Оқушыларды кітапты сүюге баулу, кітапты күтіп ұстау ережелерін білуге тәрбиелеу
Кітап – білім бұлағы
Кітап — адамға жол көрсететін ұстаз, ойды байытатын серік, өмірге азық беретін қайнар. Мектеп кітапханасына қадам басқан әр бала ертегілер әлеміне саяхат жасап қана қоймай, оқырман мәдениетін де үйренеді.
Сабақтың мақсаты
- Кітаптың адам өміріндегі орнын түсіндіру.
- Оқуға қызығушылықты арттыру, сөйлеу мәдениетін дамыту.
- Кітапты сүюге баулу, оны күтіп ұстау ережелерін меңгерту.
Сабақ форматы
- Түрі
- Саяхат сабағы
- Әдістері
- Түсіндіру, сұрақ-жауап, әңгімелеу
- Көрнекілігі
- Балалар әдебиеті көрмесі, ертегілер әлемі
Негізгі ой
Кітаптар кітапханада жай ғана сақталмайды — олар «өмір сүреді» және оқырманның қолына барып, қайта оралады. Сондықтан алған кітабыңды уақытында қайтару — өзге оқырмандарға құрмет.
Кітапханаға алғашқы қадам
Мұғалім балаларды кітапханамен таныстырып, жаңа сапардың басталғанын хабарлайды: бүгін ертегілер әлеміне саяхат жасалады және кітапханаға жазылмаған балалар оқырман ретінде қабылданады.
«Кітапхана» сөзі нені білдіреді?
«Кітапхана» — араб тілінен енген сөз, «жазу қоймасы» деген мағына береді.
Білесің бе, кітап — білім ұясы,
Келесің мұнда, өмірге азық жинайсың.
Оқып біліп, зерттеп көріп санаңа
Терең білім, ой маржанын құясың.Өлең жолдары (сабақтағы мәнерлеп оқу)
Кітап — білім бұлағы,
Кітапхана — сол кітаптар тұрағы.
Көп оқыған баланың
Білімпаз боп шығары анық тағы.Кітап пен кітапхананың байланысы
Есте сақта
Кітап — ең жақын дос. Бірақ ол досың көңілсіз болып қалмасын десең, алған кітабыңды мерзімінде қайтар және оны ұқыппен ұста.
Оқырманның мерекелі сәті
Карима
Қуан, кітап, қуанатын күн бүгін,
Серпіп таста мұңды жүрек түңдігін.
Кел, оқырман, тойын тойла кітаптың,
Шаттанатын мерекелі күн бүгін.О, кітап, бас иемін мәртебеңе,
Игілік қазынасың бар адамға.
Сен берер игіліктің есебі жоқ,
Жеткізіп, жолын тауып айта алам ба?
Әміржан
Адамның досы — кітап, өмір кілті,
Тең емес оған жиған мүлкің.
Ақылшы, жанға серік —
Ақыл-ой қазынасы, өмір көркі.Осыдан кейін мұғалім балаларға сұрақ қояды: «Кітаппен дос болғыларың келе ме?» Достық — жауапкершіліктен басталатынын сабақ барысы дәлелдейді.
Ертегілер әлеміне саяхат: кейіпкерлерді таны
Балалардың қызығушылығын ояту үшін сабақ ойын түрінде жалғасады: әртүрлі заттарға қарап, қай ертегі кейіпкеріне тиесілі екенін табады.
Затқа қарап тап
Кебіс
Ханшайымдікі
Себеттегі самса
Қызыл телпек
Жыртық шапан
Алдар көсе
Кілт
Буратино
Хат
Хат тасушы атай
Жедел хаттар
Есік қағылып, хат тасушы атай бірнеше кейіпкерден келген хабарламаларды оқиды — бәрі де бір себеппен мерекеге келе алмапты.
- Герда (Андерсен ертегісі): таныс атайы жоғалып кеткен, соны іздеуі керек.
- Айболит: Африкадағы жануарлар ауырып қалып, соларға асығып бара жатыр.
- Жалқау Емеля: пеші тартпай қалып, жолға шыға алмай отыр.
Жұмбақтар: ертегіні тап
Ертегі кейіпкерлері
- Орман жанында үшеуі бір үйде тұрады: үш төсек, үш жастық. Олар кімдер? Үш аю
- Ұшып келіп батпаққа түсті, батпақта оны ұстап алды. Кім жасыл қабыршағын шешіп, бір сәтте сұлу ханшайымға айналды? Бақа ханшайым
- Қаймаққа иленген, терезеде суытылған, сап-сары домаланған. Бауырсақ
- Жерден аспанға ұшу үшін оған үлкен сыпыртқы керек. Мыстан кемпір
Өлең жолдары қай ертегіден?
-
«Жол алыс, ал себет ауыр, отырамын түбірге самсаны жеп.»
Жауабы: Маша мен аю
-
«Шал кемпірге оралды: кемпірде жаңа астау.»
Жауабы: Балықшы мен алтын балық
-
«Тартамын, тартамын, тіпті де жұла алмаймын.»
Жауабы: Қызылша
Кітап не үшін оқылады?
Кітапхана — кітаптардың ордасы, ал кітап — нағыз жолбасшы. Ол білімге жетелейді, ойды өсіреді, адамды тәрбиелейді. Кітап — ұстаз, үйретуші, сенімді дос әрі жолдас; оның ақылы бұлақтай сарқылмайды.
Оқушының қолындағы кітаптар
Балалардың қолында ең алдымен кітапхананың оқу құралдары — оқулықтар. Сондықтан оларды таза әрі бүтін күйде сақтау — ортақ міндет.
Жансерік
Кітап та алма ағашы —
Жемісін бізге беретін.
Тәтті алмаға балашы —
Кітабыңның әр бетін.
Кітаптың «үнін» тыңдайық: екі оқулықтың әңгімесі
1-оқулық (Аяулым)
«Қалың қалай, кітабым?»
«Менің оқушым сабақты қолын жумай бастамайды. Беттерімде бірде-бір сызық жоқ — тап-таза. Мені ұқыппен ұстайды, мен де оны тек “бестікке” оқуға жетелеймін.»
2-оқулық (Нұрқанат)
«Мен сыныптың алдында ұяттымын… Қожайыным сыртқы қабымды жұлып алды. Беттерімді де жыртып, қайық пен ұшақ жасады.»
«Ал менің оқушым “үшке” әрең ілігеді, кейде “екілік” те алады. Мен сынып алдында қысылып жүрмін.»
Сұрақ
Сен қай оқулықты қолыңа алып оқығың келеді? Таңдау — ұқыптылық пен жауапкершілікке байланысты.
«Иә — жоқ» ойыны: кітап нені жақсы көреді?
Егер келіссең — «иә», келіспесең — «жоқ» деп жауап бер.
Кітап баулығы
Иә
Қар мен жаңбыр
Жоқ
Кір қол
Жоқ
Ұқыптап ұстау
Иә
Еркелету, қадірлеу
Иә
Қуырған жұмыртқа
Жоқ
Еденде жату
Жоқ
Таза қол
Иә
Төбелес
Жоқ
Кітап сөресінде тұру
Иә
Білгіш, ізденімпаз оқушылар
Иә
Кітапты күтіп ұстау ережелері
Кітапхананың тұрақты оқырмандары әр кітаптың ұзақ қызмет етуі үшін қарапайым, бірақ маңызды қағидаларды еске салады.
- Кітапты тек таза қолмен ал.
- Беттерін қатты баспа — парақ босап, түсіп қалуы мүмкін.
- Кітаптың арасына дәптер мен қалам салма — мұқаба бүлінеді.
- Бетін бүктеме, кітап баулығын пайдалан.
- Тамақ ішіп отырып кітап оқыма.
- Кітап бетіне қаламмен не қарындашпен сызба.
Қорытынды сұрақ
Сен кітаппен шынайы дос болуға дайынсың ба? Дос болу — кітапты сүю ғана емес, оны қадірлеп сақтау.