Ежелгі Үндістанның табиғат жағдайлары мен ежелгі қалалары
Сабақ туралы мәлімет
- Пән
- Ежелгі дүние тарихы (6-сынып)
- Тақырып
- Ежелгі Үндістан
- Сабақтың түрі
- Аралас сабақ
- Көрнекілігі
- Оқулық, карта, интербелсенді тақта
Сабақтың мақсаты
Оқушыларға Ежелгі Үндістанның табиғат жағдайлары мен ең алғашқы қалалары, үнді мемлекетінің құрылуы және қоғамның әлеуметтік топтарға бөлінуі туралы түсінік беру. Кесте толтыру сияқты тапсырмалар арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту, шаруашылық ерекшеліктеріне назар аударту. Оқушыларды еңбексүйгіштікке баулу және отансүйгіштікке тәрбиелеу.
Сабақтың жоспары
-
I
Ұйымдастыру кезеңі
-
II
Үй тапсырмасын тексеру
-
III
Жаңа сабақты түсіндіру
-
IV
Жаңа сабақты бекіту
-
V
Бағалау
-
VI
Үйге тапсырма
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу, сыныпты түгендеу.
- Оқу құралдарының дайындығын тексеру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Тәсіл: «Ми қозғау» — сөзжұмбақ шешу
1. Парфия жерінде жекелеген аумақтарды кімдер басқарды? Сатраптар
2. Парфия патшалығын құрған кім? Арсак
3. Арсактың інісі кімнің кезінде мемлекеттің аумағы кеңейді? Тиридат
4. I Митридат тұсында мемлекеттің батыс шекарасы қай өзенге дейін жетті? Евфрат
5. Сатраптықтар өз ішінде нелерге бөлінді? Диз
6. II Диодот қай елдің билеушісі болды? Бактрия
III. Жаңа сабақ
1) Ежелгі Үндістанның табиғат жағдайлары және алғашқы қалалары
Орналасуы
Үндістан Азияның оңтүстігінде, Үнді түбегінде орналасқан. Солтүстігінде — Гималай таулары, орталығында — Декан таулы үстірті.
Пенджаб
Үнді өзенінің жоғарғы арнасына бес өзен құятын өңір Пенджаб деп аталады. Ол «бес өзен елі» деген мағына береді.
Б.з.б. II мыңжылдықта ірі өзендердің бойында қалалар қалыптаса бастады. Үй құрылыстарында күйдірілген жалпақ кірпіш кең қолданылды, бұл қалалардың жоспарлы әрі берік салынғанын көрсетеді.
2) Үнді мемлекетінің құрылуы, шаруашылығы және байланыстары
Бұл бөлімде Үнді мемлекетінің қалыптасуы, шаруашылықтың негізгі бағыттары, салық түрлері және сауда байланыстары қарастырылады.
- Мемлекеттің құрылуы: билік пен басқару жүйесінің қалыптасуы.
- Шаруашылық: егіншілік пен қолөнердің дамуы.
- Салық түрлері: мемлекетті ұстауға бағытталған міндеткерліктер.
- Сауда байланыстары: аймақаралық айырбас пен қатынастар.