Тапсырма осы уақыт ішінде мағынасы бар сөздер жиынын құрау
Кіріспе
Әр кезеңнің өз шарты бар. «Білімділер додасын» ақиық ақын Мұқағали Мақатаевтың мына өлең жолдарымен бастау ұсынылады:
Шартым осы,
Осыған шыдайсың ба?
Шыдасаң, тынасың, құласаң да.
Болсаң, сосын боларсың, қол бастарсың,
Шыдайсың ба? Бағыңды сынайсың ба?
Негізгі бөлім: кезеңдер
Сайыс командалық форматта өтеді. Дұрыс жауаптар үшін команда «сиқырлы уақыт» (жетон) жинайды. Жиналған уақыт соңғы тапсырмада шешуші рөл атқарады.
1-кезең: «Ширату» — логикалық сұрақтар
Формат: ортақ сұрақ, топ жеке жауап бередіӘр топ жеке шақырылады. Мұғалім барлық қатысушыларға ортақ сұрақ қояды: қанша сұраққа дұрыс жауап берсе, сонша «сиқырлы уақыт» алады.
Нені сандыққа тыға алмайсың?
Күн сәулесін.
Қаз бір аяғымен тұрса 3 кг болса, екі аяғымен тұрса ше?
3 кг.
Күн 2012 жылы неше рет шығады?
366 рет.
Қандай ыдыстан тамақ іше алмайсың?
Бос ыдыстан.
Барлық сандардың көбейтіндісі қандай?
Нөл.
28 саны қай айда кездеседі?
Барлық айда.
Барлық тілде сөйлейтін не?
Жаңғырық.
Ең үлкен сан қандай?
Жоқ (шексіз).
Дүкенге барғанда неше теңгеге сауда жасайсың?
Сатып алған затыма байланысты.
Білім деген — биік шың,
Бақытқа сені жеткізер.
Білім деген — ақылшың,
Қиындықтан өткізер.
2-кезең: «Тапқырлық» — танымдық сұрақтар
Мұғалім: жазбаша жауап • Оқушы: ауызша жауапМұғалім өз жауабын қағазға жазады. Оқушы шешімін дауыстап айтады. Жауаптар сәйкес келсе — команда «сиқырлы уақыт» алады.
1) Басы да, ұшы да жоқ, қызық әрі әдемі фигура. Онымен жүрсең, бәрібір шыққан жеріңе қайта ораласың. Бұл не?
Жауабы: шеңбер (мысалы: кесенің, шелектің жиектері; машинаның, велосипедтің дөңгелектері).
2) Сынып бөлмесіндегі терезе оқушының сол жағында болуы тиіс. Неге?
Жауабы: терезе оң жақта болса, жазатын қол жарықты көлеңкелеп қалады.
3) Сан қатарындағы заңдылықты анықтап, ? орнына тиісті санды табыңдар: 9, 10, 12, 13, 15, 16, ?
Жауабы: 18.
Айыра біл, жақсы менен жаманды,
Айыра біл, қарындаш пен қаламды.
Айыра біл, соқпағын да өмірдің,
Айыра біл, тапсырмаңды алдағы.
3-кезең: «Мені түсін» — ыммен түсіндіру
1 дұрыс жауап = 1 «сиқырлы уақыт»Мұғалім жасырылған сөзді оқушыға ыммен жеткізеді. Қай топ бірінші бастайтыны құпия сөзді табу ретімен анықталады. Жасырылған әріптер ұялы телефон пернетақтасындағы цифрлармен сәйкестендіріледі.
Жылыту сұрағы
Өз теоремасының қуанышына 100 өгіз сойған, әрі жұдырықтасудан олимпиада чемпионы болған атақты грек математигі кім?
Жауабы: Пифагор.
Құпия сөз
«Шығыс Аристотелі» атанған ғұлама ғалым кім?
Жауабы: әл-Фараби.
Сөздер топтамасы (ыммен түсіндіруге)
4-кезең: «Тап та түсіндір» — затты/адамды таны
Видео жауап + салыстыруЗат немесе сурет оқушыларға алдын ала көрсетіледі де, жауаптары видеороликке жазылып алынады. Мұғалім «оқушы жауабын таба ала ма?» деген болжамын айтады. Егер жауаптар сәйкес келсе, команда қосымша «сиқырлы уақыт» алады.
1) «Кәрі жіліктің басы»
Затты танып, қайда қолданылатынын айтып беру.
2) Үкі
Мағынасы, қолданылуы немесе мәдени мәні туралы қысқаша түсініктеме.
3) Ас үй құралы
Картоптың ішін тазалағыш.
4) Суреттегі тұлғаны анықта
- а) Боксшы С. Қонақбаев
- ә) Әнші Ә. Қашаубаев
- б) Композитор Б. Байқадамов
Қорытынды: шешуші тапсырма және марапат
5-кезең: «Сөз құрастыр»
Әр топтың жинаған «сиқырлы уақыты» есептеледі. Мысалы, 15 жетон болса: 15 × 10 = 150 секунд (яғни 2 минут 30 секунд). Осы уақыт ішінде берілген сөзден мағыналы сөздер жиынын құрастыру қажет.
Орталық тақырып — жаратылыстану және математика болғандықтан, әр топ «жаратылыстану» сөзінен мүмкіндігінше көп сөз құрастырады.
Берілген уақыт ішінде ең көп сөз тапқан топ жеңімпаз атанады. Қажет болса, мұғалімдер көмектесе алады.
Үлгі
Мысалы, «математика» сөзінен мынадай сөздер құрастыруға болады:
Қорытынды бөлімде жеңімпаздар анықталып, марапатталады. Іс-шара соңы — көтеріңкі көңіл күй сыйлайтын ән-шашумен жалғасады.