Тақ санның анықтамасы
Танымдық шара: «Тақ сандар — Өзін-өзі тану қонақтары»
Бұл танымдық шара математика мен «Өзін-өзі тану» пәндерін кіріктіре отырып, оқушылардың логикалық ойлауын дамытуға және пәндерге деген қызығушылығын арттыруға бағытталған. Шара ойын түрінде өтеді.
Ұйымдастыру форматы
Екі топ
Оқушылар екі топқа бөлінеді: ұлдар және қыздар.
Тақ сандар арқылы негіздеу
Ұлдардың саны — 9, қыздардың саны — 11. Екеуі де тақ сандар.
Шаттық шеңбері
Балалар хормен айтады:
Жақсы адам боп өссін деп, шығарған «Өзін-өзі тануды»,
Сара апама мың алғыс, жолдаймыз сәлем жалынды.
Үмітіңді ақтаймыз, үйреніп өнер-білімді,
Ар-ұятты сақтаймыз, жолатпай жаман қылықты.
Өмірге қызыға қарайсың, бәрін де бақытты санайсың,
Бұл пәнді үйренсең ерінбей, бойыңнан керемет байқайсың.
Тақ сандарға кіріспе
Алғашқы төрт тақ сан
1 3 5 7
Тақ сан — 2-ге бөлінбейтін, бөлгенде қалдық 1 болатын бүтін сан.
1 санына қатысты тапсырмалар
- 1 санына байланысты мақал-мәтелдер айту.
- Жұмбақтар қою.
- Ребус шешу.
- 1 санына қатысты теңеу сөздердің мағынасын ашу.
1 санына байланысты теңеулер
- Бір бет
- Айтқанынан қайтпайтын қайсар.
- Бір елі
- Саусақтың қалыңдығындай өлшем.
- Бір тұтам
- Қысқа, келте.
- Бір тоға
- Бір мінез.
- Бір ішек
- Тамақты аз ішетін.
- Бір қайнауы ішінде
- Шала піскен, толық жетілмеген.
- Бір жағадан бас шығару
- Ауызбірлік, ұйымшылдық.
Тақ сандардың мағыналық әлемі: 3 және 5
3 санына қатысты ұғымдар
Үш тәтті
жан, мал, жар
Үш арсыз
ұйқы, күлкі, тамақ
Үш қадірлі
ырыс, бақ, дәулет
Үш қуат
жүрек, тіл, ақыл
Үш жүз
Ұлы жүз, Орта жүз, Кіші жүз
Үш би
Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би
5 санына қатысты ұғымдар
Бес қару
садақ, мылтық, найза, қылыш, айбалта
Бес жаратылыс
күн, ай, жұлдыз, күндіз, түн
Бес асыл іс
талап, еңбек, терең ой, қанағат, рақым
Бес дұшпан
өсек, өтірік, мақтаншақ, еріншек, бекер мал шашпақ
Бес өсиет
топасқа сенбе, жауға иілме, сақ жүр, аш үйге сенбе, жарлыдан сый алма
Бес арыс
М. Жұмабаев, Ш. Құдайбердіұлы, Ж. Аймауытов, М. Дулатов, А. Байтұрсынов
Топтық шығармашылық тапсырмалар
Ұлдар тобы
«Бес қару» тақырыбы бойынша сурет салып, қысқа мәтін құрастырады.
Қыздар тобы
«Үш қуат» тақырыбы бойынша сурет салып, қысқа мәтін құрастырады.
«Өзін-өзі тану» мазмұнымен байланыс
Қысқа мерзімді жоспардан «5Т» ережесі және 5 құндылық бойынша иллюстрациялар көрсетіліп, мағынасы талқыланады.
Сергіту сәті
Оқушылар ақ қағазды екі бүктеп, құбыр жасайды. Сол құбыр арқылы шарик жүргізіледі. Мақсат — жылдамдық пен ептілікті дамыту.
7 санына қатысты таным
Жеті ата
бала, әке, ата, арғы ата, баба, түп ата, тек ата
Жеті қазына
ер жігіт, ақыл-білім, қыран бүркіт, сұлу әйел, жүйрік ат, берен мылтық, жүйрік тазы
Жеті жоқ
- Жерде өлшеуіш жоқ.
- Аспанда тіреуіш жоқ.
- Таста тамыр жоқ.
- Тасбақада талақ жоқ.
- Аллада бауыр жоқ.
- Аққуда сүт жоқ.
- Жылқыда өт жоқ.
Қазақстанның жеті кереметі
Таңбалы тас суреттері
Алтын адам
Қазақтың киіз үйі
Домбыра
Яссауи кесенесі
Маңғыстау жер асты мешіті
Астана — Бәйтерек
Яссауи кесенесінде әлемге әйгілі Тайқазан бар. Ол сирек кездесетін 7 асыл металдың қоспасынан құйылған:
алтын, күміс, мыс, қола, темір, мырыш, қорғасын
Жеті мүшел және аптаның жеті күні
Жеті мүшел (жас кезеңдері)
13, 25, 37, 49, 61, 73, 85
Аптаның жеті күні
дүйсенбі, сейсенбі, сәрсенбі, бейсенбі, жұма, сенбі, жексенбі