Қазақша рефераттар

Жауынгердің тұлғасы әңгімесінің мазмұнын түсіндіру

Сабақтың тақырыбы

Бауыржан Момышұлы. Жауынгер тұлғасы.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Оқушыларға Бауыржан Момышұлының өмірі мен шығармашылығы туралы толық мәлімет беру, сондай-ақ «Қанмен жазылған кітап» жинағынан алынған «Жауынгер тұлғасы» үзіндісі арқылы жауынгер бейнесін ашу.

Дамытушылық

Ой-өрісті кеңейту, ойлау белсенділігін арттыру, сөйлеу шеберлігі мен тіл мәдениетін дамыту; сөздік қорды молайту және шығармашылық ізденіске баулу; оқушылардың өз ой-пікірін жүйелі қалыптастыру.

Тәрбиелік

Елін, жерін, Отанын қадірлеуге, адамгершілікке, адалдыққа, еңбекқорлыққа тәрбиелеу.

Сабақтың сипаты

  • Түрі: ақпараттық сабақ.
  • Әдістері: түсіндіру, сипаттау, салыстыру, сұрақ-жауап, сөздікпен жұмыс, бағалау, бекіту, әңгімелеу.
  • Формалары: топтық жұмыс, сынып ұжымымен жұмыс.

Сабақтың кезеңдері

  1. 1

    Ұйымдастыру

    • Сәлемдесу.
    • Сабаққа дайындықты тексеру.
    • Жаңа тақырыпқа кіріспе дайындық.
  2. 2

    Үй тапсырмасын тексеру

    Ә. Сәрсенбаевтың өмірі мен шығармашылығы бойынша сұрақтар қойылады, оқушылардан таңдаулы өлеңді жатқа айту сұралады.

    Өткен тақырыпты қорытындылауға арналған сұрақтар:

    • Лирика дегеніміз не?
    • Лириканың қандай түрлері бар?
    • «Сен құрметте оны, қарағым» өлеңінің идеясы қандай?
    • Ұлы Отан соғысы ардагерлеріне қазіргі таңда қандай құрмет көрсетіліп жүр?
  3. 3

    Жаңа сабақты түсіндіру

    Бұл бөлімде оқушылар Бауыржан Момышұлының өмір жолымен, қолбасшылық қырымен және жазушылық мұрасымен танысады. Негізгі назар «Жауынгер тұлғасы» тақырыбы арқылы жауынгер мінезін, ерлік пен жауапкершілік ұғымдарын түсінуге бағытталады.

    Бауыржан Момышұлы туралы қысқаша мәлімет

    Бауыржан Момышұлы 1910 жылы Жамбыл облысы, Жуалы ауданы, Көлбастау өңірінде дүниеге келген. Ол — әскери қайраткер, ержүрек қолбасшы, жазушы, Кеңес Одағының Батыры, Қазақстанның Халық Қаһарманы.

    Балалық шағы ауылда өтті, кейін интернатта тәрбиеленді. Мектепті бітірген соң біршама уақыт мұғалім болып еңбек етті. 1932 жылы әскер қатарына алынып, мергендік өнерді меңгерді. Кейін елге оралып, қаржы саласында қызмет атқарды.

    Соғыс жылдарындағы ерлігі мен қолбасшылық тәжірибесі

    Ұлы Отан соғысы басталғанда генерал-майор И. В. Панфиловтың басшылығымен Алматыда жасақталған 316-атқыштар дивизиясы құрамында қызмет атқарды. 1941 жылғы күзгі және қысқы кескілескен шайқастарда өз батальонын 27 рет шабуылға бастап шықты.

    Ол бес рет қоршауды бұзып, негізгі жауынгерлік құрамымен дивизиясына аман-есен қосылды. Волоколамск маңындағы Горюны, Матренино, Лопастино, Крюково, Бородино, Трашково секілді елді мекендер үшін болған ұрыстарда бірнеше мәрте айрықша ерлік танытты.

    Момышұлының практикалық тәжірибесі әскери тактикаға ықпал етті: ұрыстан шығу, шегініс жасау тәсілдері, сондай-ақ икемді қорғаныс ұғымдары оның соғыс жағдайындағы байқаулары мен шешімдерінің нәтижесінде жүйеленді. Ол ұрыс тағдырын шешетін тұста әрдайым алғы шептен табылатын.

    Материалды көрнекілеу

    Сабақ барысында Бауыржан Момышұлы туралы бейнеролик көрсетіліп, фотосуреттері бар слайд ұсынылады. Бұл оқушылардың тарихи тұлғаны көзбен көріп, мазмұнды терең қабылдауына ықпал етеді.

    Шығармашылық және әдеби мұрасы

    Бауыржан Момышұлы әскери педагогика мен әскери психологияны байытқан, ұлт руханиятына баға жетпес мұра қалдырған дара тұлға. Оның батырлығы А. Бектің еңбегінде кеңінен суреттеліп, кітап неміс, чех, иврит, ағылшын, француз тілдеріне аударылды.

    1950 жылы ол Кеңес Армиясы Бас штабының жоғары әскери академиясында дәріс оқып жүріп, шығармашылыққа ден қоя бастады. 1956 жылы запасқа шығып, өмірінің соңына дейін жазушылықпен айналысты. Ол шығармаларын қазақ және орыс тілдерінде жазып, қазақ әдебиетіндегі әскери проза жанрының қалыптасуына негіз қалады.

    Жазушының өзекті тақырыбы — Ұлы Отан соғысы кезеңіндегі жауынгер тұлғасын жан-жақты бейнелеп, мінез бен рухтың беріктігін таныту.

  4. 4

    Бекіту және дәптермен жұмыс

    • Әңгімеде кездесетін қазақтың мақал-мәтелдерін дәптерге жазып, мағынасын түсіндіру.
    • «Ерлік», «батырлық» ұғымдарын өз түсінігің бойынша анықтау.
    • Нағыз жауынгер тұлғасына тән қасиеттерді атап, дәлелдеу.
  5. 5

    Қорытындылау және бағалау

    Сабақ соңында жаңа тақырып бойынша сұрақтар қойылып, оқушылардың жауаптары арқылы меңгеру деңгейі сараланады. Қорытынды бағалау оқушылардың белсенділігі мен дәлелді пікіріне сүйене отырып жүргізіледі.

    Үй тапсырмасы

    «Жауынгер тұлғасы» әңгімесін оқып, мазмұнын әңгімелеп келу.