Молекулалық массасы
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу
- Оқушыларды түгендеу
III. Байланыс
Өткен сабақтағы түсініктерді жаңа тақырыппен байланыстыру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
1) Химиялық диктант
Берілген заттар:
2) Қосылыстарды кластарға жіктеу
Оксидтер
CO2, Na2O, BeO, BaO
Негіздер
NaOH, Cu(OH)2
Қышқылдар
H2SO4, H2S, H2SiO3
Тұздар
KNO3, CaCO3, AgCl
IV. Жаңа сабақ: Негіздер
Негіздер — металл атомы мен гидроксо тобынан (OH) тұратын күрделі қосылыстар. Мысалдар: NaOH, Cu(OH)2.
1) Негіздердің жіктелуі
Суда еритін
Сілтілер; ерітіндіде иондарға оңай ыдырайды.
Суда ерімейтін
Тұнба түрінде түзілуі мүмкін.
Екідайлы
Қышқылдармен де, негіздермен де әрекеттесе алады.
2) Негіздердің алынуы
1. Металлдың сумен тікелей әрекеттесуі
2Na + 2H2O → 2NaOH + H2↑
2. Белсенді металл оксиді мен судың әрекеттесуі
Na2O + H2O → 2NaOH
3. Суда ерімейтін негіздердің түзілуі (алмасу реакциясы)
2NaOH + CuCl2 → Cu(OH)2↓ + 2NaCl
3) Индикаторларға әсері
Лакмус
Көгереді.
Фенолфталеин
Таңқурай түске боялады.
Метилоранж
Сары түске боялады.
4) Негіздердің химиялық қасиеттері
1. Қышқылдық оксидтермен әрекеттесуі
2NaOH + CO2 → Na2CO3 + H2O
2. Қышқылдармен әрекеттесуі (нейтралдану)
NaOH + HCl → NaCl + H2O
3. Тұздармен әрекеттесуі
FeCl3 + 3NaOH → 3NaCl + Fe(OH)3↓
4. Суда ерімейтін негіздердің айырылуы (ыдырауы)
2Fe(OH)3 → Fe2O3 + 3H2O
V. Бекіту жұмыстары
Топтық жұмыс
Сынып 3 топқа бөлінеді. Әр топқа әртүрлі тапсырмалар ұсынылады.
1-тапсырма
1-қатар: реакция теңдеулерін жазу
- HCl + KOH →
- KOH + SO2 →
- Cu(OH)2 →
- KOH + H2S →
2-қатар: айналу (түрлену) теңдеулері
3-қатар: сәйкестендіру тесті
| № | Формула | Молекулалық масса |
|---|---|---|
| 1 | NaOH | 74 |
| 2 | KOH | 98 |
| 3 | Cu(OH)2 | 40 |
| 4 | Ca(OH)2 | 56 |
Ескерту: оқушылар формула мен молекулалық массаны дұрыс сәйкестендіреді.
2-тапсырма: есептер шығару
1-есеп
4,6 г натрий металы 150 г сумен әрекеттескенде түзілетін сілтінің массалық үлесін есептеңіз.
2-есеп
Массасы 28 г литий сумен әрекеттескенде түзілетін сутегінің көлемін есептеңіз.
3-есеп
Массасы 20 г натрий гидроксиді көмірқышқыл (IV) оксидімен әрекеттескенде түзілетін тұздың массасын есептеңіз.
VI–VIII. Қорытынды, үй тапсырмасы, бағалау
Қорытындылау
Тақырып бойынша негізгі ұғымдарды жинақтап, қысқаша қорытынды жасау.
Үйге тапсырма
Тақырыпты оқу, №4 және №5 жаттығуларды орындау.
Бағалау
Оқушылардың белсенділігі мен тапсырмаларды орындауына қарай бағалау.