Қазақша рефераттар

Әбілхан Қастеев деген кім

Сабақ тақырыбы: Әбілхан Қастеев туындылары (9-сынып)

Бұл жоспар — 9-сыныпқа арналған ашық сабақтың құрылымы. Негізгі назар Әбілхан Қастеевтің өмірі мен шығармашылығын танытуға, оқушылардың тілдік дағдыларын (соның ішінде қалау райды) дамытуға және ұлттық-эстетикалық тәрбиеге аударылады.

Сабақ түрі

Ашық сабақ

Сабақ әдістері

Әңгімелеу, топпен жұмыс, сұрақ-жауап, түсіндіру

Көрнекіліктер

Ә. Қастеев суреті, интербелсенді тақта, сұрақ-жауап, сөзжұмбақ, суреттер

Пәнаралық байланыс

Әдебиет, тарих, бейнелеу өнері, музыка

Сабақтың мақсаттары

1) Білімділік

Білім

Ә. Қастеевтің өмірі мен туындылары туралы мәлімет беру, суретші жөніндегі білімді толықтыру, танымдық жұмыс түрлерін ұйымдастыру.

2) Дамытушылық

Даму

Оқушылардың ойлау қабілетін, тіл байлығын дамыту; таным-білімін және сауаттылығын арттыру.

3) Тәрбиелік

Тәрбие

Ұлы суретшінің дарыны, адамгершілігі және отансүйгіштігі арқылы эстетикалық тәрбие беру, осы қасиеттерді оқушы бойына сіңіру.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу, қатысушыларды түгендеу.
  • Ашық сабақты Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұранымен бастау.

II. Өткен сабақты пысықтау (ой қозғау, сұрақ-жауап)

1) Әбілхан Қастеев деген кім?

Қазақстан Республикасының халық суретшісі. Қазақ тарихындағы орны М. Әуезов, Ш. Уәлиханов, С. Мұқанов сияқты тұлғалармен қатар айрықша аталады.

2) Қай жылы, қай жерде дүниеге келді?

1904 жылғы 1 қаңтарда Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), Жаркент ауданындағы Шежін ауылында дүниеге келген.

3) Қай жылы Алматыға келіп білім алды?

1929 жылы Алматыға келіп, шамамен екі жыл Н. Г. Хлудовтың көркемсурет студиясында білім алды.

4) Тұңғыш көрмесі қашан өтті?

1942 жылы Алматыда суретшінің шығармашылық қызметінің 15 жылдығына арналған тұңғыш көрмесі өтті.

5) Қай жылы халық суретшісі атағын алды?

1944 жылы қазақтың халық суретшісі атанды.

6) Қай жылы, қай жерде қайтыс болды?

1973 жылғы 2 қарашада Алматы қаласында қайтыс болды.

Үй тапсырмасын тексеру

Қалау райды қатыстырып 5 сөйлем құрастыру тапсырмасы тыңдалады (2 оқушы оқиды).

III. Жаңа сабақ

Слайд арқылы бірнеше бейне көрсетіледі: «Амангелді», «Абай», «Мектепте», «Түрксіб», «Мұражай», «Автодүкен», «Қазақ даласы». Оқушылар суреттер бойынша авторды анықтап, жаңа тақырыпты тұжырымдайды: «Әбілхан Қастеев туындылары».

Топқа бөлу

1-топ: Ұшқын · 2-топ: Жалын

Жұмыс тәртібі

Дәптерге күнін жазу, тапсырмаларды ретімен орындау, топ басшыларының бақылауы.

1-тапсырма: «Сыңарын тап»

Құрастыру + тілдік дағды

Суреттер бөліктерге қиылып беріледі. Оқушылар құрастырып шығарады (мысалы: «Абай», «Амангелді»). Қалау райды қатыстырып сөйлем құрайды: «Барғым келді», «Айтқым келді».

2-тапсырма: «Кім жылдам?»

Оқу + сәйкестендіру

Оқулықтағы 2-тапсырма орындалады: 1-топ басшысы 1-абзацты, 2-топ басшысы 2-абзацты оқиды. Одан кейін кестеде берілген жылдар мен туынды атауларын сәйкестендіреді.

Жыл

Туынды атауы

1970
Амангелді
1930
Мектепте
1932
Түрксіб
1945
Абай
1963
Автодүкен
1954
Биік таулы мұз айдын

3-тапсырма: «Жалғасын тап»

Мақал-мәтел + аударма

Мақал-мәтелдің басы беріледі. Оқушылар жалғасын тауып, орыс тіліне аударады.

  • Әдепті бала — арлы бала, әдепсіз бала — сорлы бала.
  • Атаңа не көрсетсең, алдыңа сол келер.
  • Ағасы бардың жағасы бар, інісі бардың тынысы бар.

4-тапсырма: «Кім шапшаң?»

Талдау + сөйлем

3-тапсырмадағы 10–13-суреттердегі Ә. Қастеев туындыларын қарап, кімдер бейнеленгенін анықтайды. Қалау райды қатыстырып сөйлем құрайды.

5-тапсырма: «Ойлан, тап»

Шифр + атау

Сандар көмегімен жасырылған туынды атауларын табу.

  1. Жайлаудағы автодүкен
  2. Амангелді сарбаздары

6-тапсырма: «Сөзжұмбақ»

Қайталау
  • Рай түрі
  • Әбілхан Қастеев туындысы
  • Ә. Қастеев кім?
  • Қайтыс болған жері
  • Суретші дүниеге келген аудан
  • Әбілхан Қастеев туындысы
  • «Жайлаудағы ...» деп басталатын туынды

7-тапсырма: Хронологиялық кесте

Уақыт сызығы

1904 жылғы 1 қаңтар

Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), Жаркент ауданындағы Шежін ауылында дүниеге келді.

1929 жыл

Алматыға келіп, шамамен екі жыл Н. Г. Хлудовтың көркемсурет студиясында білім алды.

1937 жыл

КСРО Суретшілер одағына мүшелікке қабылданды.

1942 жыл

Алматыда шығармашылық қызметінің 15 жылдығына арналған тұңғыш жеке көрмесі өтті.

1944 жыл

Қазақтың халық суретшісі атағын алды.

1973 жылғы 2 қараша

Алматы қаласында қайтыс болды.

IV. Бекіту (тест тапсырмалары)

  1. ХІХ ғасырдағы реалистік кескіндеме мектебін қалыптастырған орыс суретшісі:

    • A) С. Герасимов
    • B) А. Пластов
    • C) И. Савельев
    • D) Н. Хлудов

  2. Қалау райлы сөйлемді көрсет:

    • A) Менің болашақта Ә. Қастеев сияқты атақты суретші болғым келеді.
    • B) Менің әкем — Суретшілер одағының мүшесі.
    • C) Жас суретшілер кескіндеме мен графиканың кәсіптік шеберлігін меңгерді.
    • D) 1928 жылы Семейде бейнелеу өнерінің көрмесі ұйымдастырылды.

  3. Қалау райлы етістік қандай жұрнақтар арқылы жасалады?

    • A) -са, -се
    • B) -ғы, -гі, -қы, -кі
    • C) -да, -де, -та, -те
    • D) -қан, -кен, -ған, -ген

  4. Ә. Қастеев кім?

    • A) Дарынды ақын
    • B) ҚР халық суретшісі
    • C) Еңбек сіңірген әнші
    • D) Қолөнер шебері

  5. Ә. Қастеевтің 1945 жылы салған туындысы:

    • A) Бүркітпен аң аулау
    • B) Түрксіб
    • C) Абай жайлауда
    • D) Жамбылдың портреті

V. Қорытындылау

Тақтада кластер құрылады. Негізгі өзек — «Ә. Қастеев туындылары». Туындылар табиғат көріністері мен тұлғалық бейнелерге топтастырылады.

Табиғат суреттері Абай Мектеп Амангелді Таудағы мұз Жайлаудағы автодүкен

VI. Бағалау

Бағалауды топ басшылары жүргізеді: тапсырма орындау жылдамдығы, дәлдігі, сөйлеу мәдениеті және топтық жұмысқа қатысуы ескеріледі.

VII. Үй тапсырмасы

Оқулықтағы 4-тапсырма: «Түрксіб» туындысы туралы өз пікіріңді жазып келу.