Қырықта қылаң, елуде елес
Шабыт берер кіріспе
Бұл әлемге кіру үшін талап пен білім керек. Сол талап — білімге жетелейді, ал білім — ойға берік тірек болады.
Ойлаудан біз жүйрікпіз, өзгеден бөлекпіз.
Туғаннан бойға дарыған жас дарынды түлекпіз.
Алып тұлға — дарамыз, жас есепші боламыз.
Арамызда жүйрік боп, алғаш болып топ жарамыз.
Біреу озса жарыста, біреу артта қалады.
Ренжімей тарассақ — озбаған да жарады.
Ой жұмбақ: әріптерді сандармен алмастыру
Логика + арифметикаБұл математикалық жұмбақты дұрыс шешу үшін цифрлардың орнына қойылған әріптерді тиісті сандармен алмастыру қажет.
Шешімі
- 38 • 25 = 950
- 434 : 14 = 31
- 134 • 516 = 69144
- 891 : 27 = 33
Неге бұл пайдалы?
- Қырағылық пен сәйкестікті табу дағдысын дамытады.
- Амалдардың мәнін түсінуді күшейтеді.
- Есептеуді жылдам әрі дәл орындауға жаттықтырады.
Таңбалар сиқыры: қысқаша тарихи дерек
Әртүрлі халықтар цифрларды да, амал таңбаларын да түрліше белгілеген. Бүгінгі қолданыстағы математикалық таңбалардың қалыптасуына көптеген ғалымдар үлес қосты.
Негізгі деректер
- 1489 жылы чех ғалымы Я. Видман + және − таңбаларын алғаш рет енгізді.
- Көбейту үшін x таңбасы кейінірек қолданысқа енді.
- 1631 жылы ағылшын математигі У. Оутред көбейту амалын белгілеудің бір түрін енгізді.
- 1698 жылы неміс ғалымы Г. В. Лейбниц көбейтудің ∙ таңбасын енгізді.
- 1684 жылы Г. В. Лейбниц бөлу амалының : таңбасын алғаш рет қолданды.
- Бөлуді бөлшек түрінде жазудағы көлденең сызық (vinculum) У. Джонс (1675–1749) еңбектерінде пайдаланылған.
Ой түйін
Таңбаларды білу — формуланы ғана емес, математика тілін түсіну. Ал тіл түсінілсе, есептің де «құпиясы» ашылады.
Қанатты сөздердегі сандар
Халық даналығында сандар ойды нақтылап, мағынаны күшейтіп, тәрбиелік мән береді. Төмендегі нақылдар — соның айғағы.
Нақыл сөздер (1–5)
- 1 Жетіге келгенше, жерден жеті таяқ жейсің.
- 2 Қырықта қылаң, елуде елес.
- 3 Болар бала жеті жастан бас болар.
- 4 Мың досың болса да, біреуі жетпей тұрады.
- 5 Отыз күн ойын, қырық күн тойын.
Нақыл сөздер (6–10)
- 6 Елу — ердің жасы, алпыс — бір сұмдықтың басы, жетпіс-сексен — оттың қасы, тоқсан — тұралаған тор.
- 7 Жігітке жетпіс өнер де аз.
- 8 Жүз есе тырыссаң да, мезгілі жетпей іс бітпейді.
- 9 Он мың сөздің түйінін он сөзбен шеш.
- 10 Отызыңда орда бұзбасаң, қырқыңда қыр аспайсың.
Қорытынды және келесі қадам
«Математика әлеміне саяхат» ойынында жұмбақтар мен фокустар арқылы оқушының зейіні, есептеу шапшаңдығы, логикалық ойлауы дамиды. Ең бастысы — әр қатысушыға сенім мен қызығушылық сыйлайды.
Материалдарды жүктеу
Толық нұсқасын және презентациясын жүктеу үшін төмендегі түймені қолданыңыз.
Ескерту: сілтемелерді өз файлдарыңыздың нақты URL-мекенжайымен ауыстырыңыз.