Қазақша рефераттар

Математика 1 сыныпӘріпті өрнектерді салыстыру (есептемей салыстыру)Тақырыбы

Сабақ тақырыбы

Әріпті өрнектерді салыстыру (есептемей салыстыру).

Білімділік мақсат

  • Әріпті өрнектер туралы түсінікті кеңейту.
  • Өрнектерді есептемей салыстыруға үйрету.
  • «Артады», «кемиді» ұғымдарын енгізу.

Дамытушылық мақсат

  • Қосу және азайту амалдарының компоненттерін талдау дағдысын дамыту.
  • 10 көлеміндегі кестелік қосу мен азайтуды бекіту.
  • Төрттік мысал құрастыру машығын жетілдіру.

Тәрбиелік мақсат

  • Көркем жазуға баулу.
  • Қалыптан тыс ойлауға ынталандыру.
  • Табиғатты сүюге және аялауға тәрбиелеу.
Пән: Математика (1-сынып)
Құрал-жабдық: интерактивті тақта

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың назарын сабаққа аудару, сыныптың дайындығын тексеру.

II. Көркем жазу

«2» санының жазылуын қайталау:

2 2 2 2 2 2 2

III. Ой ширату

Қосу, азайту және белгісіз компоненті бар тапсырмалар.

3 + 2
2 + 3
6 − 5
10 − 8
4 + 5
8 − 6
1 + 8
9 − 7
6 + 4
3 + 7
10 − 8
8 − 2

Белгісізі бар теңдеулер

a + 7 = 8
8 − a = 2
3 + a = 9
□ + 1 + 3 = 6
7 + □ + 1 = 8

«Артық/кем» тілдік тапсырмалар

  • 3-ті 5-ке арттыр.
  • 8-ді 2-ге кеміт.
  • 6-ны 3-ке кеміт.
  • 6-ны 3-ке арттыр.

IV. «Сүйінші» және көктем тақырыбы

«Сүйінші» деген не? Ол қай кезде сұралады? Тақтаға назар аударайық: құстар бізден «сүйінші» сұрап келіпті. Олар бізге тапсырмалар алып келген екен. Орындаймыз ба?

A) «Көктем» сөзі мен 2 + 4 = 6 өрнегінің арасында қандай байланыс бар?

Жауабы: 2 дауысты + 4 дауыссыз = 6 дыбыс (әріп).

Қосудағы сандар: қосылғыш, қосылғыш, ал нәтиже — қосындының мәні.

B) Берілген сөздердің көктемге қатысын талқылап, дауысты мен дауыссыз дыбыстарға байланысты өрнектер құрастырамыз.

Найзағай
8 − 3 = 5
Компоненттер: азайғыш, азайтқыш, айырманың мәні.
Сиыр
a + c → 2 + 2
Ұя
a − c → 2 − 1
Нөсер
a − b → 5 − 2

V. Оқулықпен жұмыс

1-мысал

Кестелер арқылы қорытынды жасаймыз: қосылғыштардың бірін арттырсақ, қосындының мәні де артады.

Қосу
Қосылғыш 3 3 3 3 3 3 3
Қосылғыш 1 2 3 4 5 6 7
Қосындының мәні 4 5 6 7 8 9 10

Азайтқыш артса, айырманың мәні кемиді.

Азайту
Азайғыш 9 9 9 9 9 9 9
Азайтқыш 1 2 3 4 5 6 7
Айырманың мәні 8 7 6 5 4 3 2

Азайғыш артса, айырманың мәні де артады.

Азайғыш 4 5 6 7 8 9 10
Азайтқыш 2 2 2 2 2 2 2
Айырманың мәні 2 3 4 5 6 7 8

Жаңа тақырып: әріпті өрнектерді есептемей салыстыру

Қосуды салыстыру

Мысалы, 3 + 4 және 4 + 2 — санды өрнектер. Ал 3 + a және a + 2 — әріпті өрнектер.

Егер әріпті өрнектің мәні белгісіз болса да, белгілі қосылғыштарға қарап салыстыруға болады: 3 > 2, демек, 3 + a өрнегі a + 2 өрнегінен артық.

Азайтуды салыстыру

Мысалы, 7 − 3 және d − 3 өрнектерін салыстырғанда, ереже еске түседі: азайтқыш артса, айырманың мәні кемиді.

Негізгі ой

  • Қосылғыштардың біреуі артса, қосынды да артады.
  • Азайтқыш артса, айырма кемиді.
  • Азайғыш артса, айырма да артады.

Бекіту

2-мысал: өрнектерді салыстыру

a
a + 3
b
b − 3
c + 3 = 3 + c
5 − c
10 − c
c + 1
a − 2

Ертегі: әріптер мен сандардың достығы

Ертеде әріптер мен сандар бір-бірімен келісе алмай, үнемі айтысып жүреді екен. Сандар: «Біз болмаса, санау, қосу, азайту болмас еді», — деп мақтанады.

Әріптер болса: «Біз болмаса, жазу да, оқу да болмас еді», — деп жауап береді.

Бір күні 3 саны мен З әрпі бір-бірін көріп таңғалыпты. Олар неге таң қалды деп ойлайсыңдар? Өйткені олар бір-біріне ұқсайды.

Сол күннен бастап олар дос болып кетеді. Артынша басқалары да татуласып, бәрі бірігіп «төрттік мысал» деген ойынды ойлап табады.

Ендеше, біз де сол ойынды ойнайық.