Ертеңіңді ойласаң - есірткіге жолама
Мақсаты
Салауатты өмір салтын насихаттау арқылы табиғаттың адам баласына сыйлаған ең басты байлығы — денсаулықты сақтау қағидаларын түсіндіру. Оқушыларды зиянды әдеттерден аулақ болуға, нашақорлықтың алдын алуға, адамгершілік қасиеттерді қалыптастыруға және денсаулықтың қадірін біліп, оны сақтай білуге тәрбиелеу.
Жоспар
-
I
Кіріспе
Есірткі жас өмірді улайды
-
II
Көрініс
«Ажалыңмен ойнама, айналайын»
-
III
Дәрігер кеңесі
-
IV
Негізгі ой
Ертеңіңді ойласаң — есірткіге жолама
-
V
Қорытынды
Кіріспе сөз
Құрметті ұстаздар, ата-аналар, оқушылар! Бүгін біз «Ертеңіңді ойласаң — есірткіге жолама» атты тәрбие сағатымызды бастаймыз. Нашақорлық — ғасырымыздың дерті. Ол ұлтты азғындатып, адамды кісілік қасиетінен айыратын қауіпті індет. Сондықтан оған қарсы күрес ең алдымен отбасынан, мектептен басталуы тиіс.
Бұл шараға мектептің медициналық қызметкерлері де қатысып отыр. Ортақ мақсатымыз — жас ұрпақты зиянды әдеттерден қорғап, денсаулықтың құндылығын саналы түрде түсіндіру.
Негізгі ұстаным
Денсаулық — ең үлкен байлық, оны сақтау — әр адамның жауапкершілігі.
Қауіп
Есірткі тәуелділігі адам өмірін біртіндеп күйретеді.
I. Есірткі — жас өмірді улайды
Аяла
Есірткі — ғасыр тажалы. Онымен бүгін бүкіл әлем күресіп келеді, бірақ бұл оңай жеңілетін жау емес. Күн өткен сайын тәуелділік шырмауына түсетіндер көбейіп, қоғамға салатын салмағы ауырлай түсуде.
Есірткі адамзатқа ежелгі заманнан белгілі. Ғалымдардың дерегіне сүйенсек, алғаш рет Жерорта теңізін мекендеген халықтар пайдаланған. Құрамында есірткілік заттары бар өсімдіктер (көкнәр, зығыр және т.б.) әлемнің көптеген өңірінде өсіріледі.
Есірткі түрлеріне мысалдар
- гашиш
- морфин
- опий
- кокаин
- апиын
- героин
Бұл заттардың барлығы ағзаға аса күшті наркотикалық әсер етеді және тәуелділік қаупін арттырады.
Мөлдір
Есірткі түрлерінің әсері әртүрлі. Кейбірі ацетон, желім секілді еріткіштерді иіскеп «ләззат» алуға тырысады. Нашақорлықтың бұл түрі токсикомания деп аталады.
Токсикомания белгілері
- Қимыл-қозғалысы бәсеңдеп, әрекеті баяулайды
- Орынсыз күле беруі мүмкін
- Есте сақтау қабілеті төмендеп, ашуланшақтық күшейеді
Тыныштандырғыш дәрілер
Транквилизаторларды (тыныштандырғыш дәрі-дәрмектерді) орынсыз қолданса, өңі қашып, сөйлеу мәнері өзгеріп, мінезінде дөрекілік байқалуы мүмкін.
Қара сора және гашиш
Алғашында шамадан тыс көңілдену, себепсіз күлкі, қисынсыз сөйлеу көрінуі ықтимал. Кейін көңіл күйі төмендеп, көру қабілеті нашарлауы мүмкін.
Апиын тектес заттардың әсері
Әлсіреу, бас ауруы, жүрек айну, құсу болуы мүмкін. Әсер ету кезінде көз қарашығы кішірейіп, жарықты ажырату қиындайды. Ал ағза «іздеп», сырқырау күшейген шақта көз қарашығы ұлғаюы мүмкін.
Егу жолымен қолданатындар кейде ыстықта да ұзын жеңді киім киіп жүреді, жалғыздықты ұнатады, достарымен кездесуден қашқақтайды. Бұл белгілер қауіп туралы ойлануға себеп болуы тиіс.
Айжан
Жасөспірімдердің бұл жолға түсіп, тығырыққа тірелуінің себептері әртүрлі. Қатыгез ортада «пана» іздеген бала оңай олжаға айналады: ақша табуға ұмтылғандар есірткі таратушылардың арбауына түсуі мүмкін. Олар жылы сөйлеп, сенімге кіріп, бірте-бірте өз дегеніне көндіреді.
Жеткіншек — еліктегіш. Ол өзіне ұнаған тұлғаны пір тұтып, соның әрекетін қайталауға тырысады. Алайда «жақсыдан үйрен, жаманнан жирен» деген қағида әрдайым есте болуы керек: өнеріне сүйсіну — бір басқа, ал өмір салтын ойланбай үлгі ету — бір басқа.
Маңызды ой
Нашақорлық көбіне қиындыққа төзе алмаудан, сәтсіздіктен қашудан басталады. Бір сәттік «рахат» үшін бүкіл өмірді құрбан ету — орны толмас қателік. Бір рет байқап көрген адамның өз еркімен толықтай бас тартуы өте қиын. Сондықтан есірткіден осы бастан аулақ болайық.
II. «Ажалыңмен ойнама, айналайын» (көрініс)
I-жүргізуші
Есірткі — ғасыр тажалы. Онымен бүгін бүкіл әлем күресуде. Бірақ ол оңай жеңілетін жау емес. Есірткі — бір басын кессең, екінші басы қайта өсіп шығатын жеті басты жалмауыз секілді.
II-жүргізуші
Есірткі бар жерде оны таратушылар да болады. Олар — өзгенің көз жасынан, қайғы-қасіретінен пайда табатын қаныпезерлер.
I-жүргізуші
Сол қаныпезерлер ең алдымен өсіп келе жатқан көкөрім жастарды торына түсіруге тырысады.
II-жүргізуші
Көкнәр деген өсімдік бар. Есірткінің бірқатары осы өсімдіктен жасалады. Халықта «көкнәрдің көз жасын ішкен адам өмір бойы жылап өтеді» деген сөз бар.
Келесі бөлімдер
Мәтіннің келесі бөліктері (III. Дәрігер кеңесі, IV. «Ертеңіңді ойласаң — есірткіге жолама», V. Қорытынды) берілмеген. Егер жалғасын жіберсеңіз, осы стильде толық блог жазбасына біріктіріп, бірізді құрылымға келтіремін.