Балдырлардың бөлімдері
Сабақ тақырыбы
Балдырлардың бөлімдері. Біржасушалы және көпжасушалы балдырлардың жалпы сипаттамасы (6-сынып).
Сабақтың мақсаты
-
Білімділік
Көпжасушалы балдырлардың құрылысы мен көбеюі, сондай-ақ олардың біржасушалы балдырлардан айырмашылығы туралы білім қалыптастыру.
-
Дамытушылық
Зертханалық жұмыстарды орындау (ылғал препараттарды пайдалану) арқылы көпжасушалы балдырлардың құрылысына қатысты қорытынды жасау дағдыларын дамыту.
-
Тәрбиелік
Табиғатты қорғау идеяларын түсіндіру арқылы экологиялық тәрбие беру.
Сабақ түрі
Жаңа білімді қалыптастыру сабағы.
Әдіс-тәсілдер
- Баяндау
- Әңгімелесу
- Сұрақ-жауап
Көрнекіліктер
Альбом, суреттер, плакаттар.
Сабақ барысы
-
1-кезең
Ұйымдастыру
- Оқушылармен амандасу.
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
-
2-кезең
Үй тапсырмасын тексеру
Сұрақ-жауап арқылы.
-
3-кезең
Жаңа сабақты түсіндіру
Балдырлардың бөлімдері, біржасушалы және көпжасушалы балдырлардың ерекшеліктері.
-
4–5-кезең
Бекіту және үй тапсырмасы
Жаңа тақырыпты қорытындылау, тапсырма беру.
Үй тапсырмасын тексеруге арналған сұрақтар
1. Балдырлар қайда тіршілік етеді?
2. Таллом деп нені айтады?
3. Хроматофор дегеніміз не?
4. Балдырлар қалай көбейеді?
5. Суда тіршілік ететін біржасушалы жасыл балдырлардың маңызы қандай?
6. Хлорококк балдырлары қалай көбейеді?
7. Хлорелла балдырларын ғалымдар қандай себептермен жан-жақты зерттеп жүр?
Жаңа сабақ: негізгі ұғымдар
Балдырлар саны туралы дерек
- Жасыл балдырлар
- 13 000
- Теңіз балдырлары
- 15 000
Бұл сандар тақырыпты таныстыруға арналған анықтамалық дерек ретінде беріледі.
Таллом ұғымы
Таллом (кейде «тиллом» деп те жазылады) — «өсінді, қатпаршақ» деген мағына береді. Денесінде ұлпалары болмайтын және мүшелерге бөлінбейтін өсімдік денесі таллом деп аталады.
Балдыр жасушасының ерекшеліктері
-
Ядросы: көбіне бір ядролы.
-
Хроматофор: жасушаға түс беретін құрылым.
-
Көбеюі: өсімді, жынысты және жыныссыз жолмен жүзеге асады.
-
Қор заттары: хроматофорында крахмал жиналады.
-
Сіңіру қабілеті: судың минерал тұздарын және CO2 газын бүкіл денесімен сіңіреді.
-
Фотосинтез: күн сәулесінің әсерінен органикалық зат түзеді.
-
Қоректенуі: автотрофты қоректенуге бейім.
-
Газ алмасу: оттегі (O2) газын бөліп шығарады.
Тақырыптың түйіні
Бұл сабақта балдырлардың бөлімдері қарастырылып, біржасушалы және көпжасушалы балдырлардың жалпы сипаттамалары талданады. Негізгі назар таллом құрылысына, жасуша ерекшеліктеріне және көбею жолдарына аударылады.