Өте жақсы балалар
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті: «Жапсыру»
- Білім беру саласы
- Шығармашылық
- Тақырыбы
- Ақкөжек
- Мақсаты
- Табиғаттағы маусымдық өзгерістер туралы білімдерін жетілдіру; шығармашылық жұмысқа қызығушылығын арттыру және ой-қиялын іс жүзінде көрсетуге үйрету; жан-жануарларға қамқор болуға, ұқыптылық пен шыдамдылыққа тәрбиелеу; желіммен жұмыс жасау дағдыларын бекіту.
Тапсырмалар мен әдіс-тәсілдер
Негізгі тапсырмалар
- Бағдарламалық тапсырмаларды өз бетінше орындауға дағдыландыру; табиғаттағы маусымдық өзгерістер туралы білімін тереңдету.
- Мезгілге сай мақал-мәтелдің мазмұнын түсініп, орынды қолдануға үйрету; ертегі арқылы тіл байлығын дамыту.
- Ойын тапсырмалары арқылы (мысалы, «Көңілді шеңбер») ойлау мен есте сақтау қабілеттерін дамыту.
Әдіс-тәсілдері
Көрнекіліктер
4 түсті карточка (қызыл, жасыл, сары, көк) — жыл мезгілдеріне сай өзгерістер бейнеленген суреттер; көжек шаблондары; «Көңілді шеңбер»; морфологиялық кесте; слайд суреттері; бейнеролик.
Билингвальды компонент
Сабақтың барысы
1) Мотивациялық-қозғаушы кезең
Тәрбиеші балаларға топқа қонақтар келгенін айтып, әдептіліктің белгісі ретінде амандасуға шақырады. Балалар қонақтармен сәлемдесіп, өз көңіл күйлерімен бөліседі.
Одан кейін көңілді ойынға шақырып, экрандағы жасырулы сурет арқылы жұмбақ ұйымдастырады. Бір бөлігі ашылғанда ұзын құлақты жануар екені байқалып, балалар қоянды табады.
2) Іздену-ұйымдастыру кезеңі
Сөзді жалғастыру
- Қоян қыста ақ — жазда …
- Қоянның құйрығы қысқа, құлағы — …
- Қоянның артқы аяғы ұзын, алдыңғы аяғы — …
Қоянның өтініші (оқиға желісі)
«Сәлеметсіңдер ме, балалар! Кеше орманда қояндар жиналыс өткізді. Бірі: “Күз аяқталып, күн суытты, ақ тон киетін кез келді” десе, екіншісі: “Қысқа әлі ерте, күз біткен жоқ” дейді. Бір шешімге келе алмадық. Дәлелмен көмектесіңдерші. Менің көжектерім тоңып қалған сияқты…»
Талқылау сұрақтары
- Қазір жылдың қай мезгілі?
- Күз мезгілінде неше ай бар?
- Ауа райын қалай білуге болады (теледидар, термометр)?
- Күздегі өзгерістерді атаңдар.
Қоян туралы білім
- Қоян — жабайы жануар.
- Орманда, төбешіктерде, ағаш түбінде паналайды (үйі болмайды).
- Артқы аяғы ұзын — жылдам қашуға көмектеседі.
- Өсімдіктермен қоректенеді; күзде қар астында қалған дақылдарды да тауып жейді.
Күзге қатысты ырымдар
- Күзде өрмекшінің шылауы көп болса, қыс жылы болады.
- Орманда жаңғақ көп, саңырауқұлақ аз болса, аяз күшейеді.
- Құмырсқа илеуі көп болса, қыс жайлы болады.
- Қаздар топталып жылы жаққа ұшса, қар жауады.
Негізгі идея
Балалар күздің белгілерін дәлелмен атап, қоянға дұрыс шешім қабылдауға көмектеседі: күз аяқталып, қыс таяп келеді, сондықтан көжектерге жылы «ақ тон» қажет.
3) Дамытушы орталықтармен жұмыс
Әдебиет орталығы
- «Қоянның үйшігі» ертегісімен танысу.
- Қуыршақ театры арқылы рөлге бөліп ойнау.
- Күзге қатысты мақал-мәтелдерді жаттау.
Мақал-мәтелдер
- Нөсер алдында найзағай ойнайды.
- Күн күркіресе, көп күркірер.
- Жауынменен жер көгерер, батаменен ел көгерер.
- Жел дауылды шақырады, бұлт жауынды шақырады.
Өнер орталығы (жапсыру)
Балалар көжектің сұр «тонын» мақта арқылы ақ тонға айналдырады. Мақтаны ұқыпты, таза, әдемі етіп жапсыру тәсілдері көрсетіледі.
Нәтиже
Жұмыс аяқталған соң балалар «күз аяқталып, қыс таяп қалды» деген дәлелді қорытынды жасап, көжектерді тоңдырмас үшін ақ тон «кигізіп», қояндарға жібереді.
Үстел үсті орталығы
- 4 түсті карточкалар арқылы жыл мезгілдерін ретімен орналастырып, маусымдық ерекшеліктерін әңгімелеу (белгілері, киімдер).
- ТРИЗ әдісімен «Көңілді шеңбер» ойыны: жабайы жануарлардың мекені мен қорегін анықтау.
Жұмбақ-сұрақ үлгілері
- Құлағы қалқиған, елеңдеп қорқып тұрады. Ол қандай жануар? Немен қоректенеді? Қайда мекендейді?
- Өзі қу, жүрген жері айқай-шу. Ол не? Түлкінің азығы не? Қайда мекендейді? Адамға қандай пайдасы бар?
- Отырғанда шоқиып, құманға ұқсап кетеді. Ол не?
- Қорбаң-қорбаң етеді, орман оның мекені. Ол не?
Сергіту сәті
Ұзын құлақ сұр қоян, Естіп қалып сыбдырды. Ойлы-қырлы жерменен, Ытқып-ытқып жүгірді. Қарап еді артына, Қиығын салып көзінің, Келе жатқан томпаңдап, Көжегі екен өзінің.
Балалар белгі бойынша ортаға жиналып, екінші айналымда орталықтарды өз қалауы бойынша алмастырып жұмыс істейді.
4) Рефлексия және қорытынды
Сұрақ-жауап
- Бүгін бізге кім келді?
- Күз мезгілінде қандай табиғат құбылыстары болады?
- Күз туралы қандай мақал-мәтел білесіңдер?
- Қай орталықтағы жұмыс көбірек ұнады? Неліктен?
Дәлелді «хат» қояндарға
Балалар күздің басталуы (жапырақтардың сарғаюы, түсуі) және күздің аяқталуы (күннің суытуы, аяздың жақындауы, құстардың жылы жаққа ұшуы) туралы суреттері бар карточкалармен әңгімелеп, оларды «ғажайып сандықшаға» салып, қояндарға дәлел ретінде жіберетінін айтады.
«Құстар топталып жылы жаққа ұшса — қар жауады» деген ырымға сүйене отырып, қыс мезгілінің таяп қалғанын қорытындылайды.
Өнер орталығындағы жұмыстар көрсетіліп, балалардың ұқыптылығы мен еңбегі мадақталады. Балалар қояндарға өз білімдерімен және шығармашылық жұмыстарымен көмектескенін сезінеді: көжектерге ақ тон «кигізіп», тоңып қалмауына жағдай жасады.
Оқу іс-әрекеті аяқталды. Сау болыңыздар!
Күтілетін нәтиже
Білуі керек
Орманда қоянмен бірге тіршілік ететін аңдардың өмірі туралы; желіммен жұмыс жасау дағдылары.
Түсінігі қалыптасады
Жан-жануарларға қамқор болу, табиғатқа жанашырлық таныту.
Айта алады
Табиғаттағы маусымдық өзгерістерді, күздің негізгі белгілерін.