет нәтижесі
Берілген тақырып пен мәтін бойынша талдау жұмыстарын, сөздік жұмысты өз бетімен және топта жүргізу дағдыларын дамыту.
Тұлғалық нәтиже
Үлкендерді сыйлауға, бірін-бірі тыңдауға және құрметтеуге тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
I. Қызығушылықты ояту: ойын арқылы ізденіс
Бір оқушы есік сыртына шығарылады. Мұғалім «Жеті қазына» туралы жазылған кітапты сандықшаға салып (немесе орап), оқушылардың көзінше сыныптағы елеусіздеу жерге жасырады. Содан кейін есік сыртындағы оқушы қайта кіргізіледі.
Нұсқау:
«Өте қымбат қазына жасырылды. Оның не екенін тауып, қайда жасырылғанын ізде».
Затты табуға арналған жетекші сұрақтар
- Ол қатты зат па?
- Оны кімдер ұстайды?
- Оны жеуге бола ма?
- Ол сатыла ма?
- Оның пайдасы көп пе?
- Пішіні қандай?
Кітапты жасырған орынды табу ойыны
Заттың кітап екені анықталған соң, оны қайда жасырылғанын іздейді. Оқушы жақындаған сайын сынып «жылы», өте жақындаса «ыстық», алыстаса «салқын», «суық» деп белгі береді. Кітап табылғанда бәрі қуанып, қол соғады.
Талқылау сұрағы
«Балалар, кітапты неге қазына, байлық деп айтамыз?»
Ескерту: ойды «топтастыру» (mind map) түрінде жазу ұсынылады, көк түспен белгілеуге болады.
«Жеті қазына» ұғымын нақтылау
Сабақта «Жеті қазына» туралы түсінік кеңейтіледі. Төмендегі ұғымдар топтастыруға енгізіледі:
- Ер жігіт
- Ана
- Ақыл-білім
- Жүйрік ат
- Қыран бүркіт
- Берен мылтық
- Жүйрік тазы
II. Мағынаны тану: ертегімен жұмыс
Бастапқы оқылым
«Осы қазыналардың бүгін біреуі туралы ғана ертегі оқимыз». Мәтіннің 1–2-абзацы оқылып, мазмұны талқыланады.
Сезім мен тақырыпты болжау
- Өмірде біреу мақтаса, қандай күйде боласыңдар?
- Ертегінің осы бөлігіне қандай тақырып қояр едіңдер? (Мысалы: «Аңдар жиналысы».)
Оқуды жалғастыру және сұрақтар
- Ит неге әңгімеге араласқысы келмеді?
- Қалай ойлайсыңдар, Арыстан Итті қалай жазалауы мүмкін?
- Осы бөлімді қалай атауға болады? (Мысалы: «Арыстанның қаһары».)
Салыстыру тапсырмасы
Ертегідегі Ит пен Түлкінің әрекеттерін салыстырыңдар: қайсысының іс-әрекеті адалдыққа, қайсысы айлакерлікке жақын?
Сергіту сәті: «Ойтолғау» және биопоэма әдісі
Биопоэма үлгісі
Аты: Ит
Сипаттайтын 2–3 сөз: адамға адал, ұйқыға сергек, суыққа төзімді
Жақсы көретіні: сүйек, сипағанды, еркелеткенді
Қорқатыны: қасқырдан, өзінен үлкендерден
Басынан өткізген сезімдері: рақаттанып ұйықтау, аң қуғандағы қуаныш
Болашақтан күтетіні: қарны тоқ болу, иесінің амандығы
Мекен-жайы: үйшігі
Тегі: жабайы иттер
Қорытынды ой
Иттің адалдығы, сақтығы және адамның жанындағы орны — оның неге «жеті қазынаның бірі» ретінде бағаланатынын түсіндіреді. Оқушылар биопоэма арқылы кейіпкер қасиетін жинақтап, негізгі идеяны нақтылайды.
Қорытынды, бағалау және үй тапсырмасы
Қорытынды
Сабақ соңында мәтіннің идеясы қорытындыланады: адам үшін бағалы құндылықтарды тану және оларды сақтай білу — тәрбиенің өзегі.
Бағалау оқушылардың жауаптарының дәлдігіне, мәтінді жүйелі баяндауына және топтық жұмысқа қатысуына қарай жүргізіледі.
Үй тапсырмасы
- Мәтінді түсініп оқу.
- Интернеттен иттер туралы қосымша материал жинау.
Автор туралы
Тастенова Куралай Алтынбековна
СҚО, Мағжан Жұмабаев ауданы, Надежка орта мектебі
Бастауыш сынып мұғалімі