Күлпаш әңгімесін талдап мазмұнынашу

Атырау қаласы, Томарлы селосы, Қ. Смағұлов атындағы орта мектептің бастауыш сынып мұғалімі — Көптілеуова Гүлнар.

Пән Әдебиеттік оқу (3-сынып)
Тақырып Б. Майлин — «Күлпаш»
Сабақ түрі Жаңа сабақ
Көрнекілік Интерактивті тақта, Б. Майлиннің суреті, мәтін мазмұнына қатысты иллюстрациялар
Әдіс-тәсілдер Ой қозғау, Венн диаграммасы, сахналық көрініс, әңгімелесу, сұрақ-жауап, талдау, топтау

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

  • Б. Майлин туралы бастапқы түсінік қалыптастыру.
  • «Күлпаш» әңгімесін талдап, мазмұнын ашу.
  • Оқыған мәтін туралы пікір айтып, оны дәлелдей білуге үйрету.

Дамытушылық

  • Ой-өрісті дамыту.
  • Сөздік қорды байыту.
  • Ойын жүйелі жеткізуге дағдыландыру.

Тәрбиелік

  • Оқушылар бойында жанашырлық сезімін ояту.
  • Шыдамдылық пен төзімділікке тәрбиелеу.
  • Елін, жерін, Отанын сүюге баулу.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың назарын сабаққа аудару, сыныптың жұмыс ырғағын қалыптастыру.

2) Үй тапсырмасын тексеру

«Бәйге» ойыны арқылы пысықтау (сұрақ-жауап)

  1. Тоқаш Бокин не үшін күресті?
  2. Түрмеде оған қандай айып тағылды?
  3. Айыпталу қорытындысы қандай болды?
  4. Тоқашқа жолығуға кім келді?
  5. Тоқаш анасына не айтты?
  6. Тоқаш Бокин туралы тағы не білесің?

«Азаттық жолында» мәтіні бойынша сахналық көрініс

Оқушылар шағын көрініс арқылы негізгі оқиғаларды сахналап, мазмұнын бекітеді.

Түйінді ой

«Осы мәтіннен қандай қорытынды шығардыңдар?» деген сұрақ арқылы ой қорытылады.

3) Қызығушылықты ояту: ой қозғау

Сұрақ

«Кедей» деп қандай адамды айтамыз?

Сұрақ

«Бай» деп қандай адамды айтамыз?

Оқушылар өз пікірлерін ортаға салып, түсініктерін нақтылайды.

4) Жаңа сабақ

Бүгін Б. Майлиннің «Күлпаш» әңгімесімен танысамыз.

Оқушы таныстырылымы (1-слайд)

Б. Майлиннің өмірі мен шығармашылығы туралы қысқаша мәлімет беріледі.

Тарихи контекст (2–4-слайдтар)

1931–1933 жылдардағы ашаршылық кезеңі туралы әңгімеленіп, мәтін мазмұнын түсінуге бағыт беріледі.

5) Оқулықпен жұмыс

  • Мәтінді тізбектей оқу.
  • «Түртіп алу» әдісі: маңызды ойлар мен таныс емес сөздерді белгілеу.

6) Сөздік жұмысы

Өрім-өрім

Тозған, жыртылған.

Бөкебай

Басқа жамылатын шәлі.

Ызғырық

Суық жел.

Өлмелі кедей

Өте кедей, жоқшылықта өмір сүретін адам.

7) Суретпен жұмыс

Слайдтағы иллюстрациялар арқылы «Күлпаш» мәтінінің мазмұны талқыланып, кейіпкерлердің жағдайы мен көңіл күйі сипатталады.

8) Сергіту сәті

Интерактивті тақта арқылы көрсетілген қимыл-қозғалыс жаттығулары орындалады.

9) Топтық жұмыс

1-топ

Сурет бойынша әңгіме құрау.

2-топ

Мәтін бойынша сұрақтар дайындау.

3-топ

Венн диаграммасы арқылы салыстыру.

4-топ

Халықтың қазіргі кездегі тұрмысын бейнелеу (постер/сурет/әңгіме).

10) Үй тапсырмасы

  • «Күлпаш» әңгімесін оқу (қайталау, мазмұндауға дайындалу).
  • Сөздікті жаттау.

11) Бағалау

Оқушылардың сабақ барысындағы белсенділігі, жауаптарының дәлдігі, топтық жұмысқа қатысуы негізінде бағаланады.

12) Қорытындылау: «Сиқырлы сандық» ойыны

Оқушылар мәтінді түсіну деңгейін қорытынды сұрақтар арқылы көрсетеді.

  1. «Күлпаш» әңгімесінде ел басынан өткен қандай кезең суреттеледі?
  2. Қали мен Күлпаш Мақтымның келуін неге асыға күтеді?
  3. «Бәрі де “шықпа жаным, шықпа” деп отырған секілді» деген ойды қалай түсінесің?
  4. Мақтым мен Күлпаш неге жылады?
  5. Олардың тұрмыс жағдайы кейіпкерлердің көңіл күйі мен әрекетіне қалай әсер етті?

Негізгі идея

Сабақ «Күлпаш» әңгімесі арқылы оқушыларға тарихи кезеңнің ауыртпалығын сезіндіре отырып, адамгершілік құндылықтарды — жанашырлықты, төзімділікті және Отанға сүйіспеншілікті — тереңірек түсіндіруге бағытталған.