Нан дастарханда
«Ас атасы — нан» — баланың тілін дамытуға арналған саяхат-сабақтың өзегі. Бұл сабақ нанның қадірін түсіндіруге, еңбекті бағалауға және күнделікті дастарханға келетін әр үзімнің артында үлкен еңбек жатқанын сезіндіруге бағытталған.
Сабақ мақсаты
Білімділік
Нанның адам өміріндегі маңызын түсіндіру; нанның бидайдан жасалатынын, оның дастарханға үлкен еңбек нәтижесінде келетінін ұғындыру; бидайдың өсуі мен нан пісіру кезеңдері туралы түсінік беру.
Тәрбиелік
Нанды қадірлеуге, қастерлеуге тәрбиелеу; нан дайындайтын адамдарға құрмет сезімін қалыптастыру; диқан еңбегін бағалай білуге баулу.
Дамытушылық
Бақылағыштықты, қиялды, есте сақтауды дамыту; желілі-рөлдік ойынға және кейіптендіруге қажет атрибуттарды дайындау дағдыларын қалыптастыру; ересектердің жетекшілігімен әрекет ету іскерлігін жетілдіру.
Әдістері, түрі және көрнекілігі
Әдіс-тәсілдер
- Баяндау
- Түсіндіру
- Сұрақ-жауап
- Жандандыру
Сабақ түрі
- Бекіту
- Саяхат сабақ
Көрнекіліктер
- Суреттер, желілі сурет
- Жұмбақ, сергіту сәті
- Тыйым сөздер, мақал-мәтелдер
- Буклет, ертегі атрибуттары
Негізгі ой
Нан — тек тағам емес, еңбекпен келген ырыс. Оны қадірлеу — диқанға, наубайшыға және өз еңбегімізге құрмет көрсету.
Сабақтың барысы
I. Қызығушылықты ояту
Жылулық шеңбері
Балалар бір-біріне жылы сөздер айтып, сабаққа жағымды көңіл күй қалыптастырады.
Жұмбақ
Ұзын мұртты сарылар,
Қойнында наны бар.
Жауабы: Бидай
II. Мағынаны тану
Желілі сурет арқылы балалар бидай дәнінен нанның дастарханға дейінгі жолын анықтайды. Әр кезең — еңбек пен жауапкершіліктің көрінісі.
-
1
Жер жыртылады.
-
2
Дән көктей бастайды.
-
3
Бидайдың сабағы өсіп, масақ түзіледі.
-
4
Егін суарылады (сушылар, диқандар еңбегі).
-
5
Бидай орылады, бастырылады.
-
6
Дән элеваторға тасымалданады.
-
7
Диірменде тартылып, ұн дайындалады.
-
8
Ұн қаптарға салынып, көлікпен жеткізіледі.
-
9
Қамыр иленіп, нан пісіріледі.
-
10
Дайын нан арнайы көлікпен дүкенге жеткізіледі.
-
11
Дүкенде сатушылар мен сатып алушылар еңбегі үйлеседі.
-
12
Нан дастарханға келеді.
Қорытынды ой
Күнделікті жеп жүрген нанымыз ұзақ әрі қиын жолдан өтеді. Сондықтан нанды қастерлеу — диқанға да, наубайшыға да көрсетілген құрмет.
Нанға құрмет сәті
Балалар орындарынан тұрып, қолдарын жүрек тұсына қойып, нанға және оны өсіріп, пісіріп, жеткізетін адамдарға ризашылықтарын білдіреді.
Сергіту сәті
Нан қиқымын шашпаңдар,
Жерде жатса баспаңдар.
Теріп алып қастерлеп,
Торғайларға тастаңдар.
Тыйым сөздер
- Нанды бір қолыңмен үзбе.
- Нанды жерге тастама.
- Нанды текке лақтырма.
Талқылау сұрақтары
- Нанды не үшін қадірлеу керек?
- Нан дастарханға қалай келеді?
- Еңбек адамға қандай қасиет береді?
Ертегілер еліне саяхат: «Бауырсақ»
Балалар ертегі тыңдап қана қоймай, кейіпкерлерді сомдау арқылы тілін дамытады, эмоциясын жеткізуді үйренеді, рөлдік ойын мәдениетін қалыптастырады.
Кейіпкерлер
Сұрақ-жауап
- Ертегі сендерге ұнады ма?
- Қай кейіпкердің іс-әрекеті есіңде қалды?
- Ертегіден қандай қорытынды шығаруға болады?
Бүгінгі күнмен байланыс
Әңгімелесу
- Бүгін аптаның қай күні?
- Жұма күні үйде қандай тағам пісіріледі? (шелпек, бауырсақ)
- Шелпек пен бауырсақ неден жасалады?
Ас мәзірі: ұннан жасалатын тағамдар
Мақал-мәтелдер
Нан қадірін аштықта білесің.
Нан болса, ән де болады.
Арпа, бидай — ас екен, алтын, күміс — тас екен.
Ой толғаныс: біз не білдік?
- Нан бидайдан өсетіні туралы.
- Нанды қастерлеу керектігі туралы.
- Ұннан әртүрлі тағамдар әзірленетіні туралы.
- Нан — адамның тіршілік қорегі екені туралы.
- Нан дастарханға еңбекпен келетіні туралы.
Қуанышты хабарлама
Сабақ соңында балалардың белсенділігі мадақталып, жақсы тілектер айтылады: «Дастарханнан нан кетпесін! Әлемде бейбітшілік болсын!»
Автор туралы
Атырау облысы, Атырау қаласы, Еркінқала мектебінің мектепалды дайындық тобының тәрбиешісі — Амирова Гүлбаршын Қадірліқызы.