Слайдтан тапсырманы көрсету
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Бұл жоспар 8-сыныптағы қазақ тілі сабағында бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықша тақырыбын бекітуге және қолдану дағдысын қалыптастыруға бағытталған.
Жалпы мақсат
- Оқушылардың бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықша туралы білімін бекіту.
- Сызықшаның қойылу жолын үйрету және мысалдар арқылы қолдандыру.
- Топпен бірлесіп жұмыс істеуге тәрбиелеу.
Күтілетін нәтиже
- Оқушылар сызықша туралы білімін жүйелейді және бекітеді.
- Бастауыш пен баяндауыштың арасына сызықшаның қойылу жағдайларын ажыратады.
- Жұппен және топпен жұмыс барысында пікір алмасып, ортақ шешім шығарады.
Талқылауға арналған сұрақтар
Теорияны еске түсіру
- Сөйлем мүшесінің белгілерін атаңдар.
- Сөйлем мүшелері құрамына қарай нешеге бөлінеді?
- Атқаратын қызметі жағынан неше топқа жіктеледі?
Негізгі ұғымдар және ереже
- Бастауыш пен баяндауыш дегеніміз не?
- Бастауыш пен баяндауыштың арасына қай жағдайда сызықша қойылады?
- Постер қорғау кезінде дәлелді жауап беру үшін қандай мысалдар келтіруге болады?
Сабақ барысы: тапсырмалар мен әрекеттер
Үй тапсырмасын тексеру (шамамен 10 минут)
Тапсырмалар слайд арқылы ұсынылады. Оқушылар берілген сөйлемдерді талдап, тақтада жазбаша орындайды: сызықша қойылатын сөйлемге — «Иә», сызықша қойылмайтын сөйлемге — «Жоқ» деп жауап береді.
Мысалдар
- Оқу — білім бұлағы. Иә
- Оқу — түбі тоқу. Иә
- Бірлігі күшті ел азбайды. Жоқ
- Суға кеткен тал қармайды. Жоқ
- Көп түкірсе — көл. Иә
- Қосымша мысал: Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей.
Қызығушылықты ояту: жұмбақ арқылы тақырыпқа шығу
Тақтадағы жұмбақты шешу арқылы жаңа тақырып анықталады. Жұмбақ мәтіні:
Ол дағы атау тұлғалы
Сөздерді байланыстырады.
Байланысу түрі оның — қиысу,
Интонация тәсілімен түйісу.
Жауабы: бастауыш пен баяндауыш арасындағы сызықша.
Жаңа тақырыпты түсіндіру
Тақырып слайд арқылы түсіндіріледі және кесте бойынша жүйеленіп сөйлетіледі. Негізгі мақсат — ережені тек жаттап қою емес, сөйлем құрылымынан танып, дұрыс қолдану.
Қолдану: жұптық жұмыс
«Ойлан – тап – талқыла!» форматы бойынша карточкалармен жұмыс жүргізіледі: оқушылар сөйлемдерді талдап, сызықшаның қойылуын дәлелмен түсіндіреді.
Бағалау
Стикер арқылы өзара және қалыптастырушы бағалау жүзеге асырылады.
Талдау: жеке жұмыс
Құзырлылыққа бағытталған тапсырма орындалады. Кітаппен жұмыс: 40-жаттығу.
Бұл кезеңде оқушы ережені нақты мәтінмен байланыстырып, синтаксистік талдау жасау дағдысын жетілдіреді.
Қорытынды: рефлексия және үй тапсырмасы
Рефлексия
«Менің сабақтан алған әсерім…» тақырыбында қысқа пікір білдіру.
Үй тапсырмасы
41-жаттығу.
Сабақтың артықшылықтары: оқушы әрекетіне негізделген тәсіл
Неге тиімді?
- Оқушы жеке тұлға ретінде көрінеді: әрқайсысы өз пайымына сүйеніп, қабілетін ашуға қадам жасайды.
- Дәстүрлі сабаққа қарағанда оқушының іс-әрекеті басым болады: ойлану, дәлелдеу, талқылау күшейеді.
- Оқушылар өз бетімен жұмыс істеуге ынталанады және жеке пікірін еркін білдіреді.
- Ұжымдық жұмыспен қатар, жеке еңбектің нәтижесі оқуға деген құштарлықты арттырады.
- Жалпылаудан жекелеуге көшу арқылы ойлау жүйелілігі қалыптасады.
Сабақ құрылымын байытатын әдіс-тәсілдер
Блум таксономиясына негізделген сабақтарда жеті модуль идеясы және төмендегі стратегиялар жүйелі қолданылады:
Сонымен бірге оқушылар сабақ барысында өз деңгейін анықтап, рефлексия жасап, оқыту үшін бағалауды еркін қолданады. Білімді игертуде сұрақтың дұрыс қойылуы шешуші рөл атқарады. Сол үшін тақырыпқа сай сұрақтар Блум таксономиясының әр кезеңіне сәйкес жүйелі түрде іріктеледі.