Тарих - Бисердің отаны
Сабақ тақырыбы: бисерден ағаш жасау
Мұғалім
Жанар Бекбаева
Әдістер
- Түсіндірмелі
- Сұрақ-жауап
- Баяндау
- Сарамандық жұмыс
- Көрсету
Пәнаралық байланыс
Биология, тарих, химия, география, әдебиет.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушылардың моншақпен тоқу бойынша білімін жүйелеу; бисерден ағаш жапырағын тоқу технологиясын үйрету арқылы дағдыларын нығайту және шеберлігін арттыру.
Дамытушылық
Өз бетінше жұмыс орындау ептілігін дамыту; алған білімін тәжірибеде қолдануын бақылау; шығармашылық қабілетін жетілдіру.
Тәрбиелік
Қолөнерге қызығушылығын арттыру; ептілікке, талғампаздыққа және шыдамдылыққа баулу.
Көрнекілік және құрал-жабдық
Көрнекіліктер
- Слайдтар
- Суреттер
- Дайын жасалған ағаш үлгілері
- Бұйымдар
Қажетті құралдар
- Бисер
- Бисер салатын ыдыс
- Қайшы
- Сым
Нәтиже күтілімі
- Гигиеналық және қауіпсіздік-техникалық ережелерді сақтайды.
- Бисермен жұмыс жасау техникасын меңгереді.
- Сұрақтарға дәлелді жауап бере алады.
- Бисердің шығу тарихы туралы базалық мәлімет біледі.
- Ағаш жапырағын тоқу технологиясын үйренеді.
- Байқағыштығы мен ұқыптылығы артады.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушыларды түгендеу.
- Сабаққа дайындығын тексеру.
II. Үй тапсырмасын сұрау
«Мен білемін» стратегиясы бойынша қайталау. Шығармашылық тапсырма: бисердің шығу тарихы және қолданылу пайдасы туралы деректерді жинақтап айту. Оқушылар ойларын ортаға салып, бір-бірін толықтырады (слайд арқылы).
III. Негізгі бөлімге кіріспе
Қоршаған ортаны қорғау және жасыл желектерді күту туралы ой қозғау: бисерден ағаш жасау арқылы табиғатқа деген сүйіспеншілігімізді шығармашылықпен көрсете аламыз.
Қайталау: қысқаша анықтамалар
Бисер дегеніміз
Ортасында тесігі бар, түрлі түсті ұсақ моншақтар. Құрамына қарай әдетте шыныдан немесе металдан жасалуы мүмкін.
Стеклярус
Шыны түтікше түріндегі моншақ. Пішіні цилиндр тәрізді немесе 5–10 қырлы болуы мүмкін.
Тарихи дерек
- Бисердің отаны ретінде Ежелгі Египет аталады.
- «Бисер» сөзі араб тіліндегі «буера» сөзінен тараған: «ортасы тесік моншақ» деген мағына береді.
- Бисермен кестелеу шыдамдылық пен ұқыптылықты талап етеді.
Қолданылуы
Әйелдер мен қыз-келіншектер киімінің өңірін әсемдеуге, кестелеуге, сондай-ақ әртүрлі сәндік бұйымдар жасауға қолданылады.
Белсенді тапсырмалар
«Адасқан әріптер»
АҚЛА, ІЗЖҮК, АРҒЫС, ІБЛІКЗЕ — бұл бұйымдарды қалай атаймыз?
Дұрыс жауап:
Әшекей бұйымдар.
Әшекей бұйымдарды жасайтын маман — зергер. Оқушылар зергер еңбегі туралы пікір алмасады.
Ой қозғау
«Ауылымыз несімен көрікті және тартымды?» (жасыл желек, орман). Жасыл желектерді қорғау — табиғатқа деген махаббаттың нақты көрінісі. Бисерден ағаш жасау арқылы осы құндылықты өнер тілімен жеткіземіз (слайдтар көрсетіледі).
Технология: бисерден ағаш жасау қадамдары
Жалпы жұмыс барысы
- 1 Алдын ала қиып дайындалған сымдарға қажетті мөлшерде моншақ тізу.
- 2 Тізілген моншақтардан жапырақ (ілмек) жасап шығу тәсілін меңгеру.
- 3 Дайын жапырақты талшықтарды біріктіріп, орап, ағаш пішінін құрастыру.
Нақты өлшемдер мен реті
- 25 дана сым дайындап, бір ұшын бекітіп қоямыз.
- Әр сымға шамамен 40 ұсақ моншақ тіземіз.
- Моншақтарды орап, жапырақшалар жасаймыз.
- 2–3 түптен бекітіп, соңында барлығын біріктіріп орап, ағашты құрастырамыз.
Ескерту
Мұғалім ағаш жасау технологиясын түсіндіреді және көрсетеді. Сабақта ағаштың екі үлгісі орындалады.
IV. Сарамандық топтық жұмыс
Қауіпсіздік ережесі
Жұмыс басталар алдында техника қауіпсіздігі ережелері еске түсіріледі (қайшы, сыммен жұмыс, жұмыс орнын ұқыпты ұстау).
Орындау және таныстыру
Әр топ өз таңдаған үлгі бойынша жұмыс орындайды. Мұғалім бақылап, қажет жерде түзету енгізеді. Соңында топтар өз бұйымдарын қысқаша таныстырып, «жарнамалайды» (шамамен 6 минут).
«Ғажайып жетілік»: пәндер бойынша сұрақтар
- 1 Биология: Таза табиғаттан алынатын талшық түрлері (мақта, жүн, зығыр, жібек).
- 2 Химия: Шынының құрамы мен формуласы туралы сұрақ (SiO₂ негізіндегі қоспалар).
- 3 Әдебиет: Абайдың шеберлік туралы өлең шумағын оқу.
- 4 География: Ағаш көп өскен жер қалай аталады? (Орман)
- 5 Тарих: Бисердің отаны (Ежелгі Египет).
- 6 Технология: Бисер — пластмасса, әйнек, інжу-маржаннан жасалатын түрлі түсті ұсақ моншақ.
- 7 Орыс тілі: Ресейде бисерді тәжірибе арқылы жасаған ғалым (М. Ломоносов).
Графикалық диктант (жеке жұмыс)
Берілген тұжырымдарға «иә» немесе «жоқ» деп белгі қойыңыз.
Тұжырымдар
- Стеклярус — домалақ ұсақ моншақтар.
- «Бисер» сөзі — ұсақ моншақтарға берілетін жалпы атау.
- Бисерді темірден жасайды.
- Моншақпен кестелеуге болады.
- Кергіш киім тігу үшін керек.
- Бисердің отаны — Ежелгі Египет.
- Бисерді ең көп шығаратын ел — Жапония.
Тексеру үшін
Назар аударыңыз:
Кейбір тұжырымдар әдейі шатастыру үшін берілген. Мақсат — анықтамаларды дәл ажырату және деректерді тексеру.
Белгілеу үлгісі:
Иә — «+», Жоқ — «–» (немесе өзіңізге ыңғайлы белгі).
Қорытынды, бағалау және үй тапсырмасы
Қорытынды
«Ізгілендіру диаграммасы» арқылы сабақтағы түсініктер жүйеленіп, негізгі нәтижелер қорытындыланады.
Бағалау
Оқушының ұқыптылығы, қауіпсіздік ережесін сақтауы, топпен жұмыс жасауы және дайын бұйымның сапасы ескеріледі.
Үй тапсырмасы
Бисерден гүл жасау (келесі сабаққа дайын үлгі немесе эскиз).