Қазақ балаларына алғаш рет мектеп ашқан кім
Танымдық сайыс
Тәуелсіз ел тірегі – білімді ұрпақ
Бұл материал 1-сынып оқушылары арасында өтетін танымдық сайыстың мазмұнын ұсынады. Мақсат — оқушылардың білім деңгейін тексеру, Қазақстан туралы түсінігін кеңейту және Отанға деген сүйіспеншілігін арттыру.
Форматы
- Түрі: Танымдық сайыс
- Әдісі: Сұрақ–жауап
- Қатысушылар: 1-сынып оқушылары
Құрал-жабдық
- Тірек сөздер, слайдтар, көрнекіліктер
- Оқушылардың шығармашылық жұмыстары
- Интерактивті тақта, компьютер
Негізгі идея
Тәуелсіз елдің тірегі — білімді, саналы, отансүйгіш ұрпақ. Мұғалімнің міндеті — елін, жерін сүйетін оқушы тәрбиелеу; оқушының міндеті — жақсы оқып, тәртіпті, мәдениетті азамат болуға ұмтылу.
Мақсаты
Білімділік
Оқушылардың танымдық қабілеті мен білім деңгейін тексеру; Қазақстанның тәуелсіздігі туралы білімін кеңейту.
Тәрбиелік
Отанды сүюге, ұлттық құндылықтарды қадірлеуге, ел байлығын қорғауға баулу; болашақта Қазақстанды өркендету үшін білімді азамат қажет екенін ұғындыру.
Дамытушылық
Туған елге, жерге деген сүйіспеншілікті арттыру; халықтың әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрін сақтап, жалғастыруға тәрбиелеу.
Кіріспе сөз (жүргізуші мәтіні)
Сәлеметсіздер ме, ұстаздар мен оқушылар!
Бүгін 1-сынып оқушылары арасында өтетін «Тәуелсіз ел тірегі – білімді ұрпақ» атты танымдық сайысқа қош келдіңіздер!
Құрметті оқушылар, сендер — білімге құштар, талапты, ойлы оқушыларсыңдар. Бүгін 12 оқушы сайысқа қатысады, қалған оқушылар жанкүйер болады. Қатысушылар 6 оқушыдан екі топқа бөлінеді. Әр топ өз атауын және төсбелгісін таныстырады.
Ой шақыру
Бүгінде Қазақстан — тәуелсіз мемлекет. Ел болашағы — білімді ұрпақтың қолында.
«Білім деген биік шың — бақытқа сені жеткізер. Білім деген ақылшың — қиындықтан өткізер». Ендеше, білімімізді сарапқа салатын сәтті бастайық.
Сайыс ережесі
- Сұрақ оқылғанда мұқият тыңдап, жауап бергің келсе қол көтересің.
- Алғаш болып белгі берген (жетон көтерген) оқушы жауап береді.
- Әр дұрыс жауап — 1 ұпай. 1 ұпай — 1 жұлдыз ретінде есептеледі.
- Егер бірінші оқушы жауап бере алмаса, қарсы топ жауап беруге мүмкіндік алады.
Баршаңызға сәттілік тілейміз!
Сайыс бөлімдері мен тапсырмалар
II бөлім: «Бәйге» (10 сұрақ)
10 сұрақ топ басшыларына оқылады. Әр дұрыс жауап — 1 ұпай.
- 1. Қазақстан Республикасының тәуелсіздігі қашан жарияланды? (1991 ж., 16 желтоқсан)
- 2. Қазақ тарихында тұңғыш ғарышқа кім және қашан ұшты? (1991 ж., 2 қазан — Тоқтар Әубәкіров)
- 3. Ел рәміздерін атаңыз. (Ту, Елтаңба, Әнұран)
- 4. «Жүз жасаған жыр алыбы» кім? (Жамбыл)
- 5. Елтаңбаның негізгі бояуы қандай? (Алтын түстес)
- 6. Қазақ елінің астанасы қай қала? (Астана)
- 7. Әнұранның авторлары кімдер? (Әні: Ш. Қалдаяқов; сөзі: Н. Назарбаев, Ж. Нәжімеденов)
- 8. Атырау облысының әкімі кім? (Бергей Рысқалиев)
- 9. Қазақ балаларына алғаш мектеп ашқан кім? (Ыбырай Алтынсарин)
- 10. Қазақстан туының авторы кім? (Шәкен Оңласынұлы Ниязбеков)
Үзіліс
Өнер көрсетілімін тамашалаймыз: «Айгөлек» әні.
III бөлім: «Қасиетті жетілік» (7 тапсырма)
- 1. Сезім мүшелерін ата. (Көз, мұрын, құлақ, тері, тіл)
- 2. Заттың қимылын білдіретін сөздерге қандай сұрақ қойылады? (Не істеді? Не қылды? Қайтті?)
- 3. Көкжиектің негізгі неше тұсы бар? (Төрт: оңтүстік, солтүстік, шығыс, батыс)
- 4. Ы. Алтынсариннің «Кел, балалар, оқылық» өлеңін айтып бер.
- 5. Қазақтың ұлттық аспаптарын ата. (Домбыра, қобыз, жетіген)
- 6. Жерді қоршап тұрған ауа қабаты қалай аталады? (Атмосфера)
- 7. Н. Ә. Назарбаев қай жылы тұңғыш рет Елбасы болып сайланды? (1991 ж., 1 желтоқсан)
IV бөлім: «Кім тапқыр?» (қызықты сұрақтар)
- 1. Атырау жері несімен бағалы? (Қара алтынымен — мұнай; қызыл балығымен)
- 2. Қазақстан туында қандай құс бейнеленген? (Қыран)
- 3. Ауылымызда биыл қандай қуаныш болып жатыр? (Газ жүргізілуде)
- 4. Бірдей 4 ыдыста 8 кг май бар. Осындай 2 ыдысқа қанша кг май сыяды? (4 кг)
- 5. Әнұранның қайырмасын айтып бер.
- 6. Апай 20 оқулықты 5 сыныпқа тең бөліп берді. Әр сынып неше оқулықтан алды? (4)
- 7. 6-ның жартысы нешеге тең? (3)
V бөлім: Шығармашылық тапсырма — «Отаным менің – Қазақстан»
Мақтан тұтып Отанымның өткенін,
Тіл қайнардан қанығуға талпынған.
Қазақстан іргелі елге жеткенін,
Көргім келіп арман-оймен алқынған.
Енді әр оқушы 3–4 сөйлем көлемінде «Отаным менің – Қазақстан» тақырыбында өз ойы мен арман-тілегін ақ қағазға түсіреді. Жұмыста аты-жөні көрсетіледі.
Бір оқушы осы тақырыпқа сурет салады.
Үзіліс
Шығармашылық жұмыстар орындалғанша, Назеркенің биін тамашалаймыз.
VI бөлім: «Көкпар» — мақал-мәтелді жалғастыр
Жүргізуші мақалдың басын айтады, оқушылар жалғасын табады.
1) Оқу – білім азығы,
Білім – ырыс қазығы.
2) Ақыл – тозбайтын тон,
Білім – таусылмайтын кен.
3) Қына тасқа бітеді,
Білім басқа бітеді.
4) Атаңның баласы болма,
Адамның баласы бол.
5) Жүз теңгең болғанша,
Жүз досың болсын.
Өнер көрсетілімі
3 «А» сынып оқушысы Рысгүлдің биін тамашалаймыз.
Қорытынды және марапаттау
Ұпай санау
- Әр топтың жинаған жұлдызшалары саналып, ұпай саны анықталады.
- Сарапшы ұстаздар қорытынды бағаны шығарады.
Жанкүйерлерге сұрақ
- 1. Алдыңғы орыннан қай топ көріне білді?
- 2. Қазақстан қандай ел?
- 3. Қазақстанның тұғыры биік болуы үшін не істеуіміз қажет?
Жабылу сөзі
Бүгінгі «Тәуелсіз ел тірегі – білімді ұрпақ» атты танымдық сайысымыз өз мәресіне жетті.
Ертеңгі елдің тірегі — бүгінгі жас ұландар.
Күндей аппақ жүрегі — келеді өсіп қырандар.
Қатысушылар ортаға шақырылады. Марапаттау: алғыс хаттар мен сыйлықтар табысталады.
Қажу бар ма тұлпарға,
Талу бар ма сұңқарға.
Білім күшті оларда —
Мен жастарға сенемін.
Тәуелсіз еліміздің білімді жастары көбейе берсін! Ұстаздарымыз аман болсын!
Соңында Әнұран орындалады.