Жанған отынның массасы неге тең
8-сыныпқа арналған бақылау жұмысы
Тақырып: Ішкі энергия. Тапсырмалар деңгейлер бойынша берілген. Есептерде өлшем бірліктерін дұрыс қолданып, жауапты негіздеп жазыңдар.
Формат
1–4 деңгей • 2 нұсқа
1-деңгей
Негізгі ұғымдарды тексеруге арналған қысқа сұрақтар: температура, жылу алмасу және ішкі энергияның өзгеруі.
1-нұсқа
- 20 °C-тағы немесе 100 °C-тағы 1 л судың қайсысының ішкі энергиясы көп? Түсіндіріңдер.
- Неліктен жылыту қондырғысын (радиаторды) терезенің төменгі бөлігіне орналастырады?
- Тағам тоңазытқышқа қойылды. Оның ішкі энергиясы қалай өзгереді?
2-нұсқа
-
Төмендегі құбылыстардың қайсысы механикалық, қайсысы жылулық құбылыс екенін анықтаңдар:
- а) Дене жерге құлады.
- ә) Су буланды.
- б) Автомобиль қозғалды.
- в) Атмосфераның қалың қабатына енген Жердің жасанды серігі қызды.
- Алюминий ыдыстан ба, әлде фарфор ыдыстан шай ішкен ыңғайлы? Неліктен?
- 1 кг ағашты жаққанда ма, әлде 1 кг торфты жаққанда ма көбірек жылу бөлінеді? Себебін түсіндіріңдер.
2-деңгей
Жылу мөлшерін есептеуге және жылуөткізгіштік, жылусыйымдылық ұғымдарын қолдануға арналған тапсырмалар.
1-нұсқа
- Сулы қолды үтікке сәл ғана жақындатқанда неліктен күйіп үлгермейсің? (Қауіпсіздік үшін тәжірибені қайталамаңдар.)
- 1 кг болатты 2 °C-қа қыздыру үшін қанша жылу мөлшері қажет?
- Құрғақ отын толық жанғанда 50 МДж энергия бөледі. Жанған отынның массасын табыңдар.
2-нұсқа
- Бір стақан компот па, әлде бір стақан кисель тезірек салқындайды? Неге?
- Массасы 50 г алюминий қасықты 20 °C-тан 90 °C-қа дейін қыздыру үшін қанша жылу қажет?
- Көлемі 5 л керосин толық жанғанда қанша жылу бөлінеді? (Керосиннің тығыздығы 800 кг/м³.)
3-деңгей
Тереңірек түсіндіруді талап ететін сұрақтар және бірнеше қадамды есептер: жану жылуы, қысым–қайнау температурасы байланысы, жылу балансы.
1-нұсқа
- 100 °C-тағы суға қарағанда бу неге қатты күйдіреді? Түсіндіріңдер.
- 3 кг суды неше градус Цельсийге дейін қыздыруға болады, егер оны қыздыру үшін 10 г спирт жанса?
- Көлемі 50 м³ ауаны 8 °C-тан 18 °C-қа дейін қыздыру үшін массасы 1,5 т пеш неше градусқа салқындауы тиіс?
2-нұсқа
- 4000 м биіктіктегі тау шыңында су 86 °C-та қайнайды. Себебін түсіндіріңдер.
- 40 кг отын жанғанда алынған энергияның жартысы суды 10 °C-тан 60 °C-қа дейін қыздыруға жұмсалса, қанша суды қыздыруға болады?
- Температурасы 35 °C болатын 2 кг судың температурасын 65 °C-қа жеткізу үшін қанша ыстық су құю керек?
4-деңгей
Күрделі тапсырмалар: жылу алмасудың бірнеше көзін ескеру, қоспалар, жылу балансы және тиімділікке жақын ойлау.
1-нұсқа
- Кесеге ыстық кофе құйылды. Кофе тезірек суынуы үшін сүтті бірден құю керек пе, әлде біраз уақыт күтіп құю керек пе? Неліктен?
- Температурасы 20 °C болатын 200 г суды температурасы 10 °C, массасы 300 г темірге орналастырды. Тұрақталған температураны табыңдар.
- Массасы 0,42 кг құрғақ отын жанғанда бөлінетін энергия суды 20 °C-тан 70 °C-қа дейін қыздыруға жұмсалса, қанша суды қыздыруға болады?
2-нұсқа
- Неліктен өзендер мен көлдер құрғақ жерге қарағанда баяу қызады?
- Температурасы 10 °C, массасы 300 г салқын суға қайнаған суға дейін қыздырылған массасы 1 кг мыс білеушені салды. Су температурасы қанша градусқа көтеріледі?
- Массасы 10 кг темір қазандағы 50 л суды 15 °C-тан 65 °C-қа дейін қыздыру үшін қанша ағаш отынын жағу керек?
Еске салу
Өлшем бірліктері
Температураны °C-пен, массаны кг-пен, көлемді м³ немесе л-пен көрсетіңдер.
Физикалық мағына
Жауапта тек сан емес, құбылыстың себебі мен логикасы да көрсетілсін.
Қауіпсіздік
Ыстық денелермен тәжірибе жасамаңдар, тек теориялық түсіндірме беріңдер.