Бастауыш пен баяндауыштың арасына қандай жағдайда сызықша қойылатынын үйрету
Сабақтың мақсаты
Бұл сабақта бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықша тақырыбы слайд форматында түсіндіріледі. Оқушылар сөйлем мүшелері туралы білімін жүйелеп, сөйлемді сатылай кешенді талдау арқылы талдауға дағдыланады.
Білімділік
- Тұрлаулы мүшелер туралы білімді толықтыру.
- Бастауыш пен баяндауыш арасына сызықша қай жағдайда қойылатынын меңгерту.
- Сөйлемді сатылай кешенді технология арқылы талдай білуге машықтандыру.
Дамытушылық
- Сөздік қорды байыту.
- Ойлау қабілетін дамыту.
- Өз ойын жүйелі, нақты жеткізе білуге дағдыландыру.
Тәрбиелік
- Ұқыптылыққа, таза әрі сауатты жазуға, еңбексүйгіштікке баулу.
- Елін, жерін қорғайтын, тәуелсіздікті бағалайтын өр рухты азамат тәрбиелеу.
Сабақтың форматы
Сабақтың түрі
Жаңа сабақты меңгерту.
Сабақтың әдісі
Баяндау, сұрақ-жауап, ой қозғау, талдау.
Көрнекілігі
Интерактивті тақта, слайдтар, үлестірме қағаздар.
Миға шабуыл: тақтамен жұмыс
2–7-слайдтар бойынша сұрақтар арқылы алдыңғы білім еске түсіріледі және жаңа тақырыпқа көпір құрылады.
- 1. Сөйлем дегеніміз не?
- 2. Сөйлем айтылу мақсаты мен сазына қарай қалай бөлінеді?
- 3. Сөйлем құрамы мен құрылысына қарай нешеге бөлінеді?
- 4. Сөйлем мүшелері дегеніміз не?
- 5. Сөйлем мүшесінің белгілерін атаңыз.
- 6. Сөйлем мүшелері құрамына қарай нешеге бөлінеді?
- 7. Атқаратын қызметі жағынан неше топқа жіктеледі?
- 8. Бастауыш пен баяндауыш дегеніміз не?
Сөйлем мүшелерін жүйелеу
Негізгі жіктелуі
Тұрлаулы мүшелер
- Бастауыш
- Баяндауыш
Тұрлаусыз мүшелер
- Анықтауыш
- Толықтауыш
- Пысықтауыш
Осы жіктелу арқылы оқушылар сөйлем құрылымын тез анықтап, бастауыш пен баяндауыштың байланысын нақтылауға үйренеді.
Мәтінмен жұмыс
8-слайд бойынша сөйлемге сатылай кешенді талдау жасалады.
Тәуелсіздігіміздің рухани тірегі — байырғы халқымыз.
Талдау мақсаты: бастауыш пен баяндауышты табу және сызықшаның қойылу себебін дәлелдеу.
Фонетикалық талдау
9–11-слайдтар бойынша төмендегі сөздерге фонетикалық талдау жасалады:
Тәуелсіздік
Бостандық
Азат
Ойлан, ізден, тап!
12-слайд тапсырмасы: сөз таптары арасындағы үлгілер бойынша сөйлем құрап, бастауыш пен баяндауыштың байланысын көрсетіңіз.
Үлгілер
- Зат есім — зат есім
- Жіктеу есімдігі — зат есім
- Есімше — зат есім
- Зат есім — тұйық етістік
- Сан есім — сан есім
Үй тапсырмасы және бағалау
Үй тапсырмасы
- Шығарма: «Тәуелсіздік — ел тілегі».
- 40-жаттығу.
Бағалау
Оқушылардың сұрақтарға жауап беруі, талдау жұмыстарының дәлдігі және жазба жұмыстарының сауаттылығы негізінде бағаланады.