Жүректен - жүрекке шеңбері
Тақырып бойынша түсіндірме
Сабақта балаларға жақсылық пен махаббат құндылықтары туралы түсінік беріледі: олардың адам өміріндегі маңыздылығы, риясыз жақсылық жасаудың мәні және күнделікті әрекетте мейірім мен жанашырлықты көрсету жолдары талқыланады.
Сабақтың мақсаты
Балалардың «Сүйіспеншілік» құндылығы туралы түсінігін кеңейту.
Міндеттері
- Жақсылықтың адам өміріндегі маңызын түсіндіру.
- Жақсылық жасай білу іскерліктерін дамыту.
- Қайырымдылыққа, ізгілікке тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
1) «Шаттық шеңбері»
Мұғалім балалармен амандасып, «Шаттық шеңберіне» шақырады. Сыныпқа ашық, жарық, шуақты күн тілеп, жылы атмосфера қалыптастырады.
2) «Тыныштық сәті» — қиял арқылы саяхат
Балалар жайлы әуенмен тынышталып, көз алдына жақсы істерді елестетеді. Мұғалім оларды құрметке, мейірімге, сүйіспеншілікке толы «Әлем ғаламшарына» сапарға жетелейді.
«Біздің әуе кемеміз “Әлем ғаламшарына” келіп қонды. Бұл ғаламшар жақсылыққа, шаттыққа, бақытқа толы. Күн әрбір тұрғынға бейбітшілік, жақсылық және достық шуағын шашады…»
Балалар бір-біріне күлімсіреп, қол ұшын созып, жылылықты сезінеді. Соңында мұғалім: «Жер Ана өз қымбатты балаларын асыға күтеді» дегенде, балалар көздерін ашып, терең тыныс алып, сергек күйге келеді.
3) «Әңгімелесейік» — өткенмен байланыс
Үй тапсырмасы тыңдалады: балалар «Мен мейірімді баламын» тақырыбында құрастырған әңгімелерін айтады. Мұғалім жаңа тақырыпқа өтеді: мейірімділік адамның жақсылық жасауына жол ашады.
Талқылау сұрақтары
- Жақсылықты риясыз жасау дегенді қалай түсінесіңдер?
- Өздерің жасаған жақсы істерден мысал келтіріңдер.
Негізгі ой
Жақсылық — адамды адамға жақындататын, жүректі жұмсартатын және ортаға жылу тарататын әрекет.
4) Мәтінмен жұмыс — В. А. Сухомлинский «Балалардың көз қуанышы»
Көктемнің жайма-шуақ күнінде айнала түгел қуанышқа бөленді: бақтар гүлдеп, құстар сайрады, көгілдір көкте тырналар ұшты, алыстан бұлақтың сылдыры естілді.
Бірақ ақ қайыңның түбінде кішкентай бала жылап тұрды. Ол табиғаттың әсемдігін байқамады: құстың үнін естімеді, көк аспан оған қараңғы көрінді. Қасынан өткен адамдар баланы аңғармады.
Тек бір қарт қана баланы көріп, қасына келді. Басынан сипап, сөйлесті, сұрақ қойды. Бала да өз мұңын айтты. Бір сағатқа жуық әңгімеден кейін бала күлімсіреді. Сол сәтте ол көктемнің сұлулығын қайта сезінді: гүлдеген бақты көрді, құстардың әнін естіді, тырналардың әсем қалықтауын елестетті. «Міне, қазір көктем екен», — деп ойлады ол.
Біреудің көз жасын тыю, жүзінде күлкі ойнату — үлкен бақыт. Жүрегі жұмсақ адам көбіне адал, таза, әділ келеді. Ішкі дүниесі таза жан айналасына міндетті түрде шуақ шашады.
Ой қозғау
Қарт адам жылап тұрған балаға не айтуы мүмкін?
Талдау
Баланың көңіл күйі неліктен өзгерді?
Қорытынды пікір
Басқаға жақсылық жасау адамға бақыт сыйлайды деген ойды қалай толықтырар едіңдер?
Риясыз жақсылық туралы тұжырым
Жақсылықты жанашырлықпен, шын көңілмен, адал ниетпен жасау маңызды. Оған ақы сұраудың, «жақсылығымды қайтар» деудің қажеті жоқ: жасалған игілік өмірде міндетті түрде жақсылық болып алдыңнан шығады.
Ыбырай Алтынсариннің өсиеті: «Біреуге жақсылық етсең, ол жақсылығыңды міндет етпе».
5) Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы балалар сергіп, зейінін қайта жинақтайды.
6) Шығармашылық тапсырма — топтық жұмыс
Тақтаға бағыттаушы сөйлем жазылады:
«Әр адамның жаны жақсылыққа толы болса, жер бетінде бейбітшілік орнап, адамдар бақытты өмір сүреді».
Балалар үш топқа бөлінеді. Әр топқа тапсырмасы бар бір конверт беріледі, орындаған жұмыстарын таныстырып қорғайды.
1-тапсырма
БейбітшілікӘлемдегі бейбітшіліктің эмблемасын жасаңыздар (сурет, түрлі-түсті қағаз, аппликация). Жақсылық жасайтын адамдар көбейсе, өмір қалай өзгеретінін бейнелеңдер.
2-тапсырма
Жақсылық«Жақсылықтың бейнесін» қалай көрсетер едіңдер? Сурет, сызба, белгі-нышан арқылы ұсыныңдар.
3-тапсырма
ОтбасыОтбасындағы бейбітшілік қандай болады? Кесте, сызба, сурет арқылы бейнелеңдер.
7) Үй тапсырмасы
Оқулықтан М. Байділдаұлының «Ақ көгершін» әңгімесін оқыңдар. Оның өнегелік мәні туралы ой жазыңдар және мәтіннен сол ойды дәлелдейтін сөздер мен сөйлемдерді тауып белгілеңдер.
Тілек жапырақшалары
Балаларға жапырақша қағаздар таратылып, олар бүкіл әлемге арнаған тілектерін жазады.
«Жүректен – жүрекке» шеңбері
Сабақ соңында мұғалім балаларды «Жүректен – жүрекке» шеңберіне шақырады. Ортаға ағаш макеті қойылады: ол — әлемдегі бейбітшіліктің символы. Балалар өздері жазған тілектерін дауыстап оқып, ағашқа іледі.
Ортақ тілек
Барша адамға күннің нұрын тілеймін,
Барша адамға сәби үнін тілеймін.
Бейбіт күн — жайқалған шөптерге,
Бейбіт күн — бар жанға, көктемге.
Қонақтарға естелік
Сабаққа қатысқан қонақтарға естелік сыйлықтар (жүрекшелер) таратылады.