Нағашы жұрты
Сабақтың мақсаттары
Бұл сабақта оқушылар туыстық қатынастың қоғамдағы орнын түсініп, туыс атауларын меңгереді және отбасы ішіндегі сыйластық мәдениетін нығайтады.
1) Түсіндіру және таныстыру
Туған-туыстың қоғамдағы рөлін және адам өміріндегі маңызын ұғындыру; туыстық атаулармен жүйелі түрде таныстыру.
2) Тәрбиелік бағыт
Ағайын-туысқа мейірімділікті арттыру; сыйлау, құрметтеу, үлкенге ізет, кішіге көмек көрсету дағдыларын қалыптастыру; ойды еркін жеткізуге баулу.
3) Дамытушылық бағыт
Туыстық атаулар арқылы сөздік қорды байыту; адамдар арасындағы байланыстарды түсіндіру арқылы дүниетанымды кеңейту.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
- Сыныпты 3 топқа бөлу: 1-топ: Жібектің ауылы 2-топ: Төлегеннің ауылы 3-топ: Нағашымның ауылы
- Әр топ топбасшысын сайлайды.
- Топтар бір-біріне мақал-мәтелдер арқылы жылы лебіз білдіреді.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Топтық сұрау
- Мәтінді мазмұндау.
- Жазған шығармаларын оқыту.
- Талдауға арналған сұрақтарға жауап беру.
Бекіту тәсілі
Үй тапсырмасын Венн диаграммасы арқылы пысықтау: көмекшілер асыраушылар ата-ана
III. Жаңа сабақ
1) Ой шақыру
Ауыл бейнесін көрсету арқылы туыстық атауларды еске түсіру және талқылау.
2) Сабақ мақсатын айқындау
Оқушының жеке оқу мақсатын нақтылау үшін «Білемін — Білгім келеді — Үйрендім» кестесін толтыру ұсынылады.
Не білемін?
Бұрыннан таныс ұғымдар мен атаулар.
Не білгім келеді?
Туыстық байланыстардың түрлері, мәні.
Үйренгенім
Сабақ соңындағы қорытынды білім.
3) Кітаппен жұмыс
- Мәтіннің бірінші бөлімін мұғалім оқып береді.
- Оқушылар мәтінді іштей жалғастырып оқиды.
1-топ: Қайын жұрты
Бөлімді оқып, сұрақтарға жауап жазады.
2-топ: Өз жұрты
Бөлімді оқып, сұрақтарға жауап жазады.
3-топ: Нағашы жұрты
Бөлімді оқып, сұрақтарға жауап жазады.
4) Түсіндіру жұмысы (сызба бойынша)
Тірек сызбаға сүйене отырып, оқушылар туыстық жүйе туралы түсінігін ауызша жеткізеді.
5) Дәптермен жұмыс
Мәтіннен мақал-мәтелдерді теріп жазу. Мұғалім қосымша деректермен толықтырып, қазіргі өмірдегі туыстар арасындағы қарым-қатынасқа қатысты ырым-тыйымдарды талқылайды.
Мысал болатын тіркестер
- Жеті атаға дейін қыз алыспайды.
- Әке тұрып, бала сөйлегеннен без.
- Абысын тату болса, ас көп.
6) Шығармашылық тапсырмалар
1-топ
«Бес жол өлең» құрастыру.
2-топ
«Нағашымның ауылында» тақырыбына әңгіме құрау.
3-топ
«Қыз Жібек» фильміндегі кейіпкерлердің туыстық атауларын анықтап жазу (үзінді көрсетіледі).
IV. Қорытынды және бағалау
1-топ: Сәйкестендіру
Сызба бойынша туыстық атауларды орыс тіліне аударып, жұптастырады.
| Қазақша | Орысша |
|---|---|
| Әже | бабушка |
| Ата | дедушка |
| Аға | брат |
| Әпке | сестра |
| Әке | отец |
| Нағашы аға | дядя |
Ескерту: Бастапқы мәтіндегі кейбір жұптар орын ауысып жазылғандықтан, грамматика мен мағынаға сай түзетілді.
2-топ: Ұғымды талдау
«Туған-туысқандар» ұғымын мысалдармен ашып, отбасы және қоғамдағы маңызын тұжырымдайды.
Туған-туысқандар — қандас және некелік байланыс арқылы бір-біріне жақын адамдар; қолдау, қамқорлық, сыйластық құндылықтарын сақтайтын орта.
3-топ: «Жорға» жарысы
Жылдам сұрақ-жауап сайысы өткізіледі: әр сұраққа бірден жауап беріледі, ойлануға қосымша уақыт бөлінбейді.
Бағалау тәртібі
Әр топбасшы оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі мен тапсырмаларды орындауына қарай бағалайды.