Анхель - Оңтүстік Америка сарқырамасы
Сайыстың мақсаты мен көрнекілігі
Мақсаты
- Оқушылардың білім деңгейін бақылау.
- Тез ойлап, тез жауап беруге дағдыландыру.
- Оқушының ой-өрісін дамыту.
- Өз бетімен ізденуге тәрбиелеу.
Көрнекілігі және қатысушылар
Көрнекілігі:
- Қазақстан картасы
- Физикалық карта
- Кеспе қағаздар
Қатысушылар:
Әр сыныптан 2 оқушыдан қатысады.
Сайыс кезеңдері
I кезең
Сұрақ-жауап
Негізгі ұғымдар мен деректерді тексеру.
II кезең
Кім шапшаң?
Материктерге қатысты атауларды жылдам сәйкестендіру.
III кезең
Перфокартамен жұмыс
Географиялық нысандарды санаттар бойынша бөлу.
IV кезең
Картадан көрсету
Нысандардың қай материкте орналасқанын анықтау.
I кезең: Сұрақ-жауап
Төмендегі сұрақтар оқушылардың жалпы географиялық білімін және дүниежүзінің табиғи-географиялық нысандарын білуін тексереді.
-
Ең үлкен дүние бөлігі: Азия.
-
Дүниежүзіндегі ең биік тау шыңы: Джомолунгма.
-
Еуразияда жылдық жауын-шашын ең көп түсетін аудан: Черапунджи.
-
«Хуанхэ» қытай тілінен аударғанда: «сары өзен».
-
Еуропеоидтер мен үндістердің некесінен тараған ұрпақтар: метистер.
-
Негроидтер мен үндістердің некесінен тараған ұрпақтар: самбо.
-
Еуропалықтар мен негроидтердің некесінен тараған ұрпақтар: мулаттар.
-
Туында үйеңкі жапырағы бейнеленген мемлекет: Канада.
-
Жер шарындағы ең ылғалды материк: Оңтүстік Америка.
-
Оңтүстік Америкадағы ең үлкен сарқырама: Анхель.
-
Оңтүстік Американың ең биік нүктесі: Аконкагуа.
-
Ежелгі егіншілік орталықтарын анықтаған орыс ботанигі: Н. Вавилов.
-
Ежелгі инктер «мысты таулар» деп атаған тау жүйесі: Анд.
-
Анд тауындағы ірі көл: Титикака.
-
Әлемдегі ең кішкентай құс: колибри.
-
Оңтүстік Америкадағы суы ең мол өзен: Амазонка.
-
Әлемдегі ең үлкен жылан: анаконда.
-
Сүрегі өте берік, испанша «балта сынар» аталған ағаш: кебрачо.
-
Анд тауының ең ірі құсы: кондор.
-
Оңтүстік Америкадағы ең үлкен мемлекет: Бразилия.
-
Африканың ең биік нүктесі: Килиманджаро.
-
Әлемдегі ең үлкен шөл: Сахара.
-
Африканың ең ірі көлі: Виктория.
-
Танганьика көлін және Виктория сарқырамасын зерттеген ғалым: Давид Ливингстон.
-
Африкадағы ең ұзын өзен: Ніл.
-
Африканың ең терең көлі: Танганьика.
-
Оңтүстік Африкадағы ең ірі сарқырама: Тугела.
-
Титикака көлінің оңтүстігіндегі ыстықта кеуіп қалатын тұзды көл: Поопо.
-
Солтүстік Америкадағы Кордильераның Оңтүстік Америкадағы жалғасы: Анд.
-
Африкадағы ең үлкен түбек: Сомали.
II кезең: «Кім шапшаң?»
Берілген атауларды тиісті материкке жылдам топтастырыңыз.
Еуразия
- Ресей
- Қытай
- Үндістан
- Қазақстан
- Тәжікстан
- Түрікменстан
- Жапония
Оңтүстік Америка
- Бразилия
- Аргентина
- Перу
- Уругвай
- Эквадор
- Венесуэла
- Колумбия
Солтүстік Америка
- АҚШ
- Канада
- Нью-Йорк
- Бостон
- Чикаго
- Детройт
- Мексика
- Вашингтон
III кезең: Перфокартамен жұмыс
Төмендегі нысандарды тиісті санатқа орналастырыңыз.
Санаттар
- Өзен
- Үстірт
- Материк
- Шөл
- Арал
- Қорық
- Мемлекет
- Сарқырама
Берілген нысандар
- Африка
- Гренландия
- Миссисипи
- Йеллоустон
- Атакама
- Патагония
- Бразилия
- Анхель
IV кезең: «Бұл қай материкте?» (картадан көрсету)
Картадан көрсетіп, нысанның қай материкке жататынын айтыңыз.
- Виктория — Африкадағы көл.
- Ніл — Африка өзені.
- Чили — Оңтүстік Америка елі.
- Игуасу — Оңтүстік Америка сарқырамасы.
- Аконкагуа — Оңтүстік Америка шыңы.
- Анхель — Оңтүстік Америка сарқырамасы.
- Канада — Солтүстік Америка мемлекеті.
- Америка Құрама Штаттары — Солтүстік Америка.
- Миссисипи — Солтүстік Америка.
- Ресей — Еуразия материгінде.
- Сырдария — Еуразия.
- Каспий — Еуразия.
- Мак-Кинли шыңы — Солтүстік Америка.
- Мадагаскар аралы — Африка.
- Айдаһар тауы — Африка.
- Эри көлі — Солтүстік Америка.
- Дунай — Еуразия.
Ескерту: бастапқы мәтінде «Чили — Оңтүстік Африка елі» деп қате берілген. Дұрыс нұсқа: Чили — Оңтүстік Америка елі.
Көрермендермен сайыс: «Ең, ең, ең…»
Қысқа сұрақтар арқылы ең белгілі географиялық рекордтарды еске түсіріңіз.
- Ең биік тау: Гималай.
- Ең үлкен арал: Гренландия.
- Ең үлкен көл: Каспий.
- Ең кішкентай материк: Аустралия.
- Ең биік сарқырама: Анхель.
- Ең үлкен шөл: Сахара.
- Ең ұзын өзен: Ніл.
- Ең кішкентай мемлекет: Ватикан.
- Ең терең шұңғыма: Мариан.
- Ең терең көл: Байкал.
- Ең тұзды теңіз: Қызыл теңіз.
- Ең суық материк: Антарктида.
- Ең үлкен түбек: Арабия.
- Ең үлкен мұхит: Тынық мұхит.
- Ең үлкен ел: Ресей Федерациясы.
- Ең кіші мұхит: Солтүстік Мұзды мұхит.
- Ең биікте орналасқан астана: Ла-Пас.
- Ең кішкентай құс: колибри.
- Ең қуатты жылы ағыс: Гольфстрим.
Сайысты қорытындылау
Оқушылар, біз бүгінгі сайыстың мәресіне жеттік. Енді әділқазылар алқасы сайыскерлердің жинаған ұпайларын есептеп, қорытынды нәтижені жариялайды.