Қазақша рефераттар

Электрон зарядының өлшем бірлігі

Сабақ туралы мәлімет

Мектеп және мұғалім

  • Мектеп: Айымжан орта мектебі
  • Пән: Физика
  • Мұғалім: Хабаева Г. С.

Тақырып

Электростатиканың негізгі заңы — Кулон заңы.

Мақсаты

Білімділік

Оқушылардың тарау бойынша алған білімдерін жүйелеп, қайталау.

Дамытушылық

Өз бетінше ізденуге, ой-өрісін дамытуға және қорытынды жасауға үйрету.

Тәрбиелік

Іскерлікке баулу және топпен жұмыс жасау дағдысын қалыптастыру.

Негізгі идея

Венн диаграммасын қолдана отырып, Ньютондық және Кулондық күштердің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын табу арқылы оқушылардың дүниенің біртұтастығын түсінуіне мүмкіндік беру.

Әдістер мен көрнекіліктер

Әдістер

  • Әңгімелеу
  • Демонстрация
  • Есеп шығару

Көрнекіліктер

  • Компьютер
  • Интерактивті тақта
  • Электрометр
  • Зарядталған денелер
  • Кесте және кеспелер

Сабақ барысы

I. Алдын ала қайталау (электр бөлімі)

Жаңа тақырыпқа кіріспестен бұрын электр бөлімі бойынша 30 сұрақ қойылады. Жасыл, қызыл, сары, көк, қоңыр және қара түсті қағаздарға 1–5 сандары жазылған кеспелер ілінеді. Оқушы сұраққа дұрыс жауап берген сайын кеспелер ашылып, нәтижесінде Кулон заңының формуласы көрінеді.

Жасыл (электр)

  1. Дененің электрленгенін анықтайтын құрал: электроскоп.
  2. Бір немесе бірнеше электронынан айырылған атом: оң ион.
  3. Электрон зарядының сан мәнін анықтаған ғалым: Милликен.
  4. Зарядтың неше тегі бар: екі (оң және теріс).
  5. Ядроның құрамындағы бөлшектер: протон мен нейтрон.

Сары (электр)

  1. Электр зарядының өлшем бірлігі: Кулон (Кл).
  2. Электрді өткізбейтін денелер: диэлектриктер.
  3. Бірдей таңбалы зарядтардың әсері: тебіледі.
  4. Атом құрылысын зерттеген ғалым: Резерфорд.
  5. Ток күшін өлшейтін құрал: амперметр.

Көк (электр)

  1. Кернеудің өлшем бірлігі: Вольт (В).
  2. Өткізгіштерді тізбектей қосқанда бірдей болатын шама: ток күші.
  3. Теріс зарядтың ең кіші бөлшегі: электрон.
  4. Ток көзінің полюстері: екі (оң полюс — анод, теріс полюс — катод).
  5. Суреттегі қателік: Ом заңы бойынша ғалымның тегі дұрыс берілмеген. Дұрысы: Вольта, ал өлшем бірлік — вольт.

Қызыл (электр)

  1. Өзара әсерлесуді сипаттайтын негізгі 4 күш: гравитациялық, электромагниттік, күшті, әлсіз.
  2. Бейтарап атомға артық электрон қосылса: теріс ионға айналады.
  3. Электрон зарядының сан мәні: 1,6 × 10-19 Кл.
  4. Молекуланың құрылысын схема түрінде көрсету (ауызша/тақтада).
  5. Кернеуді өлшейтін құрал: вольтметр.

Қара (электр)

  1. Ток күшінің өлшем бірлігі: Ампер (А).
  2. «Электрон» сөзінің шығу тегі: грек тіліндегі «янтарь» — electron. Ежелгі грек ғалымдары янтарьды жүнге үйкегенде оның ұсақ денелерді өзіне тартатынын байқаған.
  3. Өткізгіштің кедергісін анықтайтын формула (оқушы айтады).
  4. Зарядталған бөлшектердің реттелген қозғалысы: электр тогы.
  5. Меншікті кедергісі ең аз металдардың бірі: күміс.

Қоңыр (электр)

  1. Электр заряды жоқ бөлшек бола ма: болады (мысалы, нейтрон).
  2. Ом заңының формуласы: I = U / R.
  3. Әртүрлі таңбалы зарядтардың әсері: тартылады.
  4. Электр өрісінің таралу жылдамдығы: 300 000 км/с.
  5. Өткізгіштерді параллель қосқанда бірдей болатын шама: кернеу (U).

II. Жаңа тақырыпты түсіндіру

Электростатиканың негізгі заңын 1785 жылы тәжірибе жүзінде француз ғалымы Шарль Огюстен Кулон тұжырымдады.

Кулон заңының анықтамасы

Қозғалмайтын екі нүктелік зарядтың вакуумдағы өзара әсерлесу күші зарядтар модульдерінің көбейтіндісіне тура пропорционал және арақашықтық квадратына кері пропорционал.

Анықтаманы ықшам тұжырымдау

Оқушылар анықтаманың мағынасын өзгертпей, кейбір сөздерді алып тастау арқылы қысқаша нұсқасын жасайды (мысалы: қозғалмайтын, нүктелік, вакуум, модуль).

Нәтижесінде анықтама мынадай болады: зарядталған екі дененің өзара әсерлесу күші олардың зарядтарының көбейтіндісіне тура пропорционал және арақашықтық квадратына кері пропорционал.

Байланыс орнату (ұқсастықты табу)

Оқушылардан бұл заңның формуласы бұрын өткен қандай заңға ұқсас екенін сұрау арқылы механика бөліміндегі Ньютонның бүкіләлемдік тартылыс заңы еске түсіріледі. Жауаптар дұрыс болған сайын, Ньютон заңының формуласы құрастырылады.

III. Механика бөлімі (үлгі сұрақ)

Көк (механика), 1-сұрақ: Ньютонның бірінші заңының анықтамасын айтыңыз.

Жауап: Егер денеге ешқандай күш әсер етпесе немесе әсер ететін күштер бір-біріне тең болса, онда дене түзу сызықты бірқалыпты қозғалады немесе өзінің тұрақты жылдамдығын сақтайды.

Ескерту: Құжаттың толық нұсқасы берілмегендіктен, механика бөліміндегі қалған сұрақтар мәтінде көрсетілмейді.