Өсімдіктердің қысқы тіршілігі
Сабақтың тақырыбы
Өсімдіктердің қысқы тіршілігі
Сабақтың мақсаты
-
1
Оқушыларда өлі табиғаттың тірі табиғатқа әсері туралы түсінік қалыптастыру.
-
2
Оқушыларды ойлануға, өздігінен ізденуге ынталандыру; қиялын, тұжырым жасау дағдыларын дамыту; ой-өрісін кеңейтіп, шығармашылығын жетілдіру.
-
3
Балалардың табиғатқа деген сүйіспеншілігін арттыру және экологиялық мәдениетін қалыптастыру.
Сабақтың барысы
Сабақ құрылымы оқушылардың қызығушылығын оятып, жаңа білімді меңгертуге және қорытынды ой түюге бағытталған.
I. Қызығушылықты ояту
Оқушылар бір-біріне жылы лебіз айтып, сабаққа жағымды көңіл күймен кіріседі. Сынып төрт топқа бөлінеді: көктем, жаз, күз, қыс.
Формат
Топтық жұмыс + пікір алмасу
Өткенді қайталау сұрақтары
- 1. Адамға тәуелсіз не?
- 2. Табиғат деген не?
- 3. Табиғатты неге әртүрлі дейміз?
- 4. Өлі табиғат пен тірі табиғаттың айырмашылығы неде?
- 5. Олардың арасында қандай байланыс бар?
- 6. Тірі табиғат туралы не айта аласыңдар?
Сызба және қорытынды
Табиғат
Өлі табиғат
Су, ауа, жарық, жылу, топырақ т.б.
Тірі табиғат
Адам, өсімдік, жануар
Тірі табиғатты салыстыру
| Адам | Өсімдік | Жануар |
|---|---|---|
| Ойлайды, сөйлейді, еңбек етеді, саналы әрекет жасайды | Қоректенеді, өседі, көбейеді, тыныс алады | Қозғалады, сезеді, тіршілік етеді (түріне қарай ерекшеленеді) |
Әр топтың пікірі тыңдалып, ортақ қорытынды жасалады.
II. Мағынаны тану
Тірі табиғаттың ішінен өсімдікті бөліп алып, оның тіршілігін және жыл мезгілдеріне байланысты өзгерісін бақылаймыз.
Өсімдікке қажетті жағдайлар
Өсімдік — тірі табиғат. Тіршілік етуі үшін төмендегі жағдайлар қажет:
- Су Ылғал көзі
- Жылу Өсуге түрткі
- Қорек Топырақтан және фотосинтез арқылы
- Ауа Тыныс алу
- Жарық Фотосинтез
Өсімдіктердің қысқы тіршілігі (мәтінмен жұмыс)
Топпен жұмыс: әр топ өз мезгіліне сәйкес «қалтаны» толтырып, өсімдіктің күйін сипаттайды.
Көктем
- Күн жылына бастайды.
- Күн ұзарады, жер жібиді.
- Өсімдік қоректеніп, өсуін бастайды.
Жаз
- Жарық мол, күн жылы.
- Қорек пен су жеткілікті.
- Топырақ жұмсақ болғандықтан, өсімдік жақсы өседі.
Күз
- Жарық пен жылу азаяды.
- Қорек те кемиді, топырақ салқындайды.
- Өсімдік сарғайып, қурай бастайды.
Қыс
- Жылу жоқ, топырақ қатады.
- Жарық аз, қорек алу қиындайды.
- Өсімдік өсуін тоқтатады.
Қорытынды ой
Өсімдіктің тіршілік етуі үшін қажет бес жағдай: жылу, жарық, су, қорек, ауа. Қыста бұл жағдайлар толық немесе жартылай жетіспейтіндіктен, өсімдіктердің өсуі баяулап, кейін тоқтайды. Көптеген өсімдіктер «қысқы ұйқы» күйіне өтіп, тынығады: жапырағын түсіріп, тіршілігін үнемдеу режиміне көшеді.
III. Ой толғау
Сұрақ 1
Бүгінгі сабақ ұнады ма?
Сұрақ 2
Не үйрендіңдер?
Сұрақ 3
Неліктен өсімдік тіршілігі өзгеріске ұшырайды?
IV. Үй тапсырмасы
- Мәтінді пысықтау.
- Дәптерге өсімдіктердің қысқы тіршілігі туралы қысқаша жазып келу.
V. Бағалау
Оқушылардың топтық жұмысқа қатысуы, жауаптарының дәлелділігі және бақылау-зерттеу тапсырмаларын орындауы бойынша бағаланады.