Қазақша рефераттар

Сұйық металл

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Сабақтың тақырыбы
«ХХІ ғасыр көшбасшысы»
Сабақтың түрі
Интеллектуалды-зияткерлік сайыс
Сабақтың мақсаты
Оқушылардың білімдерін жинақтау; пәнге қызығушылығын арттыру; ізденімпаздыққа, жан-жақты ойлауға баулу; экологиялық білімін көтеру; табиғатты сүюге және ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Әдістері
Ойын, сұрақ-жауап, тапсырмалар
Көрнекілігі
Интерактивті тақта

Сабақтың барысы

Ұйымдастыру кезеңі. Жүргізуші қатысушыларды қарсы алып, сайыстың ережесін түсіндіреді: сайысқа 8–9-сынып оқушыларынан құралған 2 топ қатысады. Әр топта 3–5 оқушы болады. Сұрақтар химия және биология пәндері бойынша қойылады.

Кезеңдер құрылымы

  • I «Бәйге» (15 сұрақ)
  • II «Домино» ойыны (сөйлем құрастыру)
  • III «Иә/Жоқ»
  • IV «Жорға» (химия сұрақтары)
  • V Ребус шешу
  • VI Мақал-мәтел құрастыру
  • VII Анаграмма
  • VIII «Көңілді шарлар»

I кезең — «Бәйге» (биология, 15 сұрақ)

Әр сұрақ 1 ұпаймен бағаланады. Сұрақтар сыныптарға бөлек беріледі.

8-сыныпқа арналған сұрақтар

  1. Саналы адам қалай аталады?
  2. Адам ағзасының құрылысы неше деңгейден тұрады?
  3. Адамдағы дене хромосомаларының саны нешеу?
  4. Жасушаның химиялық құрамы қандай заттардан тұрады?
  5. Жұлынның диаметрі неше см? (1 см)
  6. Адам миының салмағы қанша? (1300–1400 г)
  7. Ми қарыншаларындағы сұйықтық қалай аталады? (ликвор)
  8. Адамның миы неше жасқа дейін өседі? (20 жас)
  9. Үлкен ми сыңарларындағы жүйке жасушаларының саны қанша? (14 млрд)
  10. Жоғары дәрежелі жүйке қызметінің негізін салған ғалым кім? (И. П. Павлов)
  11. «Ми рефлекстері» еңбегін жазған ғалым кім?
  12. Ағза қызметі қандай реттелу жолдарымен жүзеге асады? (жүйкелік және гуморалдық)
  13. Адамның қимыл-қозғалысын реттеп, дене тепе-теңдігін сақтайтын ми бөлігі қайсы? (мишық)
  14. Энцефалит дегеніміз не? (мидың қабынуы)
  15. Ұлпаның қандай түрлері бар? (эпителий, дәнекер, жүйке, бұлшық ет)

9-сыныпқа арналған сұрақтар

  1. Ботаника нені зерттейді? (өсімдіктерді)
  2. Организмдердің белгілері мен қасиеттерін ұрпақтан-ұрпаққа жеткізуі қалай аталады? (тұқымқуалаушылық)
  3. 1 г нәруыз ыдырағанда бөлінетін энергия қанша? (17,6 кДж)
  4. Прокариоттарға нелер жатады? (бактериялар)
  5. Ядро хромосомасында қандай зат орналасады? (ДНҚ)
  6. Жасушаның «энергия станциясы» қалай аталады? (митохондрия)
  7. Өсімдіктерге ғана тән органоид қайсы? (пластид)
  8. Цитоплазма дегеніміз не? (жасушаның қоймалжың сұйықтығы)
  9. Митоз қандай фазалардан тұрады? (профаза, метафаза, анафаза, телефаза)
  10. Митоздық бөліну қанша уақытқа созылады? (0,5–3 сағат)
  11. Жануарларды зерттейтін ғылым қалай аталады? (зоология)
  12. Цитология нені зерттейді? (жасушаны)
  13. Аталық жыныс жасушалары қалай аталады? (сперматозоид)
  14. Зигота дегеніміз не? (ұрықтанған жұмыртқа жасушасы)

II кезең — «Домино» ойыны

Сөйлемдерді дұрыс ретпен орналастыру. Әр сөйлем үшін 10 ұпай беріледі.

8-сынып

  • Дұрыс нұсқа

    Ағзаның сыртқы ортамен байланысы жүйке жүйесі арқылы жүзеге асады.

  • Дұрыс нұсқа

    Жүректің электр тоғын жазып алуды ұсынған ғалым — В. Эйнтховен.

  • Дұрыс нұсқа

    Хромосома — ата-ананың тұқымқуалайтын қасиетін ұрпаққа жеткізеді.

9-сынып

  • Дұрыс нұсқа

    Аналық жыныс жасушасын жұмыртқа жасушасы деп атайды.

  • Дұрыс нұсқа

    Көбею арқылы ұрпақ жалғасады, түр даралары сақталады.

  • Дұрыс нұсқа

    Нәруыз — жоғары молекулалы қосылыс.

III кезең — «Иә / Жоқ»

Әр топқа 10 сұрақтан қойылады. Оқушылар «иә» немесе «жоқ» деп жауап береді. Әр дұрыс жауап үшін 1 ұпай.

8-сынып сұрақтары (химия)

  1. «Атом» сөзі грекше «бөлінбейтін» деген мағынаны білдіреді. (иә)
  2. Литий — ең ауыр металл. (жоқ)
  3. Күкірт (VI) оксиді — негіздік оксид. (жоқ)
  4. Тығыздығы ең жоғары металл — осмий. (иә)
  5. Негіздік оксидтер қышқылдармен әрекеттеседі. (иә)
  6. Натрийдің валенттілігі III-ке тең. (жоқ)
  7. Ең жеңіл газ — сутек. (иә)
  8. Электролиттік диссоциация теориясын С. Аррениус ұсынған. (иә)

9-сынып сұрақтары (химия)

  1. Атом құрамындағы ядро заряды теріс болады. (жоқ)
  2. «Молекула» сөзі «ең кішкене» деген мағынаны білдіреді. (иә)
  3. Күкіртсутек — екі негізді оттексіз қышқыл. (иә)
  4. Кальций оксиді — қышқылдық оксид. (жоқ)
  5. Сынап — сұйық металл. (иә)
  6. Алюминий қосылыстарында әрқашан −3 тотығу дәрежесін көрсетеді. (жоқ)
  7. Калий — сілтілік металл. (иә)
  8. Атомның планетарлық моделін Ломоносов ұсынған. (жоқ)

Ескерту: берілген мәтінде 10 сұрақ делінгенімен, тізімде 8 сұрақ көрсетілген. Қажет болса, жетіспейтін сұрақтарды толықтыруға болады.

IV кезең — «Жорға» (химия)

Әр сұраққа 1 ұпай беріледі.

9-сынып

  1. Электролиттер және бейэлектролиттер дегеніміз не?
  2. Диссоциациялану дәрежесі дегеніміз не?
  3. Электролиттік диссоциация теориясы тұрғысынан қышқылдарға анықтама беріңдер.
  4. Электролиттік диссоциация теориясы тұрғысынан негіздерге анықтама беріңдер.
  5. Тұздар гидролизі дегеніміз не?

8-сынып

  1. Химия ғылымы нені зерттейді?
  2. Қоспа деп нені айтады және оның түрлері қандай?
  3. Химиялық құбылыстар дегеніміз не?
  4. Жай заттар дегеніміз не?
  5. Күрделі заттар дегеніміз не?

V кезең — Ребус шешу

Толық жауапқа 10 ұпай, жартылай жауапқа 5 ұпай беріледі.

1-топ

Ребустан бір элементтің аты шығады. Сол элементтің хлормен әрекеттесу реакциясын жазып, теңестіріңіз.

2Al + 3Cl2 = 2AlCl3

2-топ

Ребустан бір элементтің аты шығады. Сол элементтің оттекпен әрекеттесу реакциясын жазып, теңестіріңіз.

4Fe + O2 = 2Fe2O3

VI кезең — Сұрақ + мақал-мәтел

Мұғалім екі топқа алма-кезек сұрақ қояды. Жауап берген топ сол жауапқа байланысты мақал-мәтел құрастырады. Толық жауапқа 10 ұпай, мақал құрастырмаса 5 ұпай.

Сұрақ Жауап Мақал-мәтел
CaO молекулалық массасы қай элемент атомына сәйкес келеді? Темір Темірді қызған кезде соқ.
I Б топшада орналасқан, салыстырмалы атомдық массасы 108 болатын элемент? Күміс Тағасының күмісіне мақтанба, атыңның жүрісіне мақтан.
H2O Су Су ішкен құдығыңа түкірме.
IV А топшасындағы рет саны 82 болатын элемент? Қорғасын Қойдың сүті қорғасын, қойды ұрған оңбасын.
Қанға қызыл түс беретін металл? Темір Ағаш кессең ұзын кес — қысқартуға оңай; темір кессең қысқа кес — ұзартуға оңай.
Сұйық металл? Сынап Көз — бұлақ, көңіл — сынап.

VII кезең — Анаграмма

Дұрыс жауапқа 5 ұпай беріледі. Әр топ кезектесіп жауап береді.

VIII кезең — «Көңілді шарлар»

Дұрыс жауапқа 10 ұпай беріледі.

8-сынып

Үш әріптен тұратын 3 элемент атаңыз.

9-сынып

Төрт әріптен тұратын 4 элемент атаңыз.

Қорытынды

Сайыс соңында әділқазылар алқасы қорытынды бағаны шығарып, жеңімпаз топты марапаттайды.