Қазақша рефераттар

Жылқы суретін салу - топ

Сабақ тақырыбы

Ана тілі пәні бойынша жаңа сабақтың тақырыбы: «Жылқы» (Сәбит Мұқанов).

Сабақ түрі

Жаңа сабақ

Әдістер

Ой қозғау, топпен жұмыс, эссе жазу

Пәнаралық байланыс

Математика, ана тілі

Көрнекіліктер

С. Мұқановтың суреті, кітап көрмесі, Н. Назарбаевтың жылқымен түскен фотосы, батырлар мен тұлпарлар туралы иллюстрациялар, қос суреті, «Бозжорға» күйі

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Мәтіндегі негізгі ой мен идеяны түсінуге бағыттау.

Дамытушылық

Мәнерлеп оқу дағдысын жетілдіру, сөздік қорды байыту, еске түсіру қабілетін және ойлау белсенділігін дамыту.

Тәрбиелік

Қазақ халқының тұрмыс-тіршілігін төрт түлікпен, соның ішінде жылқымен байланыстыра отырып, еңбекқорлыққа, байқағыштыққа тәрбиелеу; әдет-ғұрып пен салт-дәстүрді құрметтеуге баулу.

Күтілетін нәтиже

  • Оқушылар жылқы малының ерекше қасиеттерімен жан-жақты танысады.
  • «Тебін» және «қос» ұғымдарының мағынасын түсінеді.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Сыныптың сабаққа дайындығын тексеру, оқу мақсаттарын қысқаша хабарлау, назарды тақырыпқа шоғырландыру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

1) «Ара мен шыбын» мысалын мәнерлеп оқу (Әйнекше)

Сұрақ-жауап арқылы пысықтау (10 ұпай):

  1. Шыбын араға қандай өтініш айтты?
  2. Ара неліктен бірден келіспеді?
  3. Шыбындар қонақ күтуге неге әзірленбеген?
  4. Осы мысалдан қандай ой түюге болады?

2) Венн диаграммасы (40 ұпай)

Ара

  • Еңбекқор
  • Таза
  • Бал жинайды
  • Емдік қасиеті бар

Шыбын

  • Арам
  • Лас
  • Ауру таратады
  • Пайдасы жоқ

3) «Қонақты қалай күту керек?»

Талқылау және мысал келтіру (30 ұпай).

4) Мақал-мәтел, бата

Оқушылардың білгенін айтуы, мән-мағынасын талдау (20 ұпай).

III. Жаңа сабақ

Сәбит Мұқанов туралы

Сәбит Мұқанов 1900 жылы Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданында туған. Ол — қазақтың көрнекті жазушысы әрі қоғам қайраткері. Шығармаларының қатарында «Өмір мектебі», «Ботакөз», «Ақ аю», «Балуан Шолақ» және басқа да туындылар бар.

Тақырыпты ашу

Оқушылар жылқы туралы білетіндерін ортаға салады: жылқы — үй жануары; қыста да далада үйірімен жүре береді; адамның көлігі; сүтінен қымыз дайындалады.

Мағынаны ашу

Оқушылар 3 топқа бөлініп, мәтінді бөліктерге бөліп оқиды. Әр топтың жетекшісі оқылған бөліктің мазмұнын түсіндіреді.

Шығармашылық жұмыс

Бірі — сурет салады, бірі — өз жылқысы туралы жазады, бірі — жылқы туралы эссе жазады. «Ер қанаты — ат» мақалының астары талданады.

Жаңа сөздер

Тебін
Қарды теуіп, қар астындағы шөпті тауып жеу.
Қос
Көшіп-қонуға ыңғайлы, тігуі мен жығуы оңай баспана.

Мәтінмен жұмыс: топтық тапсырмалар

1-топ

Табиғат көрінісін беретін жолдарды тауып, мәнерлеп оқиды.

2-топ

Жылқының аналық мейірімі сипатталған тұсты тауып оқиды.

3-топ

Мақан жылқышының сөзін тауып оқиды.

Жылқы туралы тағы не білеміз?

  • Ең алғашқы жылқылар туралы түсінік, жылқының үйірге бейімділігі.
  • Адамға үйір жылқы мен шошынған жылқының әрекеті; қауіпсіздік шаралары.
  • Үй жағдайында жылқыны қандай мақсатта пайдаланамыз?

Сергіту сәті

«Жорға биі» қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы сергіту.

Батырлар жырындағы тұлпарлар

Халық жырларында ат — ердің серігі, қанаты. Еске түсірілетін тұлпарлар:

  • Алпамыстың Байшұбары
  • Ер Тарғынның Тарланы
  • Қамбар батырдың Қарақасқасы
  • Қобыландының Тайбұрылы

Аңыз-әңгімелерде тұлпарлар иесін түсінеді, қауіп-қатерді сезеді. Қабанбай батырдың Қубас аты туралы деректерде де оның серіктестігі ерекше айтылады.

Мен келдім 78-ге,

Сен келдің 38-ге.

Сенен басқа ат мінсем,

Мінгендей болдым өгізге.

Сені мініп шапқанда,

Тартынбай түстім теңізге.

Ей, Қубасым, Қубасым,

Қабанбай өлді дегізбе.

Тарихта Шынқожаның Шұбар аты туралы да аңыздар сақталған. Бұл деректердің түйіні — тұлпарлардың ел жадындағы орны ерекше, «ер қанаты» саналуы.

Сен білесің бе? (математикамен байланыс)

1870 жылы Семей облысындағы бір көтеріліс кезінде артта қалған жүздікке хабар жеткізу үшін жігіт жіберіледі. Ол 29 сағатта 300 шақырым жолды тоқтамай шауып барып, қайта оралады.

Сұрақ

Орташа жылдамдығы сағатына неше шақырым?

Жауап: 300 ÷ 29 ≈ 10,3 км/сағ

IV. Нені білдік? Не білгіміз келеді?

Нені білдік?

  • Жылқының денесіне түскен құрт өлетіні туралы түсінік.
  • Жылан тері иісіне жоламайтыны жөніндегі халықтық байқаулар.
  • Еті салқында тез қата қоймайтыны туралы мәлімет.

Не білгіміз келеді?

Таза қанды, асыл тұқымды жылқылар туралы көбірек мәлімет жинау.

Жинақтау: жылқының ерекшеліктері

  • Суыққа төзімді.
  • Таза, мөлдір суды ішеді.
  • Құнарлы шөпті талғап жейді.
  • Көлік, сусын (қымыз), азық ретінде тұрмыста орны бар; қымыздың емдік қасиеті айтылады.

Ой-толғау: логикалық сұрақтар

  1. Есек пен ат ағайынды ма?
  2. Зебра — ат тұқымдас па? Ол көбіне қай өңірлерде мекендейді?
  3. Ат жүргенде және шапқанда аяқтарының қозғалысы қандай болады?

V. Үй тапсырмасы

  • Сәбит Мұқановтың «Жылқы» әңгімесін оқу.
  • Жылқы туралы эссе жазып келу.

Сабақ соңында оқушылардың жұмысы бағаланып, белсенді қатысқандар мадақталады.