Қайрат кім

Сабақтың тақырыбы

Қазақстан. Қасым Аманжолов.

Бұл жоспар ана тілі сабағында мәтінді түсіну, мәнерлеп оқу және идеяны ашуға бағытталған.

Сабақтың мақсаты

Білімдік

  • Ақынның өмірі туралы мағлұмат беру.
  • Өлеңді мәнерлеп оқуға үйрету.
  • Мазмұнын меңгеріп, тақырыбы мен идеясын аша білуге баулу.
  • Өлеңді теориялық тұрғыдан талдай білуге дағдыландыру.

Дамытушылық

  • Шығармашылық жұмыстар арқылы ойлау қабілетін дамыту.
  • Тіл байлығын арттыруға ықпал ету.

Тәрбиелік

  • Отансүйгіштікке тәрбиелеу.
  • Сөз өнерін бағалап, туған жерді қастерлеуге үйрету.
  • Адамгершілік құндылықтарды сіңіру.

Сабақ туралы қысқаша ақпарат

Сабақтың типі
Аралас сабақ.
Сабақтың түрі
Білім жетілдіру, жеке қабілетті дамыту.
Әдіс-тәсілдер
Интерактивті, сұрақ-жауап, топтастыру.
Пәнаралық байланыс
Дүниетану, қазақ тілі.
Көрнекілігі
Графпроектор, магнитті тақта, фломастер, оқулық, дәптер.

Сабақтың жоспары

  1. 1) Психологиялық дайындық

    Сәлемдесу, ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.

  2. 2) «Жұлдызым жоғары» — үй тапсырмасын тексеру және бекіту

    Сұрақтарға жауап бере отырып, білімді нақтылау.

  3. 3) «Ол ақын еді» — поэзиялық сәт

    Өлең үзінділерін тыңдау және мәнерлеп оқу.

  4. 4) «Ұлы тұлға» — жаңа тақырыпқа кіріспе

    Қасым Аманжоловтың өмірі мен шығармашылығына шолу.

  5. 5) «Жаңа толқында» — жаңа материалмен жұмыс

    «Қазақстан» өлеңімен танысу, түсіну, талдау.

  6. 6) Сұхбат — мәтін бойынша сұрақ-жауап

    Тақырыпты тереңдету, ойды дәлелдеп айтуға үйрету.

  7. 7) «Бірге ойланайық!» — бекіту

    Қорытындылау, негізгі ойды жинақтау.

  8. 8) «Тілек» — рефлексия

    Кері байланыс, әсер мен ұсыныстарды айту.

Сабақтың барысы

1) Психологиялық дайындық

Мұғалім: «Сәлеметсіздер ме, балалар! Қане, қонақтарымызбен амандасайық».

Сабағымызға келгендер,
Сәлем бердік бәріңе.
Ізгілікке сенгендер,
Сәлем бердік бәріңе!

Өз бақытын өзгемен
Тең бөлісе білгендер,
Сәлем бердік бәріңе!

Бір-біріне қарап:
Сәтті өтсін сабағымыз,
Ашық болсын қабағымыз!

  • Мұғалім: «Мен де сендердің қабақтарыңның ашық болуына тілектеспін. Рахмет, балалар, отыра қойыңдар.»
  • Мұғалім: «Ендеше, сөз асылын, тіл тазалығын сезінетін ана тілі сабағымызды бастайық.»
  • Сұрақтар: «Сыныпта кім жоқ?», «Үйге қандай тапсырма берілді?»

2) «Жұлдызым жоғары» — үй тапсырмасын тексеру

Үй тапсырмасын тексеру үшін «Жұлдызым жоғары» ойыны ойналады. Әр сұраққа жауап берген сайын оқушылар өз «жұлдызын» жарқырата түседі. Тәртіп сақталып, жауап тек қол көтеру арқылы беріледі.

Сұрақтар

  • Өткен сабақта кім туралы оқыдық?
  • Қайрат кім? Ол қандай адам?
  • «Қорқу», «сескену» сөздерін Қайрат қалай түсіндіреді?
  • «Қорқақтық» деген сөзді қалай түсіндіреді?
  • Ізденіс жұмысы: Қайрат туралы тағы не білеміз?
  • Желтоқсан құрбандарынан тағы кімдер туралы білесіңдер?

Қорытынды: сынып белсенді қатысып, «ең жарық, ең биік жұлдызды» жағады. Тақтада Қайраттың суреті көрсетіліп, оның қасиеттері топтастырылады.

Батыр

Ерлік пен намыс.

Халық қаһарманы

Ел жадындағы тұлға.

Отансүйгіш

Туған елге адалдық.

Қайсар рухты

Берілмейтін мінез.

Ақын

Сөз құдіретін сезінген жүрек.

3) «Ол ақын еді» — поэзиялық минут

Қайраттың қайсарлығын танытатын, жүрек тебіренісіне толы өлеңдерінен үзінді тыңдалады. «Желтоқсан желі» әнінің әуені қосылып, оқушылар өлең жолдарын мәнерлеп оқиды.

Қайрат Рысқұлбеков — «Ақтық сөз» (үзінді)

Күнәдан таза басым бар,
Жиырма бірде жасым бар,
Қасқалдақтай қаным бар,
Бозторғайдай жаным бар.
Алам десең, алыңдар.
Қайрат деген атым бар,
Қазақ деген затым бар.
Еркек тоқты — құрбандық,
Атам десең, атыңдар!

Өлең жолдары (үзінді)

Алатаудай бабалар,
Әруағыңмен жебей көр.
Қаймана қазақ қамы үшін
Қарусыз шықтық алаңға.
Алыстан әскер алдырып,
Қырып салды табанда.
Сөйлесем даусым жетпейтін,
Кез болдық мынау заманға.

4) «Ұлы тұлға» — жаңа тақырыпқа кіріспе

Бүгін оқушылар отансүйгіш, халқымыз «қыран қанатты» деп бағалаған ақын — Қасым Аманжоловпен танысады.

  • Қасым Аманжолов 1911 жылы қазіргі Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданында дүниеге келген.
  • Мұғалім мамандығын таңдаған.
  • Өзге тілде жазылған шығармаларды қазақ тіліне аударған аудармашы.
  • 1941–1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысына қатысқан ардагер ақын.
  • 1955 жылғы 18 қаңтарда ұзаққа созылған аурудан кейін қайтыс болған.

5) «Жаңа толқында» — жаңа материалмен жұмыс

1-қадам

Мұғалімнің оқуы

«Қазақстан» өлеңінен үзінді тыңдалады.

Сұрақтар: «Өлең ұнады ма? Не туралы айтылған?»

2-қадам

Іштен оқу

Оқушылар өлеңді өз бетімен оқиды. Түсініксіз сөздердің астын қарындашпен сызып отырады.

3-қадам

Сөздік жұмысы

Өлеңдегі жаңа сөздер мен тіркестердің мағынасы түсіндіріледі.

Сөздік (мысалдар)

Балқаш
Балқаш өзені маңындағы өндірісті қала (картадан көрсету).
«Қас тағдырдың қиқаңы»
Қиындықтың ауыртпалығы.

Қажет болған жағдайда оқушылар түсінбеген өзге сөздер мен тіркестер бойынша да жұмыс жүргізіледі.