Алтын құс
Мерекелік қойылымның мақсаты
Бұл қойылым балаларға жылдың төрт мезгілі мен Жаңа жыл мерекесі туралы түсінік беруді көздейді. Сонымен қатар, балалардың тақпақты мәнерлеп оқу, ән айту, би билеу дағдыларын жетілдіріп, әсемдікке, ұйымшылдыққа тәрбиелейді.
Кейіпкерлер
- Алтын құс
- Мыстан кемпір
- Аяз ата
- Ақшақар
- Жыл мезгілдері (Көктем, Жаз, Күз, Қыс)
- Балалар
Қойылымның барысы
Музыка әуенімен бүлдіршіндер залға кіреді. Жүргізуші ата-аналар мен қонақтарды қарсы алып, келе жатқан Жаңа жылмен құттықтайды. Сахнаға қысқы көңіл күй сыйлайтын өлең жолдары айтылып, мерекелік атмосфера орнайды.
Жүргізушінің құттықтауы
Сәлеметсіздер ме! Құрметті ата-аналар, қонақтар, балалар. Келе жатқан Жаңа жыл құтты болсын!
Аяз беттен өбеді,
Ай барады жылыстап,
Аспан жерге төгеді
Ақ күмісін уыстап.
Өлең де әзір, ән әзір,
Ойын да әзір, бәрі әзір.
Кел, Жаңа жыл, біздерге,
Кел, Жаңа жыл, Жаңа жыл!
Алтын құстың келуі және тілектер
Желдің гуілі естіліп, ортаға қанатын самғап Алтын құс ұшып келеді. Ол өзін әр шаңыраққа қонатын бақыт құсы ретінде таныстырып, балалардың тілегін орындауға дайын екенін айтады.
Алтын құстың сөзі
Жаңа жылым жол болсын, басқан қадам оң болсын! Келе жатқан Жаңа жыл бізге құтты жыл болсын! Ал мен болсам, Алтын құспын — әр шаңыраққа қонған бақыт құсымын.
Тілек
Жүргізуші балалар атынан жылдың төрт мезгілін мерекеге шақыруды ұсынады. Алтын құс бұл тілектің орындалатынын айтады да, алаңды айнала ұшып, жыл мезгілдерін шақырады.
Жылдың төрт мезгілі сахнада
Дауыл мен желдің үнімен бірге ортаға Көктем, Жаз, Күз, Қыс шығады. Олар әдемі безендірілген шыршаны көріп, мерекеге келгендерін аңғарады. Жүргізуші әр мезгілдің ерекшелігін атап, Қарлығаш тобы бүлдіршіндерінің Жаңа жылдық мерекесіне қош келдіңіздер дейді.
Көктем
Сәлеметсіздер ме, балалар! Амансыңдар ма, шырақтарым! Өздеріңді думанды тойға іздеп келдік — өнерлеріңді көрсетіңдер.
Жаз
Балалар, сендер қандай әдемісіңдер! Бұл мерекенің сәні ерекше екен.
Күз
Анау шыршаны қараңдаршы — қандай әсем! Мерекелік көңіл күй керемет.
Қыс
Қызық думан күн келді, жасыл шырша түрленді. Аяз сүйіп, қар борап — міне, Жаңа жыл келді!
Ортақ ән
Жүргізуші мезгілдерді татулыққа шақырып, балалармен бірге «Шырша жыры» әнін орындауды ұсынады.
Аяз ата мен Ақшақарды күту
Жүргізуші балалардан мерекеге кім жетіспейтінін сұрайды. Балалар Аяз ата мен Ақшақарды атайды. Барлығы бірге шақырады, алайда олардың орнына күтпеген қонақ — Мыстан кемпір ұшып кіріп келеді.
Мыстанның айласы
Мыстан шыршаның сұлулығына қызығып, оны жұлып әкеткісі келеді. Жүргізуші тоқтатуға тырысса да, ол тыңдамайды. Бір кезде шыршада жарқыраған кілтті көріп, оны сандықтың кілті болуы мүмкін деп алып кетеді.
Күтпеген өзгеріс
Жүргізуші мерекені жалғастыра беруді ұсынады. Дәл сол сәтте есік сыртынан дауыс естіліп, залға Аяз ата мен Ақшақар кіріп келеді.
Аяз ата мен Ақшақардың келуі
Аяз атаның батасы
Қандай жарқын жүздерің, қандай әсем жырларың! Асаулармен алысқан, асау желмен жарысқан аталарың сендерге шаршап келді алыстан. Аяулы аналарға, ардақты ұл-қыздарға, бүлдіршін балаларға — сәлем!
Шырша шамын жағу
Ақшақар балалардың киімі мен шыршаның әсемдігіне сүйсінеді де, шам жағуға тырысады: «1, 2, 3!» Бірақ шам жанбай қалады — сиқырлы таяқ «тоңып қалғандай» болады.
Тақпақтар бөлімі
Жүргізуші Аяз атаны орындыққа жайғасып, балалардың Жаңа жылға арнаған тақпақтарын тыңдауға шақырады.
Темірлан
Тамаша, тамаша!
Шыршамыз тұр жараса.
Басында әсем жұлдызы —
Көз тоймайды қараса.
Назерке
Жаңа жылым мол болсын,
Басқан қадам оң болсын.
Төрле, төрле, Жаңа жыл,
Бізге құтты жыл болсын!
Мағжан
Сақалы аппақ күмістей,
Тістері аппақ күріштей.
Қызыл ала шапанды —
Сағындым Аяз атаны.
Жанар
Әдемілеп біз ілген
Ойыншықтар тізілген.
Қандай жақсы шыршамыз —
Ән шырқайық баршамыз!
Аяжан
Далада қар борайды,
Ақ мамыққа орайды.
Мұз болып қатып қалады,
Жып-жылтыр боп жатады.
Би, ойын және мерекелік көріністер
Би: Вальс
Жүргізуші балалардың дайындаған нәзік те әсем биін тамашалауды ұсынады.
Ойын: «Жылдам киіндір»
Белсенді ойын арқылы балалардың шапшаңдығы мен ұйымшылдығы шыңдалады.
Ойын: «Қатып қал»
Аяз ата балалардың ептілігіне сүйсініп, көңілді ойын ойнатады.
Қыс ханшайымының әні
Жүргізуші Қыс ханшайымының балаларға арнаған әні бар екенін айтып, тыңдауға шақырады.
Сыйлық сандығы және кілт оқиғасы
Жүргізуші Аяз атадан сыйлық жайын сұрайды. Аяз ата барлық сыйлық сандықтың ішінде екенін айтады, бірақ сандықтың кілті жоқ болып шығады. Сол кілттің шыршада ілініп тұрғанын, ал оны Мыстан кемпір алып кеткенін бәрі біледі.
Түйін
Кілт болмаса, сыйлық та ашылмайды. Аяз ата мен Ақшақар Мыстанды іздеуге дайындалады.
Мыстанның қайта келуі
Дәл сол сәтте Мыстан залға кіріп, сандықтың осы жерде тұрғанын айтып, олжасына ұмтылады. Ақшақар кілтті қайтаруды талап етеді.
Әділ шешім
Мыстан бермеген соң, Аяз ата таяғымен оны «қатырып» қояды. Мыстан кешірім сұрап, кілтті беруге келіседі. Балалар оған да сыйлық беретіндерін айтып, мейірімділік танытады.
Қорытынды ойын: «Алдау ойыны»
Мыстан өз шарты бар екенін айтады: «Алдау ойыны». Ол балаларды шатастырып айтуға тырысады, ал балалар қателеспей, айтылған кезде өз дене мүшелерін дұрыс ұстап қалуы керек.
Нәтиже
Балалар тапсырманы мүлтіксіз орындап, Мыстанның жеңілгенін мойындатады. Осылайша кілт қайтарылып, мереке әділдік пен татулыққа ұласады.
Қоштасу
Аяз атаның тілегі
Аяз ата балаларға алғысын айтып, сыйлыққа риза болуларын тілейді де, Ақшақармен бірге жолға шығатынын жеткізеді: «Қош сау болыңдар!»
Жүргізушінің қорытындысы
Осымен Жаңа жылға арналған мерекеміз аяқталды. Жаңа жыл баршаңызға құт-береке, қуаныш пен амандық әкелсін!