Мектеп жасына дейінгі балаларға арналған ойын жаттығулары3 - 4 жас4 жасқа аяқ басқан балада өз бетімен әрекет жасауға тырысуы бұрынғыдан да арта түседі
3–4 жастағы балаларға арналған ойын-жаттығулар
4 жасқа аяқ басқан баланың өз бетінше әрекет етуге ұмтылысы бұрынғыдан да арта түседі. Бұл кезеңде зейін тұрақсыз: бала тез алаңдайды және бір әрекеттен екіншісіне жиі ауысады. Сондықтан ересектердің (тәрбиеші мен ата-ананың) баланың мінез-құлқын ұйымдастырудағы рөлі ерекше маңызды.
Осы жаста бала көптеген қимыл түрлерін меңгере бастайды, бірақ әрекет нәтижесі туралы әлі толық ойланбайды. Ол қимылды көбіне қозғалыстың өзінен туатын эмоциялық әсер арқылы қабылдайды. Дегенмен, бала енді өз қалауы бойынша немесе тәрбиешінің ұсынысымен қимылды қайталай алады, бағытты сақтап, кейбір тәсілдерді ажырата бастайды.
3–4 жастағы балалар жаңа қимыл түрлерін байқап көруге құмар келеді. Әрекет барысында белгілі бір қимыл жүйелілігін сақтай алады, ал қимыл дағдылары таныс бейнелерге еліктеу арқылы нығаяды. Қимылды орындау жағдайымен баланы алдын ала таныстыру бұрынғыдай өте маңызды.
Маңызды қағидалар
- Нұсқауды қысқа әрі нақты беріңіз; қозғалысты өзіңіз көрсетіп, бірге қайталаңыз.
- Жаттығуды ойынға айналдырып, әртүрлі образ (қоян, бақа, т.б.) арқылы қызығушылықты арттырыңыз.
- Қауіпсіздік пен тепе-теңдікке мән беріңіз: қажет болса қабырға жанында орындаңыз.
Затпен ойналатын және қимыл-қозғалыс жаттығулары
1) «Көжектер»
Алдымен баланы кішкентай көжектер сияқты жеңіл секіртіңіз, кейін үлкен қоянға еліктеп секіруді ұсыныңыз.
Жаттығуды түрлендіріп, «қақпадан» немесе «тас қамалдан» секіріп өтуді ұсыныңыз: құлыншақ, кенгуру, бақа, түлкі сияқты әртүрлі қимыл-образдарды қосуға болады.
Нәтиже: әртүрлі бағытқа секіруді және қайта орнына оралуды үйретеді.
2) «Таяққа асыл»
Таяқты (мысалы, хоккей таяғын) екі қолыңызбен ұстап тұрыңыз. Бала таяқтың екі ұшынан қолымен ұстап, қысқа уақытқа ауада ілініп тұратындай болсын. Содан кейін таяқты аздап жоғары көтеріңіз. Қажет болса, жаттығуды ата-ана екеуі бірігіп ұстап орындауға болады.
Ескерту:
- Жаттығу барысында баланың денесін иіп жібермеуге тырысыңыз.
- Қолды көтеріп-түсіруге және аяқты бүгуге жол бермеңіз.
3) «Допты ұста»
Балаға допты еденге қатты соғып лақтыруды ұсыныңыз. Доп қабырғаға тиіп, қайта ұшып келетіндей болуы керек.
Бала допты қағып алып, қайтадан дәл солай лақтырады.
4) «Доптың астында бұрылу»
Бала допты еденге жоғары ұшатындай етіп лақтырады. Доп жоғары көтерілген сәтте бала тез бұрылып, допты қағып алуы керек.
Нәтиже: қозғалысты сезінудің үйлесімділігін және допты қағып алу дағдысын дамытады.
5) «Жоғары – төмен»
Баланың қасында тұрып, онымен бірге баяу отырып-тұрыңыз. Кейін тепе-теңдікті сақтай отырып қайта орныңыздан тұрыңыз.
Орныңыздан тұрған кезде аяқтың ұшына көтеріліп көруге болады.
Нәтиже: тепе-теңдікті сақтауды жылдам меңгеруге көмектеседі.
6) «Тепе-теңдік сақтаймын»
Баланың қасында тұрыңыз. Әр балаға тізеден бүгіп, бір аяғын көтеру тапсырмасы беріледі. Бірте-бірте аяқтың табанын жоғарырақ көтеруді ұсыныңыз.
Алғашында жаттығуды қабырға жанында орындаған дұрыс: қажет кезде тепе-теңдікті сақтау үшін қабырғадан ұстай алады.
7) «Жіптен жасалған допқа тигізу»
Жіпке байланған допты баланың бел деңгейіне келтіріп іліңіз. Балаға үстел теннисінің ракеткасын беріп, жіптегі допты ракеткамен ұруды ұсыныңыз.
Ұрған кезде дәл тигізуге назар аударыңыз. Екпін мен күшті алмастырып отырған тиімді.
8) «Маймылдар»
Ата-аналар балаларымен бірге шеңберге тұрады. Бір «бастаушы» таңдалады: ол әртүрлі қимыл-жаттығуларды ойлап тауып, өзі орындайды, ал қалғандары бәрі бірге қайталайды.
Бұл ойынды жаттығуларды жиі ауыстырып, әртүрлі қарқынмен орындау арқылы түрлендіруге болады.